43. De televisie




In 1948 begon de firma Philips met experimentele tv-uitzendingen die in Eindhoven en omgeving te ontvangen waren. Drie jaar later zetten de radio-omroepen vanuit Bussum het televisie-experiment voort en verzorgden uitzendingen voor het dichtbevolkte westen van het land. Dat gebeurde met volle steun van Philips dat eerst in eigen land genoeg tv-toestellen moest afzetten om een plek te kunnen veroveren op de Europese markt. In reclameboodschappen prees het Eindhovense bedrijf het nieuwe medium aan als een fenomeen dat het traditionele gezin niet bedreigde maar juist versterkte. In die advertenties is vaak een gezin te zien dat gezellig en harmonieus kijkt naar het beeldscherm dat de wereld in de huiskamer brengt.

Hoezeer minister-president Drees in deze jaren van zuinigheid en vlijt ook probeerde de particuliere bestedingen te beperken, tegen het eind van de jaren vijftig was de vernieuwing niet meer tegen te houden. Omstreeks 1961 waren er al één miljoen toestellen in gebruik en werd er ruim twintig uur per week uitgezonden. Het journaal, drama, amusement en sportwedstrijden werden veel bekeken. Bij het begin van de jaren ’70 had vrijwel elk huisgezin een zwart-wit televisie en bij sommigen was de kleurentelevisie al doorgedrongen.

De televisie zorgde voor grote veranderingen in de huiskamer. De eettafel kreeg een minder centrale plaats, want elk gezinslid moest vanaf de bank of een luie stoel het toestel kunnen zien, liefst met een laag tafeltje bij de hand voor een hapje en een drankje. Ook in de tijdsbesteding veranderde het nodige. Omstreeks 1970 zat de gemiddelde Nederlander zo’n anderhalf uur per dag voor de televisie, aan gezelligheidsspelletjes als kaarten en ganzenborden werd veel minder tijd besteed. Critici vonden dat het kijkgedrag passiviteit en slaafs consumentisme in de hand werkte, maar de verdedigers van het nieuwe medium wezen op de gezelligheid die het in het gezin bracht en op de informatieve functie van de televisie. Die speelde bovendien een steeds belangrijker rol in de meningsvorming over maatschappelijke onderwerpen. Omdat de keuze beperkt was (tot 1964 was er één kanaal, daarna twee), keken veel mensen naar dezelfde programma’s en bespraken die de volgende dag op het werk. Vooral programma's over controversiële onderwerpen zoals seks, emancipatie, jeugdcultuur, godsdienst en het koningshuis lokten veel discussie uit.

Met de introductie van de kabeltelevisie en de satelliet is het televisieaanbod veel uitgebreider en internationaler geworden. De meeste mensen kijken veel meer uren dan in 1970, maar samen televisie kijken met het hele gezin gebeurt steeds minder, ook al omdat heel wat kinderen een eigen toestel hebben. Die individualisering heeft zich doorgezet met het internet, dat een nog ruimer venster biedt op de wereld.


Non-fictie


Frits Abrahams e.a., Het scherm der verbeelding : opstellen over televisie
Amsterdam : J.M. Meulenhoff, 1998. Samenstelling: Maarten Doorman en Michaël Zeeman.
ISBN: 90-290-5624-X.
Opstellen door negen vooraanstaande schrijvers over de televisie als een instituut dat in hoge mate onze culturele perceptie is gaan bepalen.

Leo Akkermans, Televisie : beginjaren van een nieuw beroep
Amsterdam : Boom, 2003.
ISBN: 90-5352-940-3.
Herinneringen van een televisiepionier aan de eerste decennia van de Nederlandse televisie, waarbij het nieuwe beroep van televisiemaker centraal staat.

Sonja Barend (samenstelling), De beste tv-interviews
Amsterdam : Bertram + de Leeuw Uitgevers, 2011.
ISBN: 978-94-615-6029-2.
De teksten van door Sonja Barend geselecteerde spraakmakende interviews die in de periode 1966-2011 te zien waren op de Nederlandse televisie.

Ger Beukenkamp, Schrijven voor film, toneel en televisie
Amsterdam : Augustus, 2009. (Schrijfbibliotheek). Herdr. 1e dr. onder de titel De verborgen schrijver, 2003.
ISBN: 978-90-457-0262-9.
Handleiding voor het schrijven voor toneel, film en televisie, die ook nuttig is als instrument voor analyse van toneel en film of voor analyse van verhalen in het algemeen.

Henri Beunders, Wat je ziet, ben je zelf : Big Brother: lust, leven en lijden voor de camera
Amsterdam : Prometheus, 2000.
ISBN: 90-5333-925-6.
Sociaal-culturele beschouwing over de betekenis van het destijds baanbrekende programma Big Brother voor de maatschappij.

Dirk-Jan Bilderbeek, Tv kijken op internet
Utrecht : Bruna Nieuwe Media, 2008.
ISBN: 978-90-229-5774-5.
Overzicht van de ontwikkelingen en mogelijkheden om via andere media televisie te kijken, in het bijzonder via pc of laptop.

Hein Blommestijn e.a., God in je huiskamer
Kampen : Kok, 2006.
ISBN: 978-90-435-1335-7.
Verslag van een onderzoek naar de waardering door tv-kijkers van de door RKK-KRO uitgezonden eucharistievieringen.

Jack Botermans en Wim van Grinsven, De gouden jaren van de televisie
Arnhem : Terra, 2006.
ISBN: 90-5897-615-7.
Fotoboek dat een impressie biedt van vooral de amusementsprogramma's die vanaf de jaren vijftig tot de introductie van de commerciële televisie werden uitgezonden.

Pierre Bourdieu, Over televisie, gevolgd door In de greep van de journalistiek
Amsterdam : Boom, 1998. Vertaling van Sur la télévision : suivi de: L'emprise du journalisme (1996). Vertaling: Rokus Hofstede.
ISBN: 90-5352-401-0.
De Franse socioloog Pierre Bourdieu ziet de televisie door de terreur van de kijkcijfers als een bedreiging voor de democratie, de onafhankelijke rechtspraak, de zuivere wetenschap, de kunst, de literatuur en de filosofie.

Robert ten Brink, Robert : over thuis, televisie, geluk en zijn vrouwen
[Amsterdam] : Bertram+de Leeuw Uitgevers, 2014.
ISBN: 978-94-615-6156-5.
Selectie uit de columns die de presentator de afgelopen vijftien jaar voor Vriendin schreef.

Gérard Bueters, Handboek voor televisiemakers : een cameraregie voor informatieve televisie
Delft : Eburon, 2002.
ISBN: 90-5166-927-5.
Gids met theorie, praktijkvoorbeelden en achtergronden voor aankomende makers van documentaires en informatieve televisie, ook goed te bevatten voor geïnteresseerden in het vak van film en televisie.

Peter Contant, De tv-oorlog : de keerzijde van tien jaar commerciële televisie in Nederland
Utrecht : Kosmos-Z&K, 2000.
ISBN: 90-215-8579-0.
Een kijkje achter de schermen van de commerciële televisiezenders waar het uiteindelijk niet om de sterren zou gaan maar om geld en macht.

Alexander Dhoest, Populaire televisie : essays
Leuven : Acco, 2006.
ISBN: 90-334-6093-9.
Bespreking in twintig essays van de complexiteit van televisie, met een pleidooi voor de positieve kanten van ‘meerderheidsvermaak’ als soaps en sitcoms.

Beau van Erven Dorens, Het boze oog
Amsterdam : Uitgeverij 521, 2003.
ISBN: 90-76927-75-8.
Bundel met 67 amusante, oorspronkelijk in Nieuwe Revu verschenen columns over de media en wat daarin zoal wordt voorbijkomt.

Rachel Franse, De slag om de gast : of de kunst van het verleiden
Amsterdam : Querido, 2014.
ISBN: 978-90-214-5663-8.
De auteur, meer dan zes jaar werkzaam, op de redactie van het programma Pauw & Witteman, biedt een onthullende blik achter de schermen van een populaire talkshow en laat zien hoe inspirerend een baan in de schaduw kan zijn.

Jean-Pierre Geelen, Zelf tv-kijken
Amsterdam : Arlas Contact, 2015.
ISBN: 978-90-450-3038-8.
De auteur, jarenlang tv-criticus voor de Volkskrant, maakt in dit boek de balans op.Wat heeft het medium ons gebracht? Hoe ontwikkelt het zich? Over help-tv en hypes, over drama’s en dramadrang, over typische televisietaal, over ego’s, roem en reputaties.

Ruud van Gessel en Jan Libbenga, Beeldenstorm : de roerige geschiedenis van zestig jaar televisie
Amsterdam : Nieuw Amsterdam, 2011.
ISBN: 978-90-468-1052-1.
Overzicht van zestig jaar Nederlandse televisie, met bijzondere aandacht voor de veranderingen die de televisie in de maatschappij heeft gebracht.

Jochum de Graaf en Stephan Steinmetz, Het mediaboek : hoe kom je in de media?
Den Haag : Boom Lemma Uitgevers, 2012. 14e dr. 1e dr.: 1984.
ISBN: 978-90-5931-871-7.
Gids die een inzicht biedt in de werking van de media en tevens een handleiding is met op de praktijk gerichte tips voor mensen die met radio, televisie of schrijvende pers te maken krijgen.

Johan van Grinsven, Stan Storimans, oog op de wereld : cameraman van Goirle tot Georgië
Tilburg : Pix4Profs, 2009.
ISBN: 978-94-6032001-9.
Stan Storimans, cameraman bij RTL Nieuws, had dit boek met herinneringen aan zijn werk half klaar toen hij op 12 augustus 2008 om het leven kwam bij een bomaanslag in de Georgische stad Gori waar hij verslag deed van de oorlog tussen Georgië en Rusland. Het boek is, mede als hommage, door anderen voltooid.

Gijs Groenteman, 40 jaar topamusement, door de ogen van Guus Verstraete
Arnhem : Terra, 2007.
ISBN: 978-90-5897-760-1.
Door middel van interviews met hemzelf en mensen uit zijn omgeving wordt een portret geschetst van Guus Verstraete, regisseur van een groot aantal televisiefilms en -series, shows en musicals.

Bob de Groof, Een doeltreffend radio- of televisie-interview
Antwerpen : Garant, 2003.
ISBN: 90-441-1479-4.
Bij het maken van een goed en doeltreffend interview voor radio en televisie komt heel wat meer kijken dan gewoon een gesprek voeren, zoals uit deze adviezen en vuistregels blijkt.

Jan Haasbroek, Van idee naar idool : Jan Haasbroek over radio en televisie
Amsterdam : Lubberhuizen, 2004.
ISBN: 90-5937-075-9.
Autobiografisch getint relaas van de journalistieke ontwikkelingen bij de Nederlandse radio en televisie sinds de jaren zestig, waarbij een grote variatie aan onderwerpen de revue passeert.

Nico Haasbroek, Journaaljaren
Amsterdam : Vassallucci, 2004.
ISBN: 90-5000-585-3.
Herinneringen van de Nederlandse journalist, van 1977 tot medio 2002 hoofdredacteur van het NOS Journaal. Vooral door zijn ondubbelzinnig uitgesproken sympathie voor Pim Fortuyn kwam daar een eind aan.

Karl Hammer, Mediaboek video en televisie maken
Delft : Elmar, 2014.
ISBN: 978-90-389-2432-8.
Handleiding voor iedereen vanaf veertien jaar die zelf videoproducties wil maken, uiteenlopend van een verjaardags- of huwelijksfilmpje tot een semiprofessionele productie.

Joke Hermes en Maarten Reesink, Televisiestudies
Den Haag : Boom Lemma, 2011. 2e dr. 1e dr.: 2003
ISBN: 978-90-5931-764-2.
Inleiding tot de theorie en praktijk van de hedendaagse Nederlandse televisie, eindigend met een beknopte geschiedenis en een blik op de toekomst van het medium.

Aad van den Heuvel, Dit was Brandpunt, goedenavond
Soesterberg : Aspekt, 2005.
ISBN: 90-5911-482-5.
Aan de hand van de vele re portages die hij gedurende een kwarteeuw voor het actualiteitenprogramma Brandpunt maakte, vertelt de journalist en schrijver over zijn ambities en idealen.

Maartje Heymans en Ruud de Korte, Beeld en geluid in huis : de nieuwste digitale toepassingen
Den Haag : Consumentenbond, 2010.
ISBN: 978-90-5951-147-7.
Beschrijving van de bestaande en nieuwe digitale apparaten en van de mogelijkheden die ze bieden.

Bert Hogenkamp, Sonja de Leeuw en Huub Wijfjes (redactie),
Een eeuw van beeld en geluid : cultuurgeschiedenis van radio en televisie in Nederland
Hilversum : Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, 2012.
ISBN: 978-90-77806-13-5.
Wat was de invloed van de audiovisuele vloedgolf die eerst de radio en vervolgens de televisie brachten op het gedrag, het denken en het gevoel van mensen? En wat betekenen de latere technologische doorbraken als internet en de digitale media?

Arno Kantelberg, Met het bord op schoot : een halve eeuw televisieherinneringen - van Swiebertje tot Starsky & Hutch
Amsterdam : Prometheus, 2001.
ISBN: 90-446-0105-9.
Met weemoed kijkt de auteur, onder meer bedenker van het VARA televisieprogramma De Gids, terug op vijftig jaar televisie in Nederland.

Harrie Kiekebosch, Nieuws voor RTV : van bron tot uitzending
Bussum : Coutinho, 2005.
ISBN: 90-6283-486-8.
Nauwgezette beschrijving van de stappen die leiden tot het ontstaan van een nieuwsitem voor radio en televisie, een proces dat anders verloopt dan bij de gedrukte media.

Erik Klap (samenstelling), De televisiejaren
Hilversum : FC Klap, 2002.
ISBN: 90-77119-06-X.
Overzicht in woord en beeld van de populairste tv-programma's van Nederlandse makelij in de periode 1951-2001.

Margalith Kleijwegt en Max van Weezel, Op tv, of roemloos ten onder
Amsterdam : Balans, 2013>
ISBN: 978-94-600-3638-5.
Overzicht van de betekenis en de invloed van de televisie voor de Nederlandse politiek aan de hand van incidenten en commentaar van politici, journalisten en televisiepresentatoren.

René Koenders e.a., Goedenavond dames en heren : gezichten van de Nederlandse omroep
Baarn [etc.], Uitgeverij Marmer, 2011.
ISBN: 9789460680540.
Overzicht van alle omroepers en omroepsters die vanaf het begin van de tv-uitzendingen in Nederland tot in de jaren negentig van de 20e eeuw de programma's aankondigden. Met een dvd met 50 minuten beeldmateriaal.

Gerrit Komrij, Horen, zien en zwijgen : vreugdetranen over de treurbuis
Amsterdam : Querido, 1984. 7e dr. 1ste dr.: 1977.
ISBN: 90-214-9593-7.
Legendarische televisiekritieken die de auteur van januari tot en met december 1976 voor NRC Handelsblad schreef over de ‘fantasieloze Gooise slaappil’, waar het middelmatige tot norm was verheven.

Hans Laroes, De littekens van de dag : kracht en zwakte van de journalistiek en het nieuws van morgen
Amsterdam : Balans, 2012.
ISBN: 978-94-6003-400-8.
De afgelopen jaren hebben zich ingrijpende veranderingen voltrokken in de nieuwsgaring en het brengen van nieuws. De auteur, jarenlang hoofdredacteur van de NOS, gaat in op de nieuwe kansen die dat biedt.

Paul de Leeuw, Boos op de lucht
Amsterdam : Rap, 2009.
ISBN: 978-90-6005-867-1.
Bundel oorspronkelijk in de VARA Gids verschenen columns over het reilen en zeilen van de presentator in de televisiewereld.

Ad van Liempt, Het journaal : achter de schermen van vijftig jaar televisiegeschiedenis
Amsterdam : Balans, 2005.
ISBN: 90-5018-736-6.
Rond de achtereenvolgende hoofdredacteuren opgebouwde geschiedenis van het NOS Journaal vanaf het begin in 1956, naar aanleiding van het 50-jarig bestaan ervan in 2006.

Cornald Maas, TV.NL : hoe de televisie mijn leven veranderde
Amsterdam : Prometheus, 2001.
ISBN: 90-5333-969-8.
Van augustus 1998 tot december 2000 schreef Cornald Maas als tv-criticus van de Volkskrant circa zeshonderd columns. In een luchtige stijl passeren daarin talrijke programma’s en programmamakers.

Rick Nieman, Is er nog nieuws? : verhalen vanachter de schermen
Amsterdam : Nieuw Amsterdam, 2007.
ISBN: 978-90-468-0167-3.
Hoe het nieuws tot stand komt, hoe het is om grote rampen te verslaan en hoe de redactie haar keuzes maakt. Het zijn enkele van de onderwerpen die aan bod komen in dit relaas van Rick Nieman over zijn jaren als presentator en journalist bij RTL.

Neil Postman, Wij amuseren ons kapot : de geestdodende werking van de beeldbuis
Houten : Het Wereldvenster, 1986. Vertaling van Amusing Ourselves to Death : Public Discourse in the Age of Show Business. Vertaling: Aaldert van den Bogaard en Janneke van der Meulen.
ISBN: 90-293-9851-5.
Deze verhandeling over de invloed van de bloeiende televisiecultuur op onder meer onderwijs, politiek en religie deed destijds veel stof opwaaien.

Redactie Noordhoff Atlasproducties, De Bosatlas van de geschiedenis van Nederland
Groningen : Noordhoff Atlasproducties, 2011.
ISBN: 978-90-01-12094-8.
In 14 hoofdstukken met meer dan 1.500 kaarten geeft de atlas de vaderlandse geschiedenis een ruimtelijke dimensie. Niet alleen politieke, sociaal-economische en religieuze thema's komen aan bod, maar ook historische cartografie, landschapsgeschiedenis en cultureel erfgoed. De televisie komt aan bod in de pagina’s 546-547.

Jan-Anton den Rooijen en Ben Speet, De tijd van televisie en computer : vanaf 1950
Zwolle : Waanders, 2009.
ISBN: 978-90-400-8664-9.
Het laatste deel van Kleine Geschiedenis van Nederland, waarin een overzicht wordt geboden van de ingrijpende veranderingen die zich hebben voltrokken in de afgelopen vijftig jaar, de tijd van televisie en computer.

E. Schaasma en J.A.S. Joustra (redactie), Elsevier 60 jaar televisie : alles over het medium dat modern Nederland vormde en veranderde Amsterdam : Reed business, 2001.
ISBN: 978-90-6882-851-1.
Special van het magazine Elsevier met een overzicht in woord en beeld van zestig jaar televisie in Nederland.

George Schouten, De achterkant van Zomergasten
Amsterdam : Nieuw Amsterdam, 2010.
ISBN: 978-90-468-0820-7.
De auteur, vijftien jaar lang regisseur van Zomergasten, geeft een blik achter de schermen van dit avondvullende zomerse programma waarin een gast zelf zijn favoriete televisieavond mag samenstellen.

Henri Smeets, Wij presenteren u; de rok en rol; 1960-1965 : nederlandse rockers op de vaderlandse televisie
Rotterdam : Mijnbestseller.nl.
ISBN: 978-94-6254-623-3.
De pionierstijd van de vaderlandse televisie met TV-programma's voor teenagers als Nieuwe Oogst, Rooster, Cabaret Der Onbekenden, Tiener Magazine, Top Of Flop en TV-magneten als De Rudi Carell Show, Avro's Weekendshow en Pas Geperst, waarin rock & roll-talent van eigen bodem de kans kreeg zich in de kijker te spelen.

Bob Timroff, Web-tv : van internet-tv tot videobloggen
Culemborg : Van Duuren Media, 2008.
ISBN: 978-90-5940-332-1.
Beschrijving van de recente ontwikkelingen van het medium televisie, van de eerste webcam in 2001 tot web-tv, met aanwijzingen hoe een eigen videoblog te maken.

Patti Valkenburg, Beeldschermkinderen : theorieën over kind en media
Amsterdam : Boom, 2008. 2e, herziene dr. 1ste dr.: 2002.
ISBN: 978-90-473-0060-1.
Overzicht van de stand van het onderzoek naar en van de gangbare theorieën over de inhoud, het gebruik en de effecten van televisie en pc door en bij kinderen.

Bert van der Veer, 60 jaar televisie in Nederland
Baarn : Marmer, 2011.
ISBN: 978-94-6068-045-8.
In samenwerking met het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid tot stand gekomen overzicht in woord en beeld van zestig jaar televisiegeschiedenis in Nederland.

Bert van der Veer, Is er nog iets leuks vanavond? : het groot Nederlands televisieboek
Baarn : UCO, 2007.
ISBN: 978-90-866905-7-2.
Beschrijving van de hoogtepunten van 55 jaar Nederlandse televisie, in het bijzonder op het vlak van de amusementsprogramma's.

Bert van der Veer, Mr. TV
Baarn : Uitgeverij Marmer, 2011.
ISBN: 978-94-606-8053-3.
Geschiedenis van de recente Nederlandse televisie door een programmamaker en omroepbaas die er zelf bij was.

Albert Verlinde, Over alles en iedereen : de meest spitsvondige columns van de showbizzkenner
Amsterdam : Pimento, 2005.
ISBN: 90-499-0003-8.
Bundeling van columns die in de periode januari 2002 - december 2004 waren verschenen in TROS Kompas en NRC Handelsblad, over onder meer RTL Boulevard.

John M. Vijlbrief, De internet-televisierevolutie : de tv-kijker bepaalt, de adverteerder betaalt!
Den Haag : Academic Service, 2011.
ISBN: 978-90-12-58310-7.
Analyse van de huidige stand van zaken betreffende internet-televisie, gevolgd door een overzicht van de mogelijkheden van het medium voor bedrijven en instellingen.

Tom van der Voort, De invloed van televisiegeweld
Lisse : Swets & Zeitlinger, 1997. 3e, herziene dr. 1ste dr.: 1983.
ISBN: 90-265-1076-4.
Destijds invloedrijke studie (bewerking van het proefschrift Kinderen en tv-geweld) over de invloed van televisiegeweld op kinderen, waarin de auteur concludeert dat de mate van beïnvloeding afhankelijk is van de leeftijd van de kinderen, de levensechtheid van het geweld in films en de omgeving van de kinderen.

Aart Zeeman, Tot zover Darfur
Amsterdam : Querido, 2007.
ISBN: 978-90-214-3365-3.
Pamflet over de desinteresse onder het publiek voor buitenlandse kwesties als de humanitaire crisis in Darfur en over de wijze waarop de Nederlandse televisiemedia daarop reageren.

Romans


Jeroen van Baaren, Echte televisie
Amsterdam : Podium, 2009.
ISBN: 978-90-5759-209-6.
Een realityshow op televisie rond een weduwnaar die niet weet dat zijn vrouw in werkelijkheid niet dood is en voor de show zijn gedrag moet voorspellen, zorgt voor veel spanningen bij alle betrokkenen.

Marjan Berk, De dag dat de mayonaise mislukte
Amsterdam : De Arbeiderspers, 1989. 3e dr. 1e dr.: 1983.
ISBN: 90-295-0169-3.
Als tijdens een kookshow op televisie de mayonaise mislukt, raakt een culinair journaliste geheel van de kook.

Philo Bregstein, Reisverslag van een vliegende Hollander
Baarn : De Prom, 1997.
ISBN: 90-6801-553-2.
In 1974 in Parijs gesitueerde roman waarin een chef kunstprogramma’s op TV terugkijkt op de interviews die hij een jaar eerder in verschillende Europese steden heeft gemaakt met kunstenaars die de Tweede Wereldoorlog hadden overleefd.

Herman Brusselmans, De terugkeer van Bonanza
Amsterdam : Prometheus, 2008. 10e dr. 1ste dr.: 1995.
ISBN: 978-90-446-1181-6.
Moderne schelmenroman over de Vlaamse televisieproducent Guggenheim, een niets en niemand ontziende opportunist die een Vlaamse versie van de klassieke westernserie Bonanza wil produceren.

Hugo Claus, Schaamte
Amsterdam : De Bezige Bij, 1995. 6e dr. 1ste dr.: 1972.
ISBN: 90-234-2456-5.
Een inheems meisje wordt het slachtoffer van de conflicten die ontstaan als de acteurs van een televisieploeg die op een eiland in de Middellandse Zee de opname van een passiespel voorbereiden, zich gaan vervelen.

Anjet Daane, Delle Weel : roman
Amsterdam : Rap, 2011.
ISBN: 978-90-6005-831-2.
Een populaire televisiesoap over een vrouwelijke kok werkt door in de levens van drie vrouwen die erbij zijn betrokken.

F.X. van Geenen, Wasmiddel, regendruppels, zeepbellen
Utrecht : Lawine, 2004.
ISBN: 90-76273-08-1.
Het conflict tussen hogere en lagere cultuur, verbeeld in een verhaal over een theologe in opleiding die verliefd wordt op een actrice in een soapserie en daarop besluit een onderzoek te doen naar de invloed van televisiesoaps.

Alain Grootaerts, De tekstmaniak
Vianen : The House of Books, 2002.
ISBN: 90-443-0466-6.
Aan het zorgeloze leven van een verslaggever bij een trendy mannenblad komt een eind als hij zich van zijn baas moet gaan bezighouden met de dossiers over de toekenning van nieuwe licenties voor twee televisiestations.

Steven James, Placebo : thriller
Utrecht : Uitgeverij Kok, 2013. (Een Jevin Banks thriller ; 1). Vertaling van: Placebo (2012). Vertaling: Willem Keesmaat.
ISBN: 978-90-435-2222-9.
Na een tragische gebeurtenis richt een gewezen illusionist zich op het ontmaskeren van televisie-oplichters, waarbij hij terecht komt in een samenzwering tussen hersenonderzoekers en een groot farmaceutisch bedrijf.

Gerrit Komrij, Dubbelster
Amsterdam : Singel Pockets, 1999. 3e dr. 1ste dr.: 1993.
ISBN: 90-413-3057-7.
Een mateloos populaire televisiepresentator van een programma waarin de deelnemers moeten laten zien bijna alles van een bekende Nederlander te weten, wordt het slachtoffer van zijn eigen formule.

Barbara Kuipers, Niet te filmen
Amsterdam : Boekerij, 2011.
ISBN: 978-90-225-5920-8.
Een pas afgestudeerde journaliste begint haar loopbaan bij een realityshow. Al snel merkt ze dat het werk slopend is; ook haar relatie komt onder druk te staan.

Amélie Nothomb, Zwavelzuur
Antwerpen [etc.] : Manteau [etc.], 2006. Vertaling van Acide sulphurique (2005). Vertaling: Marijke Arijs.
ISBN: 90-76682-35-6.
Een razzia levert de figuranten op voor een reality soap die zich afspeelt in een nagebouwd concentratiekamp, waar de spanningen tussen beulen en slachtoffers snel oplopen.

Suus Ruis, Tweede viool
Amsterdam : TM Trademark, 2008.
ISBN: 978-90-499-0074-8.
Debuutroman van een dochter van presentator Willem Ruis (1945-1986) waarin een jonge vrouw op zoek gaat naar het verhaal achter een televisiester wiens roem is verbleekt.

Henry Sepers, Superlive
Amsterdam : De Arbeiderspers, 2001.
ISBN: 90-295-3756-6.
In een nabije toekomst is een reality programma zo populair dat het ieders leven vult en er massahysterie uitbreekt als de hoofdpersoon verdwijnt.

Manon Spierenburg, Idogs
Amsterdam : Rap, 2005.
ISBN: 90-6005-572-1.
De toevallige combinatie tussen een uit een popband gezette saxofoniste en een door haar langs de snelweg gevonden, eveneens gedumpte hond blijkt het goed te doen in een televisieprogramma waarin honden allerlei opdrachten moeten uitvoeren.

Manon Spierenburg, De Zeepfabriek
Amsterdam : Rap, 2004.
ISBN: 90-6005-526-8.
Op de ervaringen van de auteur als scenariste bij de soap Goede tijden, slechte tijden gebaseerde debuutroman over een schrijver van scenario’s voor een populaire televisiesoap die zich schaamt voor zijn werk, maar niet kan voorkomen dat in zijn leven realiteit en fictie ook steeds meer door elkaar gaan lopen.

Jeroen Theunissen, De stolp
Antwerpen : Meulenhoff/Manteau, 2010.
ISBN: 978-90-8542-199-3.
Ten behoeve van een Big Brother-achtig televisieprogramma wordt een aantal jongeren in de middelbare schoolleeftijd opgesloten in een reusachtige glazen stolp, midden in een bos.

Bert van der Veer, Moordcijfers
Naarden : Strengholt, 2008.
ISBN: 978-90-494-0029-3.
True-fictionroman waarin een blik achter de schermen wordt geboden van de televisiewereld waar werkelijk alles wordt gedaan om de kijkcijfers positief te beïnvloeden.

Bert van der Veer, Het televisie experiment : roman
Baarn : Uitgeverij Marmer, 2013.
ISBN: 978-94-606-8136-3.
In de vroege jaren van de Nederlandse televisie in de jaren vijftig proberen vijf vertegenwoordigers van verschillende omroepen de belangstelling voor het medium te bevorderen.

Thomas Verbogt, De zomerval
Amsterdam : Veen, 2002. 2e dr. 1ste dr.: 1998.
ISBN: 90-204-0553-5.
De presentator van een talkshow die mensen met hun realiteit confronteert, heeft door zijn cynisme zijn eigen realiteit ondergraven.

Karel Verleyen, Taurus
Leuven : Davidsfonds/Literair, 2001.
ISBN: 90-6306-445-4.
Een programmamaker op televisie die vooral effectbejag en daarmee hoge kijkcijfers najaagt, wordt op een dag met zijn eigen methodes geconfronteerd.

Wytske Versteeg, De wezenlozen
Amsterdam : Prometheus, 2012.
ISBN: 978-90-446-2035-1.
Een man ligt op sterven en vraagt zich af hoe het verder moet met zijn geestesgestoorde dochter. Dan laat zijn broer haar figureren in een realityprogramma op televisie.

Nico van Wijk, Zeep
Amsterdam : L.J. Veen, 2012.
ISBN: 978-90-204-1163-8.
Als de kijkcijfers van een soapserie omlaag gaan en er een nieuwe soap op stapel staat, ontstaat er een nietsontziende concurrentiestrijd.

DVD’s


60 jaar : Oranje op tv
[Hilversum] : Tijdsbeeld Media, 2012. 2 dvd's (150 min.)
Terugblik op de meest bijzondere koninklijke televisiemomenten op televisie in de afgelopen zestig jaar aan de hand van verschillende thema's.

Martin de Groot (regie), 50 jaar NOS journaal : hoogte- en dieptepunten uit het nieuws
[S.l.] : Tijdsbeeld Media [etc.], 2005. 2 dvd's (6 uur). Presentatie: Sacha de Boer en Philip Freriks.
ISBN: 90-229-5715-2.
Ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van het NOS Journaal uitgebrachte dubbel-dvd met circa zes uur beelden van binnenlands en buitenlands nieuws, verdeeld in perioden van vijf jaar.

Han Peekel, 60 jaar televisie : 20 unieke tv monumenten : een persoonlijke kroniek van Han Peekel [Apeldoorn] : Source 1 Media, 2011. 10 dvd’s (ca. 20 uur).
Twintig ‘televisiemonumenten’ waarin telkens een uur lang aandacht wordt besteed aan een persoonlijkheid die televisie in Nederland een eigen gezicht heeft gegeven.

Studio Imago (samenstelling), Televisie van toen : klassieke tv-momenten uit vijf decennia
Hoorn : Disky, 2010. 2 dvd’s. 1 boek (96 p.).
ISBN: 978-90-78604-27-3.
Kijk- en bladerboek met 2 dvd’s over een veertigtal populaire televisieprogramma's die vanaf de jaren vijftig werden uitgezonden.

De wereld van Beeld en Geluid
Hilversum : Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, 2008. 1 dvd (125 min.). 1 tekst (van Saskia du Bois, 77 p.)
Compilatie van beelden uit de Nederlandse beeldgeschiedenis afkomstig uit de archieven van Beeld en Geluid in Hilversum, aangevuld met informatie over het gebouw en de interactieve tentoonstelling, de Experience.

Naar de overzichtspagina

Agenda

Radio en televisie

Film

  • Er zijn voor vandaag geen films aangemeld

Video's & Podcasts

  • Ronald Snijders

    Podcast van Erik Jan Harmens met Ronald Snijders over diens gedichtenverzameling Kopdichtbundel.

    Opname: 13-03-2017
    Erik Jan Harmens
  • Teun van de Keuken

    Podcast van Erik Jan Harmens met Teun van de Keuken over diens romandebuut Goed volk.

    Opname: 08-02-2017
    Erik Jan Harmens
  • K. Michel

    Podcast van Erik Jan Harmens met K. Michel over zijn dichtbundels Speling zoeken en Te voet is het heelal drie dagen ver

    Opname: 17-01-2017
    Erik Jan Harmens

Meer video's & podcasts

Canon van de Nederlandse geschiedenis

  • 1. Hunebedden
  • 2. De Romeinse Limes
  • 3. Willibrord
  • 4. Karel de Grote
  • 5. Hebban olla vogala
  • 6. Floris V
  • 7. De Hanze
  • 8. Erasmus
  • 9. Karel V
  • 10. De Beeldenstorm
  • 11. Willem van Oranje
  • 12. De Republiek
  • 13. De Verenigde Oostindische Compagnie
  • 14. De Beemster
  • 15. De grachtengordel
  • 16. Hugo de Groot
  • 17. De Statenbijbel
  • 18. Rembrandt
  • 19. De Atlas Major van Blaeu
  • 20. Michiel de Ruyter
  • 21. Christiaan Huygens
  • 22. Spinoza
  • 23. Slavernij
  • 24. Buitenhuizen
  • 25. Eise Eisinga
  • 26. De patriotten
  • 27. Napoleon Bonaparte
  • 28.  Koning Willem I
  • 29. De eerste spoorlijn
  • 30. De Grondwet
  • 31. Max Havelaar
  • 32. Verzet tegen kinderarbeid
  • 33. Vincent van Gogh
  • 34. Aletta Jacobs
  • 35. De Eerste Wereldoorlog
  • 36. De Stijl
  • 37. De crisisjaren
  • 38. De Tweede Wereldoorlog
  • 39. Anne Frank / Jodenvervolging
  • 40. Indonesië 1945-1949
  • 41. Willem Drees
  • 42. De watersnood
  • 43. De televisie
  • 44. Haven van Rotterdam
  • 45. Annie M.G. Schmidt
  • 46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945
  • 47. Srebrenica
  • 48. Veelkleurig Nederland
  • 49. De gasbel
  • 50. Europa
  • 1. Hunebedden

    1. Hunebedden

    Circa 4.000 tot 3.000 v.Chr.
    Hunebedden zijn door mensenhanden geordende steenformaties die dienden als begraafplaats. In Drenthe zijn er ruim vijftig bewaard gebleven.

    Bekijk details
  • 2. De Romeinse Limes

    2. De Romeinse Limes

    47-ca. 400.
    Bij het begin van onze jaartelling vormde de Rijn, die van Xanten via Utrecht en Alphen aan den Rijn naar Katwijk stroomde, de Limes, de grens van het Romeinse rijk.

    Bekijk details
  • 3. Willibrord

    3. Willibrord

    658-739.
    De Engels monnik Willibrord kwam in 690 aan land bij de monding van de Rijn om zich in te zetten voor de verspreiding van het christendom in het land van de Friezen.

    Bekijk details
  • 4. Karel de Grote

    4. Karel de Grote

    724-814.
    Karel de Grote, op kerstdag van het jaar 800 door de paus tot keizer over het Westen gekroond, had het Frankische rijk zo weten uit te breiden dat het grote delen van het huidige Europa omvatte, waaronder de latere Nederlanden.

    Bekijk details
  • 5. Hebban olla vogala

    5. Hebban olla vogala

    Omstreeks 1100.
    Om zijn ganzenveer te scherpen krabbelde een Vlaamse monnik omstreeks het jaar 1100 een paar zinnen neer uit een liefdesliedje. Het is de oudst bewaarde tekst in het Nederlands.

    Bekijk details
  • 6. Floris V

    6. Floris V

    1254-1296.
    Floris V was de graaf die in de dertiende eeuw het machtsgebied van Holland aanzienlijk wist uit te breiden, tot drie van zijn vazallen zich tegen hem keerden.

    Bekijk details
  • 7. De Hanze

    7. De Hanze

    1356-ca. 1450
    Door het Hanzeverbond tussen steden in Nederland, België, de Baltische Staten, Noorwegen en Polen waren Zutphen, Deventer, Tiel, Kampen, Zwolle en meer steden in het oosten van het land van de twaalfde tot de zestiende eeuw welvarende handelscentra.

    Bekijk details
  • 8. Erasmus

    8. Erasmus

    1469?-1536
    Naast etiquetteboeken, vorstenspiegels, samenspraken en traktaten die heersers en burgers moesten opvoeden tot wijze christenen, publiceerde Erasmus onder meer Adagia, een verzameling klassieke spreekwoorden, en de satire Lof der zotheid.

    Bekijk details
  • 9. Karel V

    9. Karel V

    1500-1558.
    Zo groot was het rijk waarover Karel V heerste dat de zon er letterlijk nooit onderging. Tot dat rijk behoorden de Nederlanden, die hij tot een bestuurlijke eenheid probeerde te smeden.

    Bekijk details
  • 10. De Beeldenstorm

    10. De Beeldenstorm

    1566.
    Dit was het wonderjaar waarin edellieden die zich geuzen noemden, zich steeds openlijker tegen het landsbestuur keerden en waarin in de hele Nederlanden kerken en kloosters werden geplunderd en ontdaan van hun katholieke symbolen.

    Bekijk details
  • 11. Willem van Oranje

    11. Willem van Oranje

    1533-1584.
    Willem van Oranje was een ambitieuze edelman die min of meer zijns ondanks uitgroeide tot een rebel en later werd vereerd als de ‘vader des vaderlands’, als de grondlegger van een nieuwe Nederlandse staat.

    Bekijk details
  • 12. De Republiek

    12. De Republiek

    1588-1795
    Na de oorlog waren de Nederlanden uiteengevallen in de zuidelijke Spaanse Nederlanden en de noordelijke Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. In het vroegmoderne Europa was een republiek een uitzondering.

    Bekijk details
  • 13. De Verenigde Oostindische Compagnie

    13. De Verenigde Oostindische Compagnie

    1602-1799
    De Verenigde Oostindische Compagnie had het Nederlandse monopolie op de handel in de Aziatische wateren en mocht oorlogen voeren, verdragen sluiten en gebieden besturen. Zo ontwikkelde de VOC zich tot een geduchte macht.

    Bekijk details
  • 14. De Beemster

    14. De Beemster

    1612
    Nadat met 43 windmolens de Beemster was drooggelegd, werd in 1612 met de inrichting van de polder begonnen. Aan het strak geometrische patroon waarvan werd uitgegaan, heeft de Beemster zijn roem te danken.

    Bekijk details
  • 15. De grachtengordel

    15. De grachtengordel

    1613-1662
    Bij de uitbreiding van Amsterdam vanaf 1613 werd nut gecombineerd met schoonheid. Een van de projecten was de grachtengordel, met zijn karakteristieke halfronde vorm en zijn residentiële functie, met tal van ‘stadspaleisjes’ voor kapitaalkrachtige inwoners.

    Bekijk details
  • 16. Hugo de Groot

    16. Hugo de Groot

    1583-1645
    Hugo de Groot is vooral bekend gebleven door zijn ontsnapping in een boekenkist uit slot Loevestein in 1621. Hij staat echter ook te boek als een groot rechtsgeleerde die de beginselen van het volkerenrecht formuleerde.

    Bekijk details
  • 17. De Statenbijbel

    17. De Statenbijbel

    1637
    In 1618 gaf de gereformeerde synode opdracht een Nederlandse vertaling van de bijbel te maken. Die verscheen in 1637 en zou in de loop der eeuwen een groot stempel drukken op de Nederlandse taal en cultuur.

    Bekijk details
  • 18. Rembrandt

    18. Rembrandt

    1606-1669
    Van de circa 175 kunstschilders die Amsterdam omstreeks 1650 rijk was en die de culturele bloei in de Gouden Eeuw symboliseren, was Rembrandt een van de succesrijkste. Met zijn dure portretten en schilderijen bediende hij een elite van welgestelde burgers en kunstkenners.

    Bekijk details
  • 19. De Atlas Major van Blaeu

    19. De Atlas Major van Blaeu

    1662-1665
    Met kennis van zaken zette Willem Jansz Blaeu in 1605 in Amsterdam een drukkerij en uitgeverij van hoogwaardige kaarten en atlassen op, die door zijn zoon Joan werd voortgezet, onder meer met de uigave van de Atlas Major.

    Bekijk details
  • 20. Michiel de Ruyter

    20. Michiel de Ruyter

    1607-1676
    Conflicterende handelsbelangen leidden ertoe dat de Republiek in de zeventiende eeuw voortdurend oorlog op zee moest voeren. De beroemdste van alle zeehelden was Michiel Adriaenszoon de Ruyter, die het bracht tot luitenant-admiraal van de marine.

    Bekijk details
  • 21. Christiaan Huygens

    21. Christiaan Huygens

    1629-1695
    Christiaan Huygens was een van de grootste geleerden van zijn tijd, wiens verdiensten op vele terreinen liggen. Zo vond hij onder meer het slingeruurwerk uit en ontdekte hij de maan Titan bij de planeet Saturnus.

    Bekijk details
  • 22. Spinoza

    22. Spinoza

    1632-1677
    Al behoort hij tot de filosofen die het westerse denken hebben gevormd, tijdens zijn leven moest Spinoza zo voorzichtig zijn dat zelfs zijn hoofdwerk, de Ethica, pas na zijn dood werd uitgebracht.

    Bekijk details
  • 23. Slavernij

    23. Slavernij

    1621-1863
    De Nederlandse slavenhandel begon in 1621 met de oprichting van de West-Indische Compagnie en eindigde bijna 250 jaar later met de afschaffing van de slavernij in Suriname.

    Bekijk details
  • 24. Buitenhuizen

    24. Buitenhuizen

    17e en 18e eeuw
    In de Gouden Eeuw lieten vooral rijke Amsterdamse kooplieden langs de Vecht en andere rivieren riante buitenhuizen bouwen, met vaak prachtige tuinen.

    Bekijk details
  • 25. Eise Eisinga

    25. Eise Eisinga

    1744-1828.
    Geïnspireerd door de Verlichting bouwde Eise Eisinga in zijn werkkamer een bewegend model van het zonnestelsel, nu nog altijd het oudste werkende planetarium ter wereld.

    Bekijk details
  • 26. De patriotten

    26. De patriotten

    1780-1795
    Na de bloeitijd van de Republiek werden burgers een politieke macht die zich tegen stadhouder Willem V keerde en ernaar streefde het land tot een politieke eenheid te smeden.

    Bekijk details
  • 27. Napoleon Bonaparte

    27. Napoleon Bonaparte

    1769-1821
    Als keizer bracht Napoleon zowat heel Europa onder zijn gezag. In Nederland introduceerde hij aanvankelijk de monarchie en moderniseerde hij het bestuur en de rechtspraak.

    Bekijk details
  • 28.  Koning Willem I

    28. Koning Willem I

    1772-1843
    Na het congres van Wenen in 1815 werden noord en zuid samen het Verenigd Koninkrijk, onder koning Willem I. Ondanks diens inspanningen de economie te verbeteren, kwam het zuiden in 1830 in opstand.

    Bekijk details
  • 29. De eerste spoorlijn

    29. De eerste spoorlijn

    1839
    Ondanks de aanvankelijke scepsis heeft de komst in 1839 van de trein in Nederland veel bijgedragen tot de ontsluiting van het land en een versnelde industrialisatie ervan.

    Bekijk details
  • 30. De Grondwet

    30. De Grondwet

    1848
    Omdat de Grondwet bepaalt wie de macht uitoefent en hoe dat gebeurt, is het voornaamste wet van een staat. De Nederlandse Grondwet werd ingevoerd in 1798 en herzien in 1815 en 1848.

    Bekijk details
  • 31. Max Havelaar

    31. Max Havelaar

    1860
    De ervaringen van Eduard Douwes Dekker als assistent-resident in Nederlands-Indië vormden de basis voor de felle aanklacht tegen het koloniale regime die hij als Multatuli in de vorm van de roman Max Havelaar zou schrijven.

    Bekijk details
  • 32. Verzet tegen kinderarbeid

    32. Verzet tegen kinderarbeid

    19e eeuw
    Toen kinderen door de Industriële Revolutie ook massaal in fabrieken aan het werk werden gezet, nam het verzet daartegen toe. Het zou tot 1874 duren voordat een wet de inzet van kinderen in fabrieken verbood.

    Bekijk details
  • 33. Vincent van Gogh

    33. Vincent van Gogh

    1853-1890
    Met zijn kleurrijke, eigenzinnige schilderijen en zijn door amoureuze, persoonlijke en zakelijke tegenspoed getekende leven is Vincent van Gogh een van de meest tot de verbeelding sprekende kunstenaars.

    Bekijk details
  • 34. Aletta Jacobs

    34. Aletta Jacobs

    1854-1929
    Haar hele leven heeft Aletta Jacobs gestreden voor de rechten van vrouwen, onder meer voor het in 1919 ingevoerde algemeen vrouwenkiesrecht. Ook als arts kwam ze op voor de belangen van vrouwen.

    Bekijk details
  • 35. De Eerste Wereldoorlog

    35. De Eerste Wereldoorlog

    1914-1918
    Al wist Nederland in 1914 neutraal te blijven, toch zou de Grote Oorlog niet helemaal aan het land voorbijgaan. Ook de Nederlanders voelden steeds meer de consequenties ervan.

    Bekijk details
  • 36. De Stijl

    36. De Stijl

    1917-1981
    Opgericht in de chaos van de Eerste Wereldoorlog, streefden de beweging en het tijdschrift De Stijl naar harmonie door het gebruik van geometrische vormen en van de primaire kleuren en de niet-kleuren.

    Bekijk details
  • 37. De crisisjaren

    37. De crisisjaren

    1929-1940
    Elke dag urenlang aanschuiven in stempellokalen. Dat was het vernederende lot van de steuntrekkende werklozen in de jaren van 1929 tot 1940, die de geschiedenis zijn ingegaan als de crisisjaren.

    Bekijk details
  • 38. De Tweede Wereldoorlog

    38. De Tweede Wereldoorlog

    1940-1945
    Na het bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940 capituleerde de Nederlandse legerleiding. Het was het begin van de Duitse bezetting van Nederland, die zo’n vijf jaar zou duren.

    Bekijk details
  • 39. Anne Frank / Jodenvervolging

    39. Anne Frank / Jodenvervolging

    1942-1945
    Door de publicatie van het dagboek zij tijdens de onderduik bijhield, groeide Anne Frank uit van een naamloze dode, omgekomen in Bergen-Belsen, tot het internationale symbool van de Holocaust.

    Bekijk details
  • 40. Indonesië 1945-1949

    40. Indonesië 1945-1949

    1945-1949
    Op 17 augustus 1945 riep Soekarno de onafhankelijkheid van Indonesië uit, maar pas na twee ‘politionele acties’ en onder grote internationale druk legde Nederland zich daar eind 1949 bij neer.

    Bekijk details
  • 41. Willem Drees

    41. Willem Drees

    1886-1988
    Van 1948 tot 1958 was Willem Drees als minister-president leider van de rood-roomse coalitie. Het waren de jaren waarin de verzorgingsstaat werd opgebouwd, met regelingen als de AOW.

    Bekijk details
  • 42. De watersnood

    42. De watersnood

    1 februari 1953
    De watersnood van 1953 kostte ongeveer 1800 mensen het leven, nog eens 72.000 werden dakloos. De Deltawerken moesten verhinderen dat zich nog eens een ramp van die omvang zou voltrekken.

    Bekijk details
  • 43. De televisie

    43. De televisie

    Vanaf 1948
    In 1948 gestart met experimentele uitzendingen, heeft de televisie vanaf eind jaren ’50 een enorme vlucht genomen. Zowel in tijdsbesteding als in meningsvorming bracht het nieuwe medium ingrijpende veranderingen.

    Bekijk details
  • 44. Haven van Rotterdam

    44. Haven van Rotterdam

    Vanaf circa 1889
    Net als Schiphol is de haven van Rotterdam een mainport, een knooppunt voor de Nederlandse handel met het buitenland. Er wordt dan ook voortdurend gewerkt aan de verdere uitbouw ervan.

    Bekijk details
  • 45. Annie M.G. Schmidt

    45. Annie M.G. Schmidt

    1911-1995.
    De versjes en liedjes, toneelstukken en musicals, verhalen en hoorspelen van Annie M.G. Schmidt waren zo geliefd en tegelijk zo invloedrijk dat zij wel de echte koningin van Nederland werd genoemd.

    Bekijk details
  • 46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945

    46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945

    Nadat Suriname in 1975 onafhankelijk was geworden, is gaandeweg ook de verhouding tussen Nederland en de eilanden van de Nederlandse Antillen in meer of mindere mate aangepast.

    Bekijk details
  • 47. Srebrenica

    47. Srebrenica

    1995
    Dat Dutchbat de genocide op zevenduizend moslimmannen in de door haar beveiligde enclave Srebrenica niet heeft kunnen voorkomen, heeft ook in Nederland diepe sporen nagelaten.

    Bekijk details
  • 48. Veelkleurig Nederland

    48. Veelkleurig Nederland

    Vanaf 1945.
    In de vorige eeuw is het aantal inwoners in Nederland verdrievoudigd, van vijf naar meer dan vijftien miljoen. Vanaf de jaren ’60 is ook de diversiteit van die inwoners sterk toegenomen.

    Bekijk details
  • 49. De gasbel

    49. De gasbel

    1959-2030.
    De gaswinning uit het veld bij Slochteren is de kurk genoemd waarop onze welvaart drijft. Maar de eindigheid ervan en een toenemend aantal bevingen vergen wellicht ingrijpende politieke keuzes.

    Bekijk details
  • 50. Europa

    50. Europa

    Vanaf 1945.
    Na de Tweede Wereldoorlog heeft de Europese samenwerking gestalte gekregen. Lag het initiatief in 1951 bij 6 landen, inmiddels telt de Europese Unie 27 landen en willen er nog meer toetreden.

    Bekijk details

Poëzie

  • Paul Bogaert
  • Charlotte Van den Broeck
  • Hugo Claus
  • Herman de Coninck
  • Ellen Deckwitz
  • Jules Deelder
  • Charles Ducal
  • Christine D’Haen
  • Andy Fierens
  • Maarten van der Graaff
  • Judith Herzberg
  • Hester Knibbe
  • Geert De Kockere
  • Gerrit Kouwenaar
  • Ted van Lieshout
  • Lieke Marsman
  • Els Moors
  • Ilja Leonard Pfeijffer
  • Alfred Schaffer
  • Peter Verhelst
  • Miriam Van hee
  • Paul Bogaert

    Paul Bogaert

    Paul Bogaert is een dichter met een bijzonder scherp oor voor de kleinste nuances waarmee de hedendaagse taal uit verschillende domeinen bewust of onbewust geladen is. Hij weet die nuances op bijzonder ingenieuze wijze uit te buiten.

    Bekijk details
  • Charlotte Van den Broeck

    Charlotte Van den Broeck

    Nadat ze als performing poet naam had gemaakt, debuteerde Charlotte Van den Broeck met Kameleon, in januari 2016 bekroond met de Herman de Coninckprijs voor het beste debuut.

    Bekijk details
  • Hugo Claus

    Hugo Claus

    Na in 1947 zijn debuut te hebben gemaakt met de lyrische Kleine reek, evolueert Hugo Claus in zijn poëzie naar het modernisme van de jaren vijftig met als hoogtepunt De Oostakkerse gedichten uit 1955. Zijn later dichtwerk mag dan weer klassiek genoemd worden.

    Bekijk details
  • Herman de Coninck

    Herman de Coninck

    Herman de Coninck maakte de poëzie voor veel lezers toegankelijk. Vanaf zijn debuut in 1969 met De lenige liefde excelleren zijn gedichten in relativering, lichte ironie en hun grote toegankelijkheid.

    Bekijk details
  • Ellen Deckwitz

    Ellen Deckwitz

    De poëzie van Ellen Deckwitz is broeierig en griezelig en vliegt hier en daar uit de bocht, maar wel op zo’n manier dat je wenst dat dit bij meer dichters zou gebeuren.

    Bekijk details
  • Jules Deelder

    Jules Deelder

    Tijdens optredens lardeert Deelder zijn gedichten met anekdotes en moppen – of misschien is het andersom. Vaste thema’s in die gedichten zijn de Tweede Wereldoorlog, voetbalclub Sparta en Rotterdam.

    Bekijk details
  • Charles Ducal

    Charles Ducal

    Naast poëzie publiceerde Charles Ducal (pseudoniem van Frans Dumortier) ook een veelgeprezen verhalenbundel en onder meer een Gedichtendagessay. In 2014 werd hij gekozen tot de eerste Dichter des Vanderlands van België.

    Bekijk details
  • Christine D’Haen

    Christine D’Haen

    Het oeuvre van Christine D’Haenzal steeds nieuwe lezers weten aan te trekken. Deze poëzie vraagt veel van de lezer, maar geeft in ruil brede vergezichten die uitnodigen tot reflectie over leven en cultuur.

    Bekijk details
  • Andy Fierens

    Andy Fierens

    Wie nog dacht dat de poëzie steeds verheven onderwerpen bezingt op een haast sacrale, eerbiedige toon, moet die opvatting na lectuur van de gedichten van Andy Fierens grondig bijstellen.

    Bekijk details
  • Maarten van der Graaff

    Maarten van der Graaff

    ‘Een uiterst beweeglijke en vindingrijke dichter,’ zo typeerde de jury van de C. Buddingh’-prijs voor nieuwe Nederlandstalige poëzie 2014 Maarten van der Graaff op basis van zijn door haar bekroonde bundel Vluchtautogedichten.

    Bekijk details
  • Judith Herzberg

    Judith Herzberg

    Het is vreemd dat Judith Herzberg nog niet verkozen is als Dichter des Vaderlands, want ze is een van de meest toegankelijke en invoelbare dichters die er zijn. Maar hoe toegankelijk en invoelbaar ook, er is altijd een diepere betekenis.

    Bekijk details
  • Hester Knibbe

    Hester Knibbe

    Vanaf haar debuut in 1982 is Hester Knibbe een klassieke dichteres in een moderne wereld. Ze schrijft poëzie die het niet zoekt in onbegrijpelijke formuleringen, maar in de wereld aan betekenis die schuilgaat achter een heldere zin. Haar gedichten zijn helder en precies en getuigen immer van een groot vakmanschap.

    Bekijk details
  • Geert De Kockere

    Geert De Kockere

    Geert De Kockerede debuteerde in 1989 met Vingers in de jam, een poëziebundel voor kleuters. Daarna volgden snel ook prentenboeken, filosofische verhalenbundels, fotoboeken en, meer recent, boeken voor volwassen lezers.

    Bekijk details
  • Gerrit Kouwenaar

    Gerrit Kouwenaar

    Het barst van de emotie, maar je moet het er wel uithalen.’ Dat zei Gerrit Kouwenaar in een interview met Kenneth van Zijl op Cultura over het vooroordeel dat hij een kille, emotieloze dichter van kille en emotieloze verzen zou zijn.

    Bekijk details
  • Ted van Lieshout

    Ted van Lieshout

    Iedere keer weer bewijst Ted van Lieshout dat hij in geen enkel hokje past en niet vastzit aan één vorm en één doelgroep. Deze geanimeerde verteller en tegendraadse vernieuwer publiceerde al meer dan zestig kinderboeken.

    Bekijk details
  • Lieke Marsman

    Lieke Marsman

    Lieke Marsman debuteerde als dichter in het tijdschrift Tirade. Voor de bundel Wat ik mijzelf graag voorhoud werd ze driemaal bekroond. De eerste letter is haar tweede bundel.

    Bekijk details
  • Els Moors

    Els Moors

    Els Moors werd door de kritiek met lof overladen voor haar debuut Er hangt een hoge lucht boven ons (2006). In 2008 debuteerde zij als prozaschrijver met Het verlangen naar een eiland, een roman over liefde, seks en de hunkering naar de ander. Daarna verscheen nog de verhalenbundel Vliegtijd.

    Bekijk details
  • Ilja Leonard Pfeijffer

    Ilja Leonard Pfeijffer

    ‘Ik heb het nog nooit zo koud gehad/ als toen ik alles snapte,’ dichtte Ilja Leonard Pfeijffer in de niet separaat verschenen bundel Doka, die is opgenomen in De man van vele manieren, zijn verzameld dichtwerk.

    Bekijk details
  • Alfred Schaffer

    Alfred Schaffer

    Alfred Schaffer (1973) publiceerde vijf dichtbundels en won de Jo Peters Poëzieprijs, de Hugues C. Pernathprijs, de Ida Gerhardt Poëzieprijs en de Jan Campertprijs. Hij doceert aan de universiteit van Stellenbosch in Zuid-Afrika.

    Bekijk details
  • Peter Verhelst

    Peter Verhelst

    Naast dichter is Peter Verhelst ook romancier en regisseur. Voor zijn werk ontving hij prestigieuze prijzen als De Gouden Uil, de Vlaamse Cultuurprijs, de F. Bordewijkprijs, de Herman de Coninckprijs en de Jan Campertprijs.

    Bekijk details
  • Miriam Van hee

    Miriam Van hee

    Veel bundels van de in 1952 geboren dichter en slaviste Miriam Van hee werden bekroond, onder meer met de Herman de Coninck-prijs 2008, en genomineerd, onder meer voor de VSB Poëzieprijs 2014.

    Bekijk details

Boekenweek 2017



Van zaterdag 25 maart tot en met zondag 2 april wordt voor de 82ste keer de Boekenweek gehouden, met tal van evenementen in bibliotheken, boekhandels en scholen. Het thema is dit jaar 'Verboden vruchten'.

Log in

Inloggen

Inloggen hoeft alleen als u een reactie wilt plaatsen of aan een discussie wilt deelnemen.

 

Personaliseer

Personaliseer het Literatuurplein

Bepaal zelf welke rubrieken op de homepage worden getoond.

Kies een paginakleur

  • Verras mij
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •