46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945




In de tweede helft van de twintigste eeuw zijn de relaties tussen Nederland en de koloniën in ‘de West’ ingrijpend veranderd. Na de Tweede Wereldoorlog, waarin Suriname en de Nederlandse Antillen de geallieerden militair en met grondstoffen hadden gesteund, kregen ze als zogeheten overzeese gebiedsdelen regionale autonomie en algemeen kiesrecht. De nieuwe verhoudingen werden in 1954 vastgelegd in het ‘Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden’, een soort grondwet voor een transatlantisch koninkrijk met autonome rijksdelen.

Begin jaren zeventig, toen veel Afrikaanse en Aziatische landen al waren gedekoloniseerd, gingen ook in Suriname stemmen op voor onafhankelijkheid. Onder leiding van PvdA-premier Joop den Uyl sloot Nederland sloot daar meteen op aan. Binnen twee jaar stelde hij samen met Henck Arron, premier van de Surinaamse coalitieregering, een regeling op. Na stevige oppositie leidde die onder leiding van Jagernath Lachmon uiteindelijk op 25 november 1975 tot een unanieme aanvaarding van de onafhankelijkheid.

Nederland zegde toe Suriname gedurende een lange periode met ontwikkelingsgeld te blijven steunen. Na de Decembermoorden van 1982 werd die belofte een aantal jaren opgeschort. De spanning tussen de verschillende bevolkingsgroepen in de aanloop naar de onafhankelijkheid, onzekerheid over de toekomst en de keuze die iedere inwoner moest maken tussen Surinaams of Nederlands staatsburgerschap, leidden rond 1975 tot het vertrek van ruim 130.000 Surinamers naar Nederland.

In de relatie tussen Nederland en de Antillen bleef het Statuut van 1954 van kracht. Daarbinnen kreeg Aruba in 1986 de zogeheten Status Aparte en sinds 1996 is het een eigen land in het Koninkrijk. Sinds 2005 is ook met de andere eilanden gesproken over vernieuwing van de verhoudingen. Op 10 oktober 2010 werd het Statuut aangepast en hielden de Nederlandse Antillen op te bestaan. Curaçao en Sint Maarten zijn nu zelfstandige landen binnen het Koninkrijk der Nederlanden. Ze zijn verantwoordelijk voor hun eigen landsbestuur en wetgeving. Bonaire, Sint Eustatius en Saba zijn bijzondere gemeenten van Nederland. Op deze zogenoemde BES-Eilanden wordt geleidelijk de Nederlandse wetgeving ingevoerd. Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat sinds 10 oktober 2010 dus uit vier landen: Nederland, Aruba, Curaçao en Sint Maarten.

In veel opzichten heeft Nederland sterke 'transnationale' banden met de multiculturele Caraïbische samenlevingen van Suriname, Aruba, Curaçao, Sint Maarten en de BES-eilanden, door de lange gezamenlijke geschiedenis, de vele familieverbanden en de taal. Bij de vele talen die er worden gesproken, is het Nederlands een gezamenlijke taal. In 2005 is Suriname lid geworden van de Nederlandse Taalunie (Nederland, België, Suriname).

Suriname en de Nederlandse Antillen in de jaren van 1621 tot 1863 komen aan bod in het venster over de slavernij.


Suriname: non-fictie


Martina Amoksi, De Marronvrouw in de stad : een historische analyse van de gevolgen van de urbanisatie voor de Marronvrouwen in Suriname
Amsterdam : NiNsee, 2009.
ISBN: 978-90-74897-49-5.
Onderzoek naar de effecten van de urbanisatie in de tweede helft van de twintigste eeuw op de sociaal-economische positie van de Marronvrouwen (afro-Surinaamse bewoners van het binnenland).

Karin Anema, De groeten aan de koningin : reis door Suriname
Amsterdam : Atlas, 2010. 6e dr. 1ste dr.: 2006.
ISBN: 978-90-450-1748-8.
Verslag van reizen door Suriname, naar onder meer Galibi in het uiterste oosten en naar indianen in het diepste zuiden, geschreven met liefde maar zonder te idealiseren.

Ramon Beuk, Terug naar mijn roti : een smaakvolle ontdekking van Suriname
Baarn : Uitgeverij Marmer, 2013.
ISBN: 978-94-6068-128-8.
Relaas van een culinaire reis van de auteur/kok door zijn geboorteland, die tegelijk een zoektocht is naar de identiteit van een man die balanceert tussen twee culturen.

Pieter Bol en Jean Jacques Vrij, Sranan famiri = Surinaamse familie
Den Haag : Centraal Bureau voor Genealogie, 2009.
ISBN: 978-90-5802-074-1.
Gids voor genealogisch onderzoek naar families en personen uit Suriname, met aandacht voor de historische achtergronden.

Klaas Breunissen, Ik heb Suriname altijd liefgehad : het leven van de Javaan Salikin Hardjo
Leiden : KITLV Uitgeverij, 2001.
ISBN: 978-90-6718-183-9.
Het leven van Salikin Hardjo, de voorman van de enige groep Surinaams-Javaanse repatrianten in 1954.

Hans Buddingh’, De geschiedenis van Suriname
[Amsterdam] : Nieuw Amsterdam/NRC Boeken, 2012. 4e herziene dr. 1e dr.: 1995.
ISBN: 978-90-468-1103-0.
Volledig herziene en geactualiseerde editie van dit standaardwerk waarin Hans Buddingh’ op heldere en boeiende wijze vier eeuwen Surinaamse geschiedenis beschrijft.

John H de Bye, Historische schetsen uit het Surinaamse jodendom
Schoorl : Conserve, 2002.
ISBN: 90-5429-160-5.
Een honderdtal korte artikelen over allerlei aspecten van het Surinaamse Jodendom.

Esther Captain en Guno Jones, Oorlogserfgoed overzee : de erfenis van de Tweede Wereldoorlog in Aruba, Curaçao, Indonesië en Suriname
Amsterdam : Bert Bakker, 2010.
ISBN: 978-90-351-3584-0.
Overzicht van de effecten van de Tweede Wereldoorlog op de overzeese gebiedsdelen van Nederland en het erfgoed, zowel in materiële als in immateriële zin.

Gharietje G. Choenni en Chan Choenni, Sarnami Hindostani 1920-1960 : deel 1 : worteling, identiteit en gemeenschapsvorming in Suriname
Amsterdam : KIT Publishers, 2012.
ISBN: 978-94-6022-218-4.
Geschiedenis van de Hindoestaanse bevolkingsgroep in Suriname.

Leo Dalhuisen, Maurits Hassankhan en Frans Steegh (redactie), Geschiedenis van Suriname
Zutphen : Walburg Pers, 2007. Herdr. 1ste dr.: 1993.
ISBN: 978-90-5730-494-1.
De geschiedenis van Suriname in woord en beeld, van de slavernij tot de onafhankelijke republiek en de migratie van Surinamers naar Nederland.

Wim van den Doel (redactie), Nederland in de twintigste eeuw
Amsterdam : Bert Bakker, 2005.
ISBN: 90-351-2856-7.
Dit vierde en laatste deel van Plaatsen van herinnering bevat van Gert Oostindie de bijdrage ‘Curaçao, Willemstad : de revolte van 30 mei 1969’.

Dylan van Eijkeren, Witboi : hoe de West werd verloren : een reis door Suriname en over de Antillen
Breda : De Geus, 2006.
ISBN: 90-445-0781-8.
In navolging van De laatste resten tropisch Nederland van Willem Frederik Hermans doet de schrijver verslag van een recente reis naar Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba.

Ivo Evers en Pieter van Maele, Bouterse aan de macht
Amsterdam : De Bezige Bij, 2012.
ISBN: 978-90-234-7293-3.
Analyse van de politieke geschiedenis van Suriname sinds de onafhankelijkheid in 1975 en van de huidige politieke situatie onder president Desi Bouterse.

Toon Fey, Marrons van Suriname
Amsterdam : KIT Publishers, 2009.
ISBN: 978-90-6832-739-7.
Overzicht van de geschiedenis, de cultuur en het dagelijks leven van de Marrons.

Toon Fey, Gré Ploeg en Hennah Draaibaar, Suriname Discovered
Schiedam : Scriptum, 2010. Foto’s: Marco de Nood.
ISBN: 978-90-5594-707-2.
Groot formaat koffietafelboek met impressies in woord (teksten in het Engels en het Nederlands) en beeld van Suriname en zijn bewoners.

Wouter Gortzak, Nederland-Suriname: de herkansing
Amsterdam [etc.] : Mets & Schilt [etc.], 2003.
ISBN: 90-5330-380-4.
Analyse van de politieke betrekkingen tussen Nederland en Suriname sinds de Surinaamse onafhankelijkheid in 1975.

Marcel Haenen, Baas Bouterse : de krankzinnige klopjacht op het Surinaamse drugskartel
Amsterdam : Muntinga, 2000. Herdr. 1ste dr.: 1999.
ISBN: 90-5831-062-0.
Reconstructie van de jacht op het Surinaamse drugskartel en Desi Bouterse op basis van het complete strafdossier van Justitie en aanvullende verklaringen van een aantal getuigen. De jacht op Desi Bouterse : hoe het Suri-kartel de Nederlandse drugsmarkt veroverde (BZZTôH, 1999) is een boek van John van den Heuvel over hetzelfde onderwerp.

Alexander Heldring, Het Saramacca Project : een plan voor joodse kolonisatie in Suriname 1946 - 1956
Hilversum : Verloren, 2011.
ISBN: 978-90-8704-207-3.
Beschrijving van de achtergronden van het Saramacca project, dat beoogde na de oorlog 30.000 joodse ontheemden uit Centraal- en Oost-Europa, met behoud van eigen cultuur, te vestigen in het Saramacca district, ten westen van Paramaribo.

Willem Frederik Hermans, De laatste resten tropisch Nederland
Amsterdam : De Bezige Bij, 1981. 6e dr. 1ste dr.: 1969.
ISBN: 90-234-0306-1.
Reisbrieven van de schrijver die in 1969, op uitnodiging van de Sticusa, Suriname en de Nederlandse Antillen bezocht.

Thijs Heslenfeld, Au! : er tikt een tijdbom in het Surinaamse oerwoud
Amsterdam : KIT Publishers, 2011.
ISBN: 978-94-602-2174-3.
Met foto’s geïllustreerd verslag van een reis door het Surinaamse oerwoud, met in het bijzonder aandacht voor de dreigende vernietiging van de natuur door het zoeken naar goud.

Sandew Hira, Verboden liefde : familie en homoseksualiteit in de Surinaamse gemeenschap
Den Haag : Amrit, 2011.
ISBN: 978-90-74897-64-8.
Overzicht van de situatie van homoseksuele mannen en vrouwen in Suriname, waaronder de religieus bevlogen afkeer waarmee ze te maken hebben.

Wim Hoogbergen, Het kamp van Broos en Kaliko : de geschiedenis van een Afro-Surinaamse familie
Paramaribo : Vaco, 2012. 3e dr. 1e dr.: 1996.
ISBN: 978-9991400853.
De geschiedenis van de Surinaamse bosnegerfamilie Landveld, die sinds circa 1770 op de indertijd verlaten plantage Rorac aan de Surinamerivier woonden en wonen.

Wim Hoogbergen en Dirk Kruijt, De oorlog van de sergeanten : Surinaamse militairen in de politiek
Amsterdam : Bert Bakker, 2005.
ISBN: 978-90-351-2998-6.
Geschiedenis van de militaire staatsgreep in 1980 in Suriname en de politieke ontwikkelingen in de dertien jaar daarna.

Erna Hulsenboom, Miss Parbo ontdekt Suriname
Amsterdam : BOOKaBOOK, 2009.
ISBN: 978-94-6096001-7.
Een Nederlandse vrouw beschrijft haar ervaringen tijdens een reis door de binnenlanden van Suriname. Zij schreef ook Miss Parbo, het binnenland van binnenuit en Miss Parbo vertelt verder.

John Jansen van Galen, Afscheid van de koloniën : het Nederlandse dekolonisatiebeleid 1942 – 2012
Amsterdam [etc.] : Atlas Contact, 2013.
ISBN: 978-90-254-3530-1.
Reconstructie van zes decennia Nederlandse dekolonisatiegeschiedenis in Oost en West, vanaf de rede van koningin Wilhelmina, via de politionele acties in Indonesië, de opstand van Willemstad, de staatsgreep en decembermoorden in Paramaribo tot de promotie van Curaçao en Sint Maarten tot ‘land’.

John Jansen van Galen, Kapotte plantage : een Hollander in Suriname
Amsterdam : Olympus, 2008. 3e dr. 1ste dr.: 1995.
ISBN: 978-90-254-2929-4.
Journalistieke reportages over het reilen en zeilen in Suriname in de periode tussen 1970 en 2000.

Hans de Jong (samenstelling), Suriname wereldwijd : atlas
Landsmeer : Hebri International, 2004.
ISBN: 90-807480-4-8.
Wereldatlas met bijzondere aandacht voor Suriname, de Nederlandse Antillen, Aruba en het Caribisch gebied.

J.A.S. Joustra en Gracia Blanker, Ons Suriname : 35 jaar onafhankelijkheid en de blijvende invloed van een tropisch wingewest
Amsterdam : Elsevier, 2010. Esevier Speciale Editie.
ISSN: 1875-080X.
Informatie in woord en beeld over Suriname vroeger en nu, met speciale aandacht voor de Nederlandse sporen en aspecten.

Nina Jurna, Standplaats Paramaribo
Amsterdam : KIT Publishers, 2007.
ISBN: 978-90-6832-573-7.
Een correspondente voor RTL Nieuws verbindt haar eigen ervaringen in Suriname met de geschiedenis van het land.

Nina Jurna en Clark Accord, Met eigen ogen : een hedendaagse kijk op de Surinaamse slavernij
Amsterdam : KIT Publishers, 2003.
ISBN: 90-6832-533-7.
Interviews met mensen in Nederland en Suriname, van wie het leven nog steeds wordt beïnvloed door de slavernij, 140 jaar na de afschaffing daarvan.

Michiel van Kempen, Een geschiedenis van de Surinaamse literatuur
Breda : De Geus, 2003. 2 delen.
ISBN: 90-445-0277-8.
Handelseditie van een proefschrift dat een totaaloverzicht biedt van vijf eeuwen Surinaamse literatuur (inclusief de orale literatuur) en tevens ingaat op de literaire infrastructuur. In het eerste deel gaat het om de periode 1596-1957, in het tweede om de periode 1957-2000.

Ellen Klinkers, De geschiedenis van de politie in Suriname, 1863-1975 : van koloniale tot nationale ordehandhaving
Amsterdam : Boom, 2011.
ISBN: 978-94-610-5247-6.
Geschiedenis van de in 1863, na de afschaffing van de slavernij, opgerichte Surinaamse politie die na de onafhankelijkheid in 1975 werd bevestigd in haar rol als interne ordehandhaver.

Olga van der Klooster en Michel Bakker, Architectuur en bouwcultuur in Suriname
Amsterdam : KIT Publishers, 2009.
ISBN: 978-90-6832-531-7.
Overzicht in woord en beeld van de geschiedenis van de architectuur van Suriname, met daarbij ook aandacht voor de autochtone architectuur van de indianen en de Marrons.

Paul Knevel, Sara Polak en Sara Tilstra, Meerstemmig verleden : persoonlijke verhalen over het Nederlandse slavernijverleden
Amsterdam : KIT Publishers, 2011.
ISBN: 978-94-602-2173-6.
In vraaggesprekken vertellen afstammelingen van slaven en andere betrokkenen over hun persoonlijke band met de in 1863 afgeschafte slavernij in Suriname en op de Antillen.

John Leerdam en Noraly Beyer (redactie), Suriname en ik : persoonlijke verhalen van bekende Surinamers over hun vaderland
Amsterdam : Meulenhoff, 2010.
ISBN: 978-90-290-8719-3.
Bundel met een vijftigtal verhalen over de liefde voor Suriname en de relatie tussen Suriname en Nederland door Surinamers en enkele Nederlanders.

Tessa Leuwsha, Fansi’s stilte : een Surinaamse grootmoeder en de slavernij
Amsterdam : Atlas Contact, 2015.
ISBN: 978-90-450-3042-5.
De auteur gaat in Suriname op zoek naar het verhaal van haar zwijgzame grootmoeder die omstreeks 1970 haar intrek nam bij haar vernederlandste kinderen en kleinkinderen.

Tessa Leuwsha, Suriname
Delft : Elmar, 2012. 7e herziene dr. 1e dr.: 2005.
ISBN: 978-90-389-2106-8.
Uiterst gedetailleerde reisgids voor Suriname, met naast veel informatie ook praktische gegevens.

Fergus MacKay (redactie), Moiwana zoekt gerechtigheid : de strijd van een Marrondorp tegen de staat Suriname : inclusief vonnis
Amsterdam : KIT Publishers, 2006.
ISBN: 90-6832-491-8.
Getuigenissen, verslag en vonnis tegen de staat Suriname met betrekking tot een door het Surinaamse leger aangerichte slachtpartij in het bosnegerdorp Moiwana op 29 november 1986.

Fergus MacKay (redactie), Saramaka : de strijd om het bos : inclusief de uitspraak van het Inter-Amerikaanse Hof voor de Rechten van de Mens
Amsterdam : Koninklijk Instituut voor de Tropen/Tropenmuseum, 2010.
ISBN: 978-90-6832-612-3.
Verslag van de juridische strijd van het Surinaamse Saramaka-volk tegen de ontbossing van zijn woongebied.

Edwin Kenneth Marshall, Ontstaan en ontwikkeling van het Surinaams nationalisme : natievorming als opgave
Delft : Eburon, 2003.
ISBN: 90-5166-915-1.
Historisch overzicht van de opkomst en bloei van het Surinaamse politieke nationalisme in de twintigste eeuw.

Peter Meel en Hans Ramsoedh (redactie), Ik ben een haan met een kroon op mijn hoofd : pacificatie en verzet in koloniaal en postkoloniaal Suriname : opstellen voor Wim Hoogbergen
Amsterdam : Bert Bakker, 2007.
ISBN: 978-90-351-3174-3.
Vijftien specialisten schrijven over allerlei uitingen van verzet en pacificatie, zowel onder de Marrons en indianen in het binnenland als onder de bewoners van de kuststreek.

Thomas Meijer zu Schlochtern en Christopher Cozier (redactie), Paramaribo SPAN : hedendaagse beeldende kunst in Suriname
Amsterdam : KIT Publishers, 2010.
ISBN: 978-94-6022057-9.
Overzicht in woord en beeld van de bijzonder gevarieerde hedendaagse beeldende kunst in Suriname.

Pieter de Nijs (redactie), Nederlandstalige literatuur in Suriname en op de Antillen
Den Haag : BZZTôH, 1998.
ISBN: 90-5501-452-4.
Nummer 255 van het literaire tijdschrift Bzzlletin is een themanummer over de hedendaagse literatuur uit Suriname en de Nederlandse Antillen.

Willem Oltmans, Willem Oltmans in gesprek met Desi Bouterse
Amsterdam : Mets, 1984.
ISBN: 90-70509-15-6.
Weergave van de gesprekken die de journalist Oltmans (1925-2004) na de moorden in Paramaribo in december 1982 voerde met de Surinaamse legerleider.

Geert Oostindie, Het paradijs overzee : de ‘Nederlandse’ Caraïben en Nederland
Leiden : KITLV Uitgeverij, 2011.
ISBN: 978-90-6718-179-2.
Overzicht van de verhouding tussen Nederland en Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba door de eeuwen heen.

Gert Oostindie en Inge Klinkers, Het Koninkrijk in de Caraïben : een korte geschiedenis van het Nederlandse dekolonisatiebeleid, 1940-2000
Amsterdam : Amsterdam University Press, 2001.
ISBN: 90-5356-466-7.
Publiekseditie van de driedelige studie Knellende koninkrijksbanden : het Nederlandse dekolonisatiebeleid in de Caraïben, 1940-2000, waarin voor het eerst het Nederlandse dekolonisatiebeleid ten aanzien van Suriname en de Nederlandse Antillen op basis van wetenschappelijk onderzoek in een samenhangend verhaal wordt gepresenteerd.

Theo Para, De schreeuw van Bastion Veere : om de rechtsorde in Suriname
Amsterdam : Van Gennep, 2009. Voorwoord: Gerard Sprong.
ISBN: 978-90-5515-441-8.
Kritische beschouwingen over democratie en rechtsstaat in Suriname, vooral naar aanleiding van de ‘decembermoorden’ van 1982 en het strafproces tegen de verantwoordelijken. In deze uigave zijn stukken opgenomen die eerder waren gebundeld in Belogen land (1996) en Wraak der wijsheid (1998).

Redactie Noordhoff Atlasproducties, De Bosatlas van de geschiedenis van Nederland
Groningen : Noordhoff Atlasproducties, 2011.
ISBN: 978-90-01-12094-8.
In 14 hoofdstukken met meer dan 1.500 kaarten geeft de atlas de vaderlandse geschiedenis een ruimtelijke dimensie. Niet alleen politieke, sociaal-economische en religieuze thema's komen aan bod, maar ook historische cartografie, landschapsgeschiedenis en cultureel erfgoed. Over Suriname en de Nederlandse Antillen gaat het in de pagina’s 520-523.

Jules Rijssen, Teken en zie de wereld : oorlogsveteranen in Suriname
Amsterdam : KIT Publishers, 2012.
ISBN: 978-94-602-2172-9.
Persoonlijke herinneringen van zesendertig Surinamers die actief waren als militairen voor de geallieerden tijdens de Tweede Wereldoorlog en tijdens de VN-missie in Korea.

Astrid H. Roemer, Zolang ik leef ben ik niet dood : een autobiografisch proces
Soesterberg : Aspekt, 2004.
ISBN: 90-5911-319-5.
Autobiografisch relaas van de in 1947 geboren Surinaams-Nederlandse schrijfster.

Diederik Samwel, Suriname in het hart
Amsterdam : Muntinga Pockets, 2011. Herdr. 1e dr: 2008.
ISBN: 978-90-417-0881-6.
Verslag van een Nederlandse journalist over de tijd dat hij in Suriname woonde en werkte.

Tammo Schuringa, Paul Faber en Chandra van Binnendijk Schaafijs & wilde bussen : straatkunst in Paramaribo
Amsterdam : Koninklijk Instituut voor de Tropen / Tropenmuseum, 2010.
ISBN: 978-94-602-2054-8.
Overzicht in woord en beeld van geschilderde straatkunst in Paramaribo op met name openbaar vervoer en ijskarren.

Ralph Sinclair-Berges, Invasie van Suriname
Rotterdam : Calbona, 2008.
ISBN: 978-90-71343-58-2.
Relaas over de voorbereidingen door de in Nederland zetelende Raad voor de Bevrijding van Suriname voor een militaire invasie van Suriname tijdens de Binnenlandse Oorlog (1986-1993), ter ondersteuning van het guerrillaleger van Brunswijk.

Armand Snijders, Suriname: mensen, politiek, economie, cultuur, milieu
Amsterdam : Koninklijk Instituut voor de Tropen / Tropenmuseum, 2003.
ISBN: 90-6832-406-3.
Schets van land en volk(eren) van Suriname door een freelance journalist die er tot voor kort als correspondent werkte.

A. Snijdewind (redactie), Dokteren in… … Suriname
Haarlem : Mension BV, 2010.
ISBN: 978-90-77322-47-5.
Ervaringen van Nederlandse huisartsen en psychiaters in Suriname, afgewisseld met enkele gedichten, Anansi-verhalen en recepten.

Alex van Stipriaan en Thomas Polimé (redactie), Kunst van overleven : Marroncultuur uit Suriname
Amsterdam : KIT Publishers, 2009.
ISBN: 978-94-6022040-1.
Overzicht in woord en beeld van de Marrons, gevluchte West-Afrikaanse slaven die in stamverband in de oerwouden van Suriname gingen leven, en hun afstammelingen.

Archie Sumter e.a., K'ranti! : de Surinaamse pers, 1774-2008
Amsterdam : Instituut voor de Tropen/Tropenmuseum, 2008.
ISBN: 978-90-6832-535-5.
In een twaalftal hoofdstukken wordt door historici, sociale wetenschappers en journalisten een chronologisch overzicht geboden van de geschiedenis van de Surinaamse pers.

Iwan Tol, Eindbestemming Zanderij : het vergeten verhaal van het Kleurrijk Elftal
Amsterdam : Veen, 2005.
ISBN: 90-204-0366-4.
Gebeurtenissen voor, tijdens en na de ramp met het SLM-vliegtuig dat in 1989 neerstortte in Suriname met aan boord onder meer in Nederland spelende voetballers met een Surinaamse achtergrond.

Joop Vernooij, De regenboog is in ons huis : de kleurrijke geschiedenis van de r.k. kerk in Suriname
[Nijmegen] : Valkhof Pers, 2012.
ISBN: 978-90-5625-372-1.
Geschiedenis van de rooms-katholieke Kerk in Suriname vanaf het begin van de negentiende eeuw.

Ellen de Vries, Suriname, na de binnenlandse oorlog
Amsterdam : KIT Publishers, 2005.
ISBN: 90-6832-499-3.
Verhandeling over de opstand van de binnenlandse bevolking van Suriname, met de achtergronden waaruit die oorlog (1986-1992) tegen de gevestigde orde ontstond.

Leonoor Wagenaar, Mi Gudu, mijn schatje : een nieuw avontuur op latere leeftijd : columns uit Het Parool
Schoorl : Conserve, 2005.
ISBN: 90-5429-216-4.
In wekelijkse columns in Het Parool doet een gewezen journaliste van die krant verslag van haar leven nadat zij op haar vijftigste alles heeft achtergelaten en met haar man naar Suriname is gegaan.

Jules A. Wijdenbosch, Smeltkroes: negen politiek-bestuurlijke vruchten
Groningen : Gopher Publishers, 2004.
ISBN: 90-5179-172-0.
Bestuurkundige en staatrechtelijke opstellen over de inrichting van de staat Suriname, door de Surinaamse politicus en ex-premier die eerder zijn opvattingen vastlegde in Ontmoeting tussen theorie en praktijk (2002) en Een toekomst (2003).

Esther Zoetmulder, Emigreren naar Suriname
Leersum : Uitgeverij VanDorp Educatief, 2012.
ISBN: 978-94-618-5016-4.
Praktische informatie over wat er allemaal komt kijken bij een emigratie naar Suriname, met ook aandacht voor de emotionele kant van emigreren en voor remigratie.

Armand Zunder, Herstelbetalingen : de ‘Wiedergutmachung’ voor de schade die Suriname en haar bevolking hebben geleden onder het Nederlands kolonialisme
Den Haag : Amrit, 2010.
ISBN: 978-90-74897-55-6.

Econoom Armand Zunder maakt in deze studie de aard en omvang inzichtelijk van de economische aspecten van het kolonialisme in Suriname.

Suriname: romans en verhalen


Clark Accord, De koningin van Paramaribo
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2010. 30e dr. 1ste dr.: 1999.
ISBN: 978-90-388-9340-2.
Het leven van een Surinaamse vrouw, van haar gloriedagen in de jaren dertig als de beroemdste prostituee van Paramaribo tot haar armoedige en eenzame oude dag.

Clark Accord, Plantage d’amour
Amsterdam : Nijgh & van Ditmar, 2011.
ISBN: 978-90-388-9372-3.
Onvoltooide roman over een Surinaamse man op zoek naar het verleden van zijn familie op een plantage.

Clark Accord, Tussen Apoera en Oreala : een liefdesgeschiedenis in de regenwouden
Amsterdam : Vassallucci, 2005.
ISBN: 90-5000-188-2.
Twee geliefden, wonend in het regenwoud van Suriname en Brits Guyana, worden door een tragische gebeurtenis uit elkaar gedreven.

Willy Alberga e.a., Waarover we niet moeten praten : nieuwe Surinaamse en Antilliaanse verhalen
Haarlem : In de Knipscheer, 2007.
ISBN: 978-90-6265-585-4.
Nieuwe verhalen van twintig nieuwe Surinaamse en Antilliaanse schrijfsters.

Karin Amatmoekrim, Wanneer wij samen zijn
Amsterdam : Prometheus, 2006.
ISBN: 90-446-0869-X.
Familiegeschiedenis over drie generaties islamitische Javanen in Suriname en Nederland.

Ben Borgart, Iguana : roman
Soesterberg : Aspekt, 2009.
ISBN: 978-90-5911-845-4.
Een zeeman reist af naar Paramaribo om een schip te repareren. In zijn hotel komt hij een mysterieuze Belgische dame tegen die hij aflevert bij een indianendorp diep in het binnenland.

Edgar Cairo, Kollektieve schuld, of wel Famir'man sani
Haarlem : In de Knipscheer, 2010. 4e dr. 1ste dr.: 1976.
ISBN: 978-90-6265-662-2.
Een creoolse familie bereidt zich voor op een ritueel feest om de voorvaderlijke geesten die zich verwaarloosd voelen en daarom de familie teisteren, gunstig te stemmen. Geschreven in Surinaams-Nederlands dialect.

Cándani, Huis van as
Haarlem : In de Knipscheer, 2002.
ISBN: 90-6265-534-3.
Een jonge vrouw die vanuit Nederland terugkeert naar haar moederland Suriname, ontdekt dat sommige gebeurtenissen in haar jeugd anders waren dan ze altijd had gedacht.

Nathalie Emanuels, Het hart van Eva
Amsterdam : Vassallucci, 2004.
ISBN: 90-5000-504-7.
Een in Nederland wonende Surinaamse vrouw komt in haar moederland in aanraking met winti-rituelen.

Leo Henri Ferrier, Atman
Schoorl : Conserve, 1996. 3e dr. 1ste dr.: 1968.
ISBN: 90-5429-070-6.
Na zijn studies in Europa keert een Surinaamse jongeman terug naar zijn geboorteland en tracht daar met zijn Afro-Aziatische afkomst, zijn westerse ervaringen en vroegere herinneringen tot een innerlijke harmonie te komen.

Henna Goudzand Nahar, Hele dagen in de regen
Breda : De Geus, 2005.
ISBN: 90-445-0369-3.
In een tropisch grensstadje in Suriname worstelen notabelen met hun identiteit: voor of tegen de militairen, voor of tegen het christendom.

Albert Helman, Verdwenen wereld : verhalen en schetsen uit Suriname
Amsterdam : In de Knipscheer, 1990.
ISBN: 90-6265-333-2.
Bundel sterk autobiografische verhalen van de Surinaamse auteur (1903-1996).

Michiel van Kempen (samenstelling), Mama Sranan : 200 jaar Surinaamse verhaalkunst
Amsterdam : Contact, 1999.
ISBN: 90-254-9734-9.
Bloemlezing uit de Surinaamse verhaalkunst van de negentiende en twintigste eeuw, waarin werk van meer dan honderd schrijvers en vertellers is opgenomen.

Michiel van Kempen, Plantage Lankmoedigheid
Haarlem : In de Knipscheer, 1997.
ISBN: 90-6265-446-0.
Satirische schets van de Surinaamse samenleving van de jaren tachtig, met voor ingewijden herkenbare figuren.

Michiel van Kempen (samenstelling), Voor mij ben je hier : verhalen van de jongste generatie Surinaamse schrijvers
Amsterdam : Meulenhoff, 2010.
ISBN: 978-90-290-8679-0.
Bundel met zestien zeer diverse verhalen van de jongste generatie Surinaamse schrijvers, uitgebracht ter gelegenheid van 35 jaar onafhankelijkheid.

Michiel van Kempen en Wim Rutgers, Noordoostpassanten : 400 jaar Nederlandse verhaalkunst over Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba
Amsterdam : Contact, 2005.
ISBN: 90-254-1914-3.
Bloemlezing van reisverslagen, dagboeken, verslagen, romans en novellen door Nederlandse passanten in Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba uit de periode 1597 tot en met 2003.

Lisette Lewin, De verloren savanne
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2008.
ISBN: 978-90-388-4571-5.
Om over een verloren geliefde heen te komen gaat een vrouw naar Suriname, op zoek naar haar afkomst.

Usha Marhé, Dulari : de weg van mijn naam
Amsterdam : Van Gennep, 2007.
ISBN: 978-90-5515-736-5.
Verhalen over vrouwen die met handen en voeten gebonden zijn aan het Hindoestaanse leven en in het spanningsveld staan van traditie en vooruitgang, geborgenheid en vrijheid, Suriname en Nederland.

Cynthia McLeod, ...die revolutie niet begrepen!...
Schoorl : Conserve, 2005.
ISBN: 90-5429-201-6.
De gevolgen van de militaire coup van februari 1980 en de decembermoorden van 1982 op het leven van een gescheiden lerares Engels en haar gezin in Paramaribo.

Annel de Noré, De bruine zeemeermin
Amsterdam : Muntinga Pockets, 2004. Herdr. 1e r.: 2000.
ISBN: 978-90-417-6056-2.
De verwikkelingen in een hedendaagse Surinaamse familie met een dronken vader met losse handen, geschreven vanuit het perspectief van een kind en van haar moeder.

Annel de Noré, Het kind met de grijze ogen
Haarlem : In de Knipscheer, 2004.
ISBN: 90-6265-563-7.
Acht verhalen over pijnlijke relaties, merendeels gesitueerd in Suriname.

Ellen Ombre, Maalstroom : verhalen
Amsterdam : De Arbeiderspers, 1992.
ISBN: 90-295-3370-6.
Verhalen waarin een indringend beeld wordt geschetst van Suriname en zijn bewoners, ook van hen die naar elders zijn uitgeweken. Het boek is opgenomen in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse Letteren en daar integraal te lezen onder deze link .

Hugo Pos, Gedane zaken : de beste verhalen
Amsterdam : Ooievaar, 1996.
ISBN: 90-5713-036-X.
Selectie van twintig Surinaamse verhalen van de Surinaams-Nederlandse schrijver (1913- 2000).

Hugo Pos, De ongewisse tijd
Haarlem : In de Knipscheer, 1999.
ISBN: 90-6265-468-1.
Bundel van een aantal nieuwe verhalen met eerder gepubliceerd werk en het toneelstuk De tranen van Den Uyl, over de teloorgang van alle idealisme in de tijd na de Surinaamse onafhankelijkheid, de coup van 1980 en de decembermoorden van 1982.

Stuart K. Rahan en Jörgen Raymann, Mama mama, kijk buurvrouw : Jörgen Raymann's alter ego Esselien van Doornengat
Schoorl : Conserve, 2001.
ISBN: 90-5429-126-5.
Fictieve autobiografie waarin Esselien van Doornengat, de bekende creatie Tante Es van Jörgen Raymann, op haar 69ste terugkijkt op haar leven.

Anil Ramdas, Badal : roman
Amsterdam : De Bezige Bij, 2011.
ISBN: 978-90-234-5904-0.
Een hindoestaans-Surinaamse Nederlander, voorheen succesvol journalist en essayist, trekt zich terug als zijn carrière en huwelijk voorbij zijn en herbeleeft zijn verleden.

Astrid H. Roemer, Over de gekte van een vrouw
Amsterdam [etc.] : Trouw [etc.], 2006.
ISBN: 90-464-2011-6.
De beperkingen van het arm, zwart en vrouw zijn drijft een jonge Surinaamse in een isolement dat zij probeert te doorbreken.

Astrid H. Roemer, Roemers drieling : romantrilogie
Amsterdam : De Arbeiderspers, 2001.
ISBN: 90-295-3586-5.
Bundeling van drie in Suriname gesitueerde romans - Gewaagd leven (1996), Lijken op liefde (1997) en Was getekend (1998) – waarin geweld in al zijn verschijningsvormen het verbindende thema is.

Diederik Samwel, Jelaya : een Surinaamse roman
Amsterdam : Nijgh & Van Ditmar, 2013.
ISBN: 978-90-388-9628-1.
Twee Surinamers, voormalige klasgenoten, van wie de een enige tijd in Nederland heeft verbleven, raken nauw betrokken bij de rechtszaak rond de Decembermoorden. Beiden koesteren bovendien een onmogelijke liefde voor de intelligente Jalaya.

Ruth San a Jong, De laatste parade
Haarlem : In de Knipscheer, 2011.
ISBN: 978-90-6265-672-1.
Negen verhalen over vele facetten van het leven en van de dood in Suriname.

M.M. Schoenmakers, Het schild van de weemoed
Amsterdam : De Bezige Bij, 1990.
ISBN: 90-234-3127-8.
Een Noord-Europese ontwikkelingswerker in een sterk op Suriname gelijkend ontwikkelingsland in Latijns-Amerika begint de consequenties te zien van sommige vormen van ontwikkelingshulp voor kleine inheemse gemeenschappen. Eerste deel van de trilogie Stroomafwaarts en Stroomopwaarts. De overige delen zijn De slakkelijn van de revolutie en De spookkrabben.

Marylin Simons, Koorddansers
Breda : De Geus, 2005.
ISBN: 90-445-0667-6.
Zestien korte verhalen die zich bijna allemaal afspelen in het armoedige stadsmilieu van Paramaribo. Veel van de verhalen waren eerder opgenomen in Carrousel (2003).

Bea Vianen, Sarnami, hai
Haarlem : In de Knipscheer, 1988. 3e dr. 1ste dr.: 1969.
ISBN: 90-6265-289-1.
Een moederloos Hindoestaans meisje leeft niet alleen op de grens van de volwassenheid maar ook op die van de Hindoestaans-Surinaamse samenleving, waarin zij na haar middelbare schooltijd dreigt af te glijden.

Bea Vianen, Strafhok
Schoorl : Conserve, 1997. 2e dr. 1ste dr.: 1971.
ISBN: 90-5429-076-5.
Een hoofdonderwijzer op het platteland van Suriname die zich inzet voor een rechtvaardige samenleving waarin de raciale tegenstellingen worden doorbroken, wordt heen en weer geslingerd tussen liefde voor een Javaanse en een Hindoestaanse.

Jacob Vis, Prins Desi
Arnhem : Ellessy Crime, 2007. Herdr. 1ste dr.: 1987.
ISBN: 978-90-8660-001-4.
In Nederland wordt een even spectaculair als gevaarlijk plan uitgewerkt om de Surinaamse bevelhebber Desi Bouterse uit te schakelen.

Annette de Vries, Drijfhout
Amsterdam [etc.] : Atlas, 2010.
ISBN: 978-90-450-0917-9.
Als een oudere Nederlandse danseres breekt met haar man, begint zij een relatie met een pensionhouder in Suriname, maar wat begint als een idylle blijkt gaandeweg een enorme vergissing.

Annette de Vries, Scheurbuik
Amsterdam : Pandora, 2003. 3e dr. 1e dr.: 2002.
ISBN: 978-90-254-1990-5.
Een drieëndertige vrouw keert terug naar haar geboorteland Suriname om een ernstig zieke vriend te verzorgen en ontdekt wat dit land voor haar betekent.

Joanna Werners, Schaamteloze warmte
Haarlem : In de Knipscheer, 2002.
ISBN: 90-6265-545-9.
Om haar het Surinaamse binnenland te leren kennen neemt de Surinaamse Luna haar Hollandse vriendin Letty mee op reis naar haar geboorteland.

Leon de Winter, Zionoco
Amsterdam : De Bezige Bij, 2008. 6e dr. 1e dr.: 1995.
ISBN: 978-90-234-2862-6>
Een door overspel geruïneerde rabbijn in New York treedt in de voetsporen van zijn vader en vertrekt naar Suriname.

Suriname: Poëzie


Bernardo Ashetu, Dat ik je lief heb : gedichten
Haarlem : In de Knipscheer, 2011.
ISBN: 978-90-6265-676-9.
Keuze uit de nalatenschap van de Surinaamse dichter (1929-1982).

Cándani, Geef mij het land dat in jou woont : historische gedichten
Schoorl : Conserve, 2004.
ISBN: 90-5429-187-7.
Gedichten van de Surinaamse dichteres Cándani (1965) over de geschiedenis van Suriname, van vóór de tijd van Columbus tot de decembermoorden.

Michiel van Kempen (samenstelling), Spiegel van de Surinaamse poëzie : van de oude liedkunst tot de jongste dichters
Amsterdam : Meulenhoff, 1995.
ISBN: 90-290-5131-0.
Bloemlezing van circa 400 gedichten in een tiental in Suriname gesproken talen, van het orale begin tot de moderne stromingen. Circa 250 gedichten zijn oorspronkelijk Nederlandstalig, circa 100 zijn in het Sranan Tongo. Verder zijn er gedichten in het Javaans, het Sarnami, het Chinees, het Saramakkaans en het Kalina.

Raj Mohan, Tihá = Troost
Haarlem : In de Knipscheer, 2011.
ISBN: 978-90-6265-661-5.
Gedichten in het Sarnami, de moedertaal van de Hindostanen in Suriname en Nederland, met Nederlandse vertaling, waarin de liefde, de dood en de herinneringen aan Suriname worden bezongen.

Shrinivási, Hecht en sterk : gedichten
Haarlem : In de Knipscheer, 2013.
ISBN: 978-90-6265-819-0.
Bloemlezing uit de poëzie van Shrinivási (pseudoniem van de in 1926 geboren Martinus H. Lutchman) die in de Surinaamse samenleving altijd grote weerklank heeft gevonden.

Michaël Slory, Torent een man hoog met zijn poëzie
Haarlem : In de Knipscheer, 2012.
ISBN: 978-90-6265-806-0.
Keuze uit het werk van de in 1935 geboren Surinaamse dichter.

Suriname: DVD's


Pim de la Parra (regie), Wan Pipel
Rijen : Prime Time Entertainment, 2002. 1 dvd (ca. 111 min.)
Een Creoolse man verlaat gehaast zijn Nederlandse vriendin om zijn stervende moeder in Paramaribo op te zoeken. Wanneer zij hem achterna reist naar Suriname, blijkt hij inmiddels een Hindoestaanse vriendin te hebben.

Jan Sluiter (samenstelling), Suriname : de ontwikkeling van Suriname tot een zelfstandige republiek
Hilversum : Just Entertainment, 2010. 3 dvd-video's (300 min.)
Dvd-pakket, geproduceerd door een groot aantal omroepen, met onder meer een documentaire uit 1960, een serie reportages uit 2000 en verslagen van gebeurtenissen uit recente jaren.

Nederlandse Antillen: non-fictie


Sylvia de Boer, Emigreren naar Caribisch Nederland
Leersum : Uitgeverij VanDorp Educatief, 2011.
ISBN: 978-90-77698-78-5.
Praktische informatie over wat er allemaal komt kijken bij een emigratie naar Caribisch Nederland.

Aart G. Broek, De geschiedenis van de politie op de Nederlands-Caribische eilanden, 1839-2010 : geboeid door macht en onmacht
Amsterdam : Boom, 2011.
ISBN: 978-94-610-5543-9.
Bijna tweehonderd jaar geschiedenis van de politie op de Antillen, die met wisselend succes haar rol heeft gespeeld, in de ban van macht en onmacht.

Aart G. Broek, Het zilt van de passaten : Caribische literatuur in de 20ste eeuw
Haarlem : In de Knipscheer, 2000. 2e dr. 1ste dr.: 1988.
ISBN: 90-6265-463-0.
Inleiding tot de Engelstalige, Franstalige en ook Nederlandstalige literatuur van de Caraïben, waarbij de schrijvers en hun thema’s binnen de maatschappelijke context worden geplaatst.

Jan Brokken, Waarom elf Antillianen knielden voor het hart van Chopin : een reis door de Caribische muziek
Amsterdam [etc.] : Atlas, 2005.
ISBN: 90-450-1424-6.
Portretten van enkele tonale Caribische componisten van vooral pianomuziek in de traditie van Chopin. Met cd.

Leo Dalhuisen (redactie), Geschiedenis van de Antillen
Zutphen : Walburg Pers, 2009. 1ste dr.: 1997.
ISBN: 978-90-5730-628-0.
De geschiedenis van de Antillen, met onder meer een uitgebreid hoofdstuk over de slavernij.

Jacob Gelt Dekker, Persona non Grata (ongewenst) : strijder tegen corruptie, drugshandel en slecht onderwijs op Curaçao bedreigd met boycot en verbanning : columns
Schoorl : Conserve, 2007.
ISBN: 978-90-5429-251-7.
Columns over reizen langs allerlei plekken op de wereld, maar vooral over Curaçao, het toerisme daar, de luchtvaart en de corruptie en incompetentie van de gezagdragers op het eiland.

Jeannette van Ditzhuijzen, Geschiedenis in steen : de ontwikkeling van de monumentenzorg op Curaçao
Amsterdam : KIT Publishers, 2012.
ISBN: 978-94-602-2165-1.
Beschrijving van de geschiedenis van de Stichting Monumentenzorg Curaçao, die wordt verweven met de historie van enkele van de ruim honderd monumenten die de stichting bezit.

Dylan van Eijkeren, Witboi : hoe de West werd verloren : een reis door Suriname en over de Antillen
Breda : De Geus, 2006.
ISBN: 90-445-0781-8.
In navolging van De laatste resten tropisch Nederland van Willem Frederik Hermans doet de schrijver verslag van een recente reis naar Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba.

Coen Heijes, Het stereotype voorbij : een studie naar onbegrip, beeldvorming en samenwerking tussen Curaçaoënaars en Nederlanders in Nederland en op Curaçao
Amsterdam : SWP, 2004.
ISBN: 90-6665-640-9.
Beschrijving van de beeldvorming tussen Curaçaoënaars en Nederlanders, zowel in Nederland als op Curaçao binnen de samenleving als geheel en in het bijzonder binnen organisaties als de belastingdienst en de politie.

Bernadette Heiligers, Pierre Lauffer : het leven van een bewogen dichter
Haarlem: In de Knipscheer, 2012.
ISBN: 978-90-6265-814-5.
Biografie van de Curaçaose dichter (1920-1981) die in zijn poëzie het eigene van zijn land tot uitdrukking wist te brengen.

Willem Frederik Hermans, De laatste resten tropisch Nederland
Amsterdam : De Bezige Bij, 1981. 6e dr. 1ste dr.: 1969.
ISBN: 90-234-0306-1.
Reisbrieven van de schrijver die in 1969, op uitnodiging van de Sticusa, Suriname en de Nederlandse Antillen bezocht.

John Jansen van Galen, Afscheid van de koloniën : het Nederlandse dekolonisatiebeleid 1942 – 2012
Amsterdam [etc.] : Atlas Contact, 2013.
ISBN: 978-90-254-3530-1.
Reconstructie van zes decennia Nederlandse dekolonisatiegeschiedenis in Oost en West, vanaf de rede van koningin Wilhelmina, via de politionele acties in Indonesië, de opstand van Willemstad, de staatsgreep en decembermoorden in Paramaribo tot de promotie van Curaçao en Sint Maarten tot ‘land’.

John Jansen van Galen, De toekomst van het koninkrijk : de dekolonisatie van de Nederlandse Antillen
Amsterdam : Contact, 2004.
ISBN: 90-254-1916-X.
Onderzoek naar de geschiedenis van het Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden uit 1954, in het bijzonder naar de rol van de PvdA daarin.

Olga van der Klooster en Michel Bakker, Monumentengids Aruba
Amsterdam : KIT Publishers, 2013.
ISBN: 978-94-6022-220-7.
Gids met een autoroute over het hele eiland en twee wandelroutes door de steden Oranjestad en San Nicolas die langs het veelal onbekende architectonische erfgoed van Aruba leiden.

John Leerdam (redactie), De Antillen en ik
Amsterdam : de Volkskrant, 2008.
ISBN: 978-90-290-8158-0.
Veertig succesvolle Antillianen halen herinneringen op aan hun verblijf op Curaçao en in Nederland.

Ilse Marrevee (samenstelling), Curaçao geschiedenissen
Leiden : Stichting Elisabeth, 2004.
ISBN: 90-77808-01-9.
Acht mensen van Curaçao met uiteenlopende achtergrond vertellen elk hun eigen levensverhaal, afgewisseld met fragmenten uit romans van Boeli van Leeuwen.

Valdemar Marcha, Paul Verweel, Jacqueline Werkman, De Curaçaose jeugd : over zichzelf en gezien door anderen
Amsterdam : Carib publishing, 2010.
ISBN: 978-90-8850-121-0.
Genuanceerd beeld van het denken en handelen van de Curaçaose jongeren op basis van interviews met jongeren zelf en met werkers bij onder meer de politie en het maatschappelijk werk die ervaring hebben met de jongeren.

Pieter de Nijs (redactie), Nederlandstalige literatuur in Suriname en op de Antillen
Den Haag : BZZTôH, 1998.
ISBN: 90-5501-452-4.
Nummer 255 van het literaire tijdschrift Bzzlletin is een themanummer over de hedendaagse literatuur uit Suriname en de Nederlandse Antillen.

Geert Oostindie, Het paradijs overzee : de ‘Nederlandse’ Caraïben en Nederland
Leiden : KITLV Uitgeverij, 2011.
ISBN: 978-90-6718-179-2.
Overzicht van de verhouding tussen Nederland en Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba door de eeuwen heen.

Geert Oostindie en Inge Klinkers, Gedeeld koninkrijk : de ontmanteling van de Nederlandse Antillen en de vernieuwing van de trans-Atlantische relaties
Amsterdam : Amsterdam University Press, 2012.
ISBN: 978-90-896439-1-9.
Geschiedenis en achtergronden van het dekolonisatieproces van de Nederlandse Antillen, als gevolg waarvan dit gebied in 2010 werd opgesplitst in de land Curaçao, Aruba en Sint Maarten en de 'publieke lichamen' Bonaire, Saba en Sint Eustatius.

Gert Oostindie en Inge Klinkers, Het Koninkrijk in de Caraïben : een korte geschiedenis van het Nederlandse dekolonisatiebeleid, 1940-2000
Amsterdam : Amsterdam University Press, 2001.
ISBN: 90-5356-466-7.
Publiekseditie van de driedelige studie Knellende koninkrijksbanden : het Nederlandse dekolonisatiebeleid in de Caraïben, 1940-2000, waarin voor het eerst het Nederlandse dekolonisatiebeleid ten aanzien van Suriname en de Nederlandse Antillen op basis van wetenschappelijk onderzoek in een samenhangend verhaal wordt gepresenteerd.

Petra Possel, Niemand is een eiland : het leven van Tip Marugg in gesprekken
Amsterdam : De Bezige Bij, 2009.
ISBN: 978-90-234-2885-5.
Vijftien interviews met familieleden en vrienden van de Nederlands-Antilliaanse schrijver (1923-2006).

Miriam Sluis, De Antillen bestaan niet : de nadagen van een fictief land
Amsterdam : Bert Bakker, 2004.
ISBN: 90-351-2686-6.
De geschiedenis van de staatkundige relaties tussen Nederland en de Antillen, waarbij het fictieve beeld dat Nederlanders hebben van de eilanden, wordt ontkracht.

Miriam Sluis, Een koloniale speeltuin : de Antillen achter de schermen
Amsterdam [etc.] : Prometheus [etc.], 2010.
ISBN: 978-90-446-1605-7.
Gevolgen van de staatkundige herstructurering van 10 oktober 2010 waarbij Bonaire, St. Eustatius en Saba ‘bijzondere Nederlandse gemeenten’ werden en Curaçao en St. Maarten de status van autonome landen binnen het koninkrijk verkregen.

Mariëtte van Soesbergen, Sint-Maarten, Sint-Eustatius, Saba : inclusief St.-Barths, Anguilla, St.-Kitts
Rijswijk : Elmar, 2009.
ISBN: 978-90-389-1893-8.
Reisgids voor de drie bovenwindse eilanden van de Nederlandse Antillen, met ook algemene achtergronden over landschap, geschiedenis, geografie en kunst en cultuur.

Hans Vaders, Otrobanda : berichten van de overkant
Haarlem : In de Knipscheer, 2007.
ISBN: 978-90-6265-580-9.
Bundeling columns over de wijk Otrabanda in Willemstad op Curaçao, door Unesco geplaatst op de lijst van het Werelderfgoed.

Dinah Veeris, Van amandel tot zjozjolí : de geneeskrachtige werking en historische achtergronden van kruiden van de Nederlandse Antillen en Aruba
Rotterdam : De Driehoek, 2010.
ISBN: 978-90-6030-714-4.
Beschrijving van de geneeskrachtige werking van kruiden en planten op de Nederlandse Antillen en Aruba.

Colet van der Ven, Slagschaduwen : erfenis van een koloniaal verleden
Amsterdam : KIT Publishers, 2011.
ISBN: 978-94-6022-136-1.
Aan 38 bekende en onbekende Curaçaoënaars legde de auteur de vraag voor hoe zij aankijken tegen de doorwerking van twee eeuwen slavernij en anderhalve eeuw kolonisatie.

Nederlandse Antillen: romans en verhalen


Willy Alberga e.a., Waarover we niet moeten praten : nieuwe Surinaamse en Antilliaanse verhalen
Haarlem : In de Knipscheer, 2007.
ISBN: 978-90-6265-585-4.
Nieuwe verhalen van twintig nieuwe Surinaamse en Antilliaanse schrijfsters.

Frank Martinus Arion, Drie romans
Amsterdam : De Bezige Bij, 2006
ISBN: 978-90-234-2083-5.
Bundeling van drie romans van de Curaçaose schrijver - Afscheid van de koningin (1975), Nobele wilden (1978) en De laatste vrijheid (1995) - waarin de verhouding tussen de Derde en de westerse wereld telkens anders wordt neergezet.

Frank Martinus Arion, Dubbelspel
Amsterdam : De Bezige Bij, 2006. 19e dr. 1ste dr.: 1973.
ISBN: 90-234-2007-1.
Een zondags spelletje domino dat vier mannen in een buitenwijk van Willemstad op Curaçao spelen, brengt allerlei spanningen naar boven, met dramatische gevolgen.

Aliefka Bijlsma, Gezandstraald
Amsterdam : Augustus, 2007.
ISBN: 978-90-457-0068-7.
Als een jonge advocate na jaren afwezigheid terugkeert op haar geboorte-eiland Curaçao om er te werken op een advocatenkantoor, wordt dat een confrontatie met haar werkelijke zelf.

Eric de Brabander, Het hiernamaals van Doña Lisa
Haarlem : In de Knipscheer, 2009.
ISBN: 978-90-6265-643-1.
Als drie mannen van Curaçao naar Venezuela gaan om een boot te kopen, heeft dat dramatische gevolgen.

Eric de Brabander, Hot Brazilian wax en het requiem van Arthur Booi
Haarlem: In de Knipscheer, 2011.
ISBN: 978-90-6265-678-3.
Een huisarts op Curaçao raakt door een kruidenvrouw steeds meer in de ban van alternatieve geneeswijzen.

Aart G. Broek, De kleur van mijn eiland: Aruba, Bonaire, Curaçao : ideologie en schrijven in het Papiamentu sinds 1863
Leiden : KITLV Uitgeverij, 2006. 2 delen.
ISBN: 978-90-6718-281-2.
Bloemlezing met opstellen over het Papiamento in literatuur van deze eilanden en met proza, poëzie, verhalen en poëzie die Aruba, Bonaire en Curaçao als achtergrond hebben.

Jan Brokken, De droevige kampioen
Amsterdam : Eldorado, 2006. 3e dr. 1ste dr.: 1997.
ISBN: 90-471-0251-7.
Na allerlei tegenslagen op het persoonlijke vlak heeft een Antilliaanse jongen nog maar één obsessie: winnen. Daardoor brengt hij het tot sportheld en volksleider.

Cola Debrot, Mijn zuster de negerin
Amsterdam : De Bezige Bij, 1997. 11e dr. 1ste dr.: 1935.
ISBN: 90-234-0651-6.
De gewaarwordingen en herinneringen van een Europeaan bij terugkeer naar zijn geboorte-eiland Curaçao en de tragiek van zijn onvervulbare liefde voor een zwarte vrouw. De roman is opgenomen in de Digitale Bibliotheek voor de Nederlandse letteren en is daar integraal te lezen.

Hennie Harinck, Enkele reis Curaçao
Amsterdam : Archipel, 2004.
ISBN: 90-6305-127-1.
Een Nederlandse onderwijzeres vlucht voor een minnaar naar Curaçao, maar zal daar voorgoed blijven, ook als het eiland zijn goedmoedige aanzien verliest.

Kees ’t Hart, Blauw Curaçao
Amsterdam : Querido, 1996.
ISBN: 90-214-6494-2.
Een fantasievolle jongen die met zijn moeder logeert in het huis van een vriendin, gaat op zoek naar het geheim van zijn vroege kinderjaren die hij doorbracht op Curaçao.

Elodie Heloise, Woestijnzand
Haarlem : In de Knipscheer, 2012.
ISBN: 978-90-6265-803-9.
Verhalen uit heden en verleden over mensen in de verschillende lagen van de Curaçaose samenleving.

Marcel de Jong, Tropenkolder
Groningen : Passage, 2010.
ISBN: 978-90-5452-219-5.
Een Nederlandse leraar die zich vol idealisme op Bonaire vestigt waar hij buiten de schooluren als journalist aan de slag gaat, raakt erg gefrustreerd door de corruptie op het eiland.

Michiel van Kempen en Wim Rutgers, Noordoostpassanten : 400 jaar Nederlandse verhaalkunst over Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba
Amsterdam : Contact, 2005.
ISBN: 90-254-1914-3.
Bloemlezing van reisverslagen, dagboeken, verslagen, romans en novellen door Nederlandse passanten in Suriname, de Nederlandse Antillen en Aruba uit de periode 1597 tot en met 2003.

Boeli van Leeuwen, De eerste Adam
Haarlem : In de Knipscheer, 2007/ 5e dr. 1e dr.: 1966.
ISBN: 978-90-6265-582-3.
Een pater-jezuïet, een beroemd geleerde maar mislukt theoloog, heeft op Curaçao een schokkende ontmoeting met een jonge eilandbewoner, die zich op geheel eigen wijze inzet voor troostelozen en stervenden.

Boeli van Leeuwen, Schilden van leem
Haarlem : In de Knipscheer, 2009. 5e dr. 1ste dr.: 1985.
ISBN: 978-90-6265-597-7.
In het huwelijk van een Curaçaose man die worstelt met de ingewikkelde familietradities van het eiland, en een Nederlandse vrouw botsen twee culturen.

Boeli van Leeuwen, Het teken van Jona
Haarlem : In de Knipscheer, 2007.
ISBN: 978-90-6265-584-7.
Een voormalig bestuursambtenaar op Curaçao ontmoet een rijke Panamees en mensen aan de zelfkant, wat hem tot levensbeschouwelijke en politieke overpeinzingen aanzet.

Tip Marugg, De hemel is van korte duur : verzameld werk 1945-1995
Amsterdam : De Bezige Bij, 2009. Bezorging: Aart G. Broek en Wim Rutgers.
ISBN: 978-90-234-2886-2.
Bundeling van de romans Weekendpelgrimage (1957), In de straten van Tepalka (1967) en De morgen loeit weer aan (1988), aangevuld met een twintigtal verspreide stukken en alle gedichten van de op Curaçao geboren en getogen ‘heremiet van Pannekoek’, wiens werk wel is begroet als ‘tropisch existentialisme’.

Dorothée van Oeveren, Bonaire, een verloren droom
Barneveld : De Vuurbaak, 2006.
ISBN: 90-5560-325-2.
Als haar geliefde naar Nederland vertrekt, dreigt een jonge vrouw op Bonaire tot armoede te vervallen.

Wanda Reisel, Witte liefde
Amsterdam : Querido, 2008. 6e dr. 1ste dr.: 2004.
ISBN: 978-90-214-3465-0.
Het verhaal van een onmogelijke liefde tussen een getrouwde vrouw en een andere man op Curaçao in de jaren vijftig, geschreven door een auteur die de eerste vijf jaar van haar leven op het eiland doorbracht.

Myra Römer. Het geheim van Gracia
Amsterdam : Atlas, 2008.
ISBN: 978-90-450-0066-4.
Als een 16-jarig meisje op Curaçao wordt verkracht, probeert ze met voodoo-praktijken haar verkrachter symbolisch te vermoorden. Dan wordt zijn lijk gevonden.

Myra Römer, Verhalen van Fita
Amsterdam : Atlas, 2005.
ISBN: 90-450-0579-4.
Verhalen over kleurrijke figuren op Curaçao, met als middelpunt het meisje Fita dat met haar magische blik de werkelijkheid om haar heen kleurt.

Tomas Ross, De man van Sint Maarten
Amsterdam : De Bezige Bij, 2004. 1e dr.: 1994.
ISBN: 90-234-1563-9.
Een ambtenaar van de BVD wordt naar Sint Maarten gestuurd om na te gaan waarom een nogal verdachte groep mensen zich vlak voor de onafhankelijkheidsverkiezingen op het eiland heeft gevestigd.

Hans Vaders, Terug tot Tovar
Haarlem : In de Knipscheer, 2012.
ISBN: 978-90-6265-697-4.
Op Curaçao raken de levens van een voormalige danseres en een wetenschapper op zoek naar zijn roots met elkaar verweven.

Karel de Vey Mestdagh, Ruwe olie
Haarlem : In de Knipscheer, 2010.
ISBN: 978-90-6265-651-6.
Verwikkelingen rond illegale oliehandel door Saddam Hoessein in 2001 nopen een aantal mensen op Curaçao tot moeilijke keuzes.

Erich Zielinski, De engelenbron
Haarlem : In de Knipscheer, 2008. 3e dr. 1e dr.: 2003.
ISBN: 978-90-6265-561-8.
Een gepensioneerde politieagent en zijn huisgenoten raken op Curaçao betrokken bij de drugssmokkel.

Erich Zielinski, De prijs van de zee
Haarlem : In de Knipscheer, 2008.
ISBN: 978-90-6265-595-3.
De vondst van een lijk in de kofferbak van de auto van een vrouw die met haar kind een val van de rotsen in zee heeft overleefd, doet een vissersgehucht aan de afgelegen noordkant van Bonaire opschrikken.

Nederlandse Antillen: poëzie


Aletta Beaujon, De schoonheid van blauw = The beauty of blue : verzamelde gedichten
Haarlem : In de Knipscheer, 2009.
ISBN: 978-90-6265-646-2.

Verzameld dichtwerk van de Antilliaanse dichteres (1933-2001).

Aart G. Broek, Het lichten van de jaren
Haarlem : In de Knipscheer, 2010.
ISBN: 978-90-6265-649-3.
Neerslag van de ervaringen van de dichter toen hij na een verblijf van twintig jaar op Curaçao was teruggekeerd in Nederland.

Klaas de Groot (samenstelling), Vaar naar de vuurtoren : Eiland, Isla, Island, Eilân
Haarlem : In de Knipscheer, 2010.
ISBN: 978-90-6265-658-5.
Bloemlezing met gedichten en volksliederen over alle twaalf eilanden van het Koninkrijk der Nederlanden, in het Caribisch gebied en Nederland zelf.

Elis Juliana, Hé patu = Waggeleend : twintig-en-één gedichten gekozen en vertaald door Fred de Haas
Haarlem : In de Knipscheer, 2011.
ISBN: 978-90-6265-660-8.
Gedichten in het Papiaments met vertaling van de Curaçaose kunstenaar Elis Juliana die met Luis Daal en Pierre Lauffer tot de 'Grote Drie' van de Antilliaanse dichtkunst in het Papiaments behoort.

Hans Vaders, Kate Moss in Mahaai
Haarlem : In de Knipscheer, 2011.
ISBN: 978-90-6265-691-2.
Dichtbundel, ontstaan uit de samenwerking tussen dichter Hans Vaders en beeldend kunstenaar Herman van Bergen, die beiden al decennialang wonen en werken op Curaçao.

Nederlandse Antillen : DVD


Willem Mouissie (samenstelling en regie), Tropisch koninkrijk = Tropical Kingdom
Leerdam : Art-S Home Entertainment, 2011. 1 dvd (150 min.)
Natuur en natuurbescherming op de zes Caribische eilanden die behoren tot het Koninkrijk der Nederlanden.

Naar de overzichtspagina

Agenda

Radio en televisie

Film

  • Er zijn voor vandaag geen films aangemeld

Video's & Podcasts

  • Ronald Snijders

    Podcast van Erik Jan Harmens met Ronald Snijders over diens gedichtenverzameling Kopdichtbundel.

    Opname: 13-03-2017
    Erik Jan Harmens
  • Teun van de Keuken

    Podcast van Erik Jan Harmens met Teun van de Keuken over diens romandebuut Goed volk.

    Opname: 08-02-2017
    Erik Jan Harmens
  • K. Michel

    Podcast van Erik Jan Harmens met K. Michel over zijn dichtbundels Speling zoeken en Te voet is het heelal drie dagen ver

    Opname: 17-01-2017
    Erik Jan Harmens

Meer video's & podcasts

Canon van de Nederlandse geschiedenis

  • 1. Hunebedden
  • 2. De Romeinse Limes
  • 3. Willibrord
  • 4. Karel de Grote
  • 5. Hebban olla vogala
  • 6. Floris V
  • 7. De Hanze
  • 8. Erasmus
  • 9. Karel V
  • 10. De Beeldenstorm
  • 11. Willem van Oranje
  • 12. De Republiek
  • 13. De Verenigde Oostindische Compagnie
  • 14. De Beemster
  • 15. De grachtengordel
  • 16. Hugo de Groot
  • 17. De Statenbijbel
  • 18. Rembrandt
  • 19. De Atlas Major van Blaeu
  • 20. Michiel de Ruyter
  • 21. Christiaan Huygens
  • 22. Spinoza
  • 23. Slavernij
  • 24. Buitenhuizen
  • 25. Eise Eisinga
  • 26. De patriotten
  • 27. Napoleon Bonaparte
  • 28.  Koning Willem I
  • 29. De eerste spoorlijn
  • 30. De Grondwet
  • 31. Max Havelaar
  • 32. Verzet tegen kinderarbeid
  • 33. Vincent van Gogh
  • 34. Aletta Jacobs
  • 35. De Eerste Wereldoorlog
  • 36. De Stijl
  • 37. De crisisjaren
  • 38. De Tweede Wereldoorlog
  • 39. Anne Frank / Jodenvervolging
  • 40. Indonesië 1945-1949
  • 41. Willem Drees
  • 42. De watersnood
  • 43. De televisie
  • 44. Haven van Rotterdam
  • 45. Annie M.G. Schmidt
  • 46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945
  • 47. Srebrenica
  • 48. Veelkleurig Nederland
  • 49. De gasbel
  • 50. Europa
  • 1. Hunebedden

    1. Hunebedden

    Circa 4.000 tot 3.000 v.Chr.
    Hunebedden zijn door mensenhanden geordende steenformaties die dienden als begraafplaats. In Drenthe zijn er ruim vijftig bewaard gebleven.

    Bekijk details
  • 2. De Romeinse Limes

    2. De Romeinse Limes

    47-ca. 400.
    Bij het begin van onze jaartelling vormde de Rijn, die van Xanten via Utrecht en Alphen aan den Rijn naar Katwijk stroomde, de Limes, de grens van het Romeinse rijk.

    Bekijk details
  • 3. Willibrord

    3. Willibrord

    658-739.
    De Engels monnik Willibrord kwam in 690 aan land bij de monding van de Rijn om zich in te zetten voor de verspreiding van het christendom in het land van de Friezen.

    Bekijk details
  • 4. Karel de Grote

    4. Karel de Grote

    724-814.
    Karel de Grote, op kerstdag van het jaar 800 door de paus tot keizer over het Westen gekroond, had het Frankische rijk zo weten uit te breiden dat het grote delen van het huidige Europa omvatte, waaronder de latere Nederlanden.

    Bekijk details
  • 5. Hebban olla vogala

    5. Hebban olla vogala

    Omstreeks 1100.
    Om zijn ganzenveer te scherpen krabbelde een Vlaamse monnik omstreeks het jaar 1100 een paar zinnen neer uit een liefdesliedje. Het is de oudst bewaarde tekst in het Nederlands.

    Bekijk details
  • 6. Floris V

    6. Floris V

    1254-1296.
    Floris V was de graaf die in de dertiende eeuw het machtsgebied van Holland aanzienlijk wist uit te breiden, tot drie van zijn vazallen zich tegen hem keerden.

    Bekijk details
  • 7. De Hanze

    7. De Hanze

    1356-ca. 1450
    Door het Hanzeverbond tussen steden in Nederland, België, de Baltische Staten, Noorwegen en Polen waren Zutphen, Deventer, Tiel, Kampen, Zwolle en meer steden in het oosten van het land van de twaalfde tot de zestiende eeuw welvarende handelscentra.

    Bekijk details
  • 8. Erasmus

    8. Erasmus

    1469?-1536
    Naast etiquetteboeken, vorstenspiegels, samenspraken en traktaten die heersers en burgers moesten opvoeden tot wijze christenen, publiceerde Erasmus onder meer Adagia, een verzameling klassieke spreekwoorden, en de satire Lof der zotheid.

    Bekijk details
  • 9. Karel V

    9. Karel V

    1500-1558.
    Zo groot was het rijk waarover Karel V heerste dat de zon er letterlijk nooit onderging. Tot dat rijk behoorden de Nederlanden, die hij tot een bestuurlijke eenheid probeerde te smeden.

    Bekijk details
  • 10. De Beeldenstorm

    10. De Beeldenstorm

    1566.
    Dit was het wonderjaar waarin edellieden die zich geuzen noemden, zich steeds openlijker tegen het landsbestuur keerden en waarin in de hele Nederlanden kerken en kloosters werden geplunderd en ontdaan van hun katholieke symbolen.

    Bekijk details
  • 11. Willem van Oranje

    11. Willem van Oranje

    1533-1584.
    Willem van Oranje was een ambitieuze edelman die min of meer zijns ondanks uitgroeide tot een rebel en later werd vereerd als de ‘vader des vaderlands’, als de grondlegger van een nieuwe Nederlandse staat.

    Bekijk details
  • 12. De Republiek

    12. De Republiek

    1588-1795
    Na de oorlog waren de Nederlanden uiteengevallen in de zuidelijke Spaanse Nederlanden en de noordelijke Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. In het vroegmoderne Europa was een republiek een uitzondering.

    Bekijk details
  • 13. De Verenigde Oostindische Compagnie

    13. De Verenigde Oostindische Compagnie

    1602-1799
    De Verenigde Oostindische Compagnie had het Nederlandse monopolie op de handel in de Aziatische wateren en mocht oorlogen voeren, verdragen sluiten en gebieden besturen. Zo ontwikkelde de VOC zich tot een geduchte macht.

    Bekijk details
  • 14. De Beemster

    14. De Beemster

    1612
    Nadat met 43 windmolens de Beemster was drooggelegd, werd in 1612 met de inrichting van de polder begonnen. Aan het strak geometrische patroon waarvan werd uitgegaan, heeft de Beemster zijn roem te danken.

    Bekijk details
  • 15. De grachtengordel

    15. De grachtengordel

    1613-1662
    Bij de uitbreiding van Amsterdam vanaf 1613 werd nut gecombineerd met schoonheid. Een van de projecten was de grachtengordel, met zijn karakteristieke halfronde vorm en zijn residentiële functie, met tal van ‘stadspaleisjes’ voor kapitaalkrachtige inwoners.

    Bekijk details
  • 16. Hugo de Groot

    16. Hugo de Groot

    1583-1645
    Hugo de Groot is vooral bekend gebleven door zijn ontsnapping in een boekenkist uit slot Loevestein in 1621. Hij staat echter ook te boek als een groot rechtsgeleerde die de beginselen van het volkerenrecht formuleerde.

    Bekijk details
  • 17. De Statenbijbel

    17. De Statenbijbel

    1637
    In 1618 gaf de gereformeerde synode opdracht een Nederlandse vertaling van de bijbel te maken. Die verscheen in 1637 en zou in de loop der eeuwen een groot stempel drukken op de Nederlandse taal en cultuur.

    Bekijk details
  • 18. Rembrandt

    18. Rembrandt

    1606-1669
    Van de circa 175 kunstschilders die Amsterdam omstreeks 1650 rijk was en die de culturele bloei in de Gouden Eeuw symboliseren, was Rembrandt een van de succesrijkste. Met zijn dure portretten en schilderijen bediende hij een elite van welgestelde burgers en kunstkenners.

    Bekijk details
  • 19. De Atlas Major van Blaeu

    19. De Atlas Major van Blaeu

    1662-1665
    Met kennis van zaken zette Willem Jansz Blaeu in 1605 in Amsterdam een drukkerij en uitgeverij van hoogwaardige kaarten en atlassen op, die door zijn zoon Joan werd voortgezet, onder meer met de uigave van de Atlas Major.

    Bekijk details
  • 20. Michiel de Ruyter

    20. Michiel de Ruyter

    1607-1676
    Conflicterende handelsbelangen leidden ertoe dat de Republiek in de zeventiende eeuw voortdurend oorlog op zee moest voeren. De beroemdste van alle zeehelden was Michiel Adriaenszoon de Ruyter, die het bracht tot luitenant-admiraal van de marine.

    Bekijk details
  • 21. Christiaan Huygens

    21. Christiaan Huygens

    1629-1695
    Christiaan Huygens was een van de grootste geleerden van zijn tijd, wiens verdiensten op vele terreinen liggen. Zo vond hij onder meer het slingeruurwerk uit en ontdekte hij de maan Titan bij de planeet Saturnus.

    Bekijk details
  • 22. Spinoza

    22. Spinoza

    1632-1677
    Al behoort hij tot de filosofen die het westerse denken hebben gevormd, tijdens zijn leven moest Spinoza zo voorzichtig zijn dat zelfs zijn hoofdwerk, de Ethica, pas na zijn dood werd uitgebracht.

    Bekijk details
  • 23. Slavernij

    23. Slavernij

    1621-1863
    De Nederlandse slavenhandel begon in 1621 met de oprichting van de West-Indische Compagnie en eindigde bijna 250 jaar later met de afschaffing van de slavernij in Suriname.

    Bekijk details
  • 24. Buitenhuizen

    24. Buitenhuizen

    17e en 18e eeuw
    In de Gouden Eeuw lieten vooral rijke Amsterdamse kooplieden langs de Vecht en andere rivieren riante buitenhuizen bouwen, met vaak prachtige tuinen.

    Bekijk details
  • 25. Eise Eisinga

    25. Eise Eisinga

    1744-1828.
    Geïnspireerd door de Verlichting bouwde Eise Eisinga in zijn werkkamer een bewegend model van het zonnestelsel, nu nog altijd het oudste werkende planetarium ter wereld.

    Bekijk details
  • 26. De patriotten

    26. De patriotten

    1780-1795
    Na de bloeitijd van de Republiek werden burgers een politieke macht die zich tegen stadhouder Willem V keerde en ernaar streefde het land tot een politieke eenheid te smeden.

    Bekijk details
  • 27. Napoleon Bonaparte

    27. Napoleon Bonaparte

    1769-1821
    Als keizer bracht Napoleon zowat heel Europa onder zijn gezag. In Nederland introduceerde hij aanvankelijk de monarchie en moderniseerde hij het bestuur en de rechtspraak.

    Bekijk details
  • 28.  Koning Willem I

    28. Koning Willem I

    1772-1843
    Na het congres van Wenen in 1815 werden noord en zuid samen het Verenigd Koninkrijk, onder koning Willem I. Ondanks diens inspanningen de economie te verbeteren, kwam het zuiden in 1830 in opstand.

    Bekijk details
  • 29. De eerste spoorlijn

    29. De eerste spoorlijn

    1839
    Ondanks de aanvankelijke scepsis heeft de komst in 1839 van de trein in Nederland veel bijgedragen tot de ontsluiting van het land en een versnelde industrialisatie ervan.

    Bekijk details
  • 30. De Grondwet

    30. De Grondwet

    1848
    Omdat de Grondwet bepaalt wie de macht uitoefent en hoe dat gebeurt, is het voornaamste wet van een staat. De Nederlandse Grondwet werd ingevoerd in 1798 en herzien in 1815 en 1848.

    Bekijk details
  • 31. Max Havelaar

    31. Max Havelaar

    1860
    De ervaringen van Eduard Douwes Dekker als assistent-resident in Nederlands-Indië vormden de basis voor de felle aanklacht tegen het koloniale regime die hij als Multatuli in de vorm van de roman Max Havelaar zou schrijven.

    Bekijk details
  • 32. Verzet tegen kinderarbeid

    32. Verzet tegen kinderarbeid

    19e eeuw
    Toen kinderen door de Industriële Revolutie ook massaal in fabrieken aan het werk werden gezet, nam het verzet daartegen toe. Het zou tot 1874 duren voordat een wet de inzet van kinderen in fabrieken verbood.

    Bekijk details
  • 33. Vincent van Gogh

    33. Vincent van Gogh

    1853-1890
    Met zijn kleurrijke, eigenzinnige schilderijen en zijn door amoureuze, persoonlijke en zakelijke tegenspoed getekende leven is Vincent van Gogh een van de meest tot de verbeelding sprekende kunstenaars.

    Bekijk details
  • 34. Aletta Jacobs

    34. Aletta Jacobs

    1854-1929
    Haar hele leven heeft Aletta Jacobs gestreden voor de rechten van vrouwen, onder meer voor het in 1919 ingevoerde algemeen vrouwenkiesrecht. Ook als arts kwam ze op voor de belangen van vrouwen.

    Bekijk details
  • 35. De Eerste Wereldoorlog

    35. De Eerste Wereldoorlog

    1914-1918
    Al wist Nederland in 1914 neutraal te blijven, toch zou de Grote Oorlog niet helemaal aan het land voorbijgaan. Ook de Nederlanders voelden steeds meer de consequenties ervan.

    Bekijk details
  • 36. De Stijl

    36. De Stijl

    1917-1981
    Opgericht in de chaos van de Eerste Wereldoorlog, streefden de beweging en het tijdschrift De Stijl naar harmonie door het gebruik van geometrische vormen en van de primaire kleuren en de niet-kleuren.

    Bekijk details
  • 37. De crisisjaren

    37. De crisisjaren

    1929-1940
    Elke dag urenlang aanschuiven in stempellokalen. Dat was het vernederende lot van de steuntrekkende werklozen in de jaren van 1929 tot 1940, die de geschiedenis zijn ingegaan als de crisisjaren.

    Bekijk details
  • 38. De Tweede Wereldoorlog

    38. De Tweede Wereldoorlog

    1940-1945
    Na het bombardement op Rotterdam op 14 mei 1940 capituleerde de Nederlandse legerleiding. Het was het begin van de Duitse bezetting van Nederland, die zo’n vijf jaar zou duren.

    Bekijk details
  • 39. Anne Frank / Jodenvervolging

    39. Anne Frank / Jodenvervolging

    1942-1945
    Door de publicatie van het dagboek zij tijdens de onderduik bijhield, groeide Anne Frank uit van een naamloze dode, omgekomen in Bergen-Belsen, tot het internationale symbool van de Holocaust.

    Bekijk details
  • 40. Indonesië 1945-1949

    40. Indonesië 1945-1949

    1945-1949
    Op 17 augustus 1945 riep Soekarno de onafhankelijkheid van Indonesië uit, maar pas na twee ‘politionele acties’ en onder grote internationale druk legde Nederland zich daar eind 1949 bij neer.

    Bekijk details
  • 41. Willem Drees

    41. Willem Drees

    1886-1988
    Van 1948 tot 1958 was Willem Drees als minister-president leider van de rood-roomse coalitie. Het waren de jaren waarin de verzorgingsstaat werd opgebouwd, met regelingen als de AOW.

    Bekijk details
  • 42. De watersnood

    42. De watersnood

    1 februari 1953
    De watersnood van 1953 kostte ongeveer 1800 mensen het leven, nog eens 72.000 werden dakloos. De Deltawerken moesten verhinderen dat zich nog eens een ramp van die omvang zou voltrekken.

    Bekijk details
  • 43. De televisie

    43. De televisie

    Vanaf 1948
    In 1948 gestart met experimentele uitzendingen, heeft de televisie vanaf eind jaren ’50 een enorme vlucht genomen. Zowel in tijdsbesteding als in meningsvorming bracht het nieuwe medium ingrijpende veranderingen.

    Bekijk details
  • 44. Haven van Rotterdam

    44. Haven van Rotterdam

    Vanaf circa 1889
    Net als Schiphol is de haven van Rotterdam een mainport, een knooppunt voor de Nederlandse handel met het buitenland. Er wordt dan ook voortdurend gewerkt aan de verdere uitbouw ervan.

    Bekijk details
  • 45. Annie M.G. Schmidt

    45. Annie M.G. Schmidt

    1911-1995.
    De versjes en liedjes, toneelstukken en musicals, verhalen en hoorspelen van Annie M.G. Schmidt waren zo geliefd en tegelijk zo invloedrijk dat zij wel de echte koningin van Nederland werd genoemd.

    Bekijk details
  • 46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945

    46. Suriname en de Nederlandse Antillen vanaf 1945

    Nadat Suriname in 1975 onafhankelijk was geworden, is gaandeweg ook de verhouding tussen Nederland en de eilanden van de Nederlandse Antillen in meer of mindere mate aangepast.

    Bekijk details
  • 47. Srebrenica

    47. Srebrenica

    1995
    Dat Dutchbat de genocide op zevenduizend moslimmannen in de door haar beveiligde enclave Srebrenica niet heeft kunnen voorkomen, heeft ook in Nederland diepe sporen nagelaten.

    Bekijk details
  • 48. Veelkleurig Nederland

    48. Veelkleurig Nederland

    Vanaf 1945.
    In de vorige eeuw is het aantal inwoners in Nederland verdrievoudigd, van vijf naar meer dan vijftien miljoen. Vanaf de jaren ’60 is ook de diversiteit van die inwoners sterk toegenomen.

    Bekijk details
  • 49. De gasbel

    49. De gasbel

    1959-2030.
    De gaswinning uit het veld bij Slochteren is de kurk genoemd waarop onze welvaart drijft. Maar de eindigheid ervan en een toenemend aantal bevingen vergen wellicht ingrijpende politieke keuzes.

    Bekijk details
  • 50. Europa

    50. Europa

    Vanaf 1945.
    Na de Tweede Wereldoorlog heeft de Europese samenwerking gestalte gekregen. Lag het initiatief in 1951 bij 6 landen, inmiddels telt de Europese Unie 27 landen en willen er nog meer toetreden.

    Bekijk details

Poëzie

  • Paul Bogaert
  • Charlotte Van den Broeck
  • Hugo Claus
  • Herman de Coninck
  • Ellen Deckwitz
  • Jules Deelder
  • Charles Ducal
  • Christine D’Haen
  • Andy Fierens
  • Maarten van der Graaff
  • Judith Herzberg
  • Hester Knibbe
  • Geert De Kockere
  • Gerrit Kouwenaar
  • Ted van Lieshout
  • Lieke Marsman
  • Els Moors
  • Ilja Leonard Pfeijffer
  • Alfred Schaffer
  • Peter Verhelst
  • Miriam Van hee
  • Paul Bogaert

    Paul Bogaert

    Paul Bogaert is een dichter met een bijzonder scherp oor voor de kleinste nuances waarmee de hedendaagse taal uit verschillende domeinen bewust of onbewust geladen is. Hij weet die nuances op bijzonder ingenieuze wijze uit te buiten.

    Bekijk details
  • Charlotte Van den Broeck

    Charlotte Van den Broeck

    Nadat ze als performing poet naam had gemaakt, debuteerde Charlotte Van den Broeck met Kameleon, in januari 2016 bekroond met de Herman de Coninckprijs voor het beste debuut.

    Bekijk details
  • Hugo Claus

    Hugo Claus

    Na in 1947 zijn debuut te hebben gemaakt met de lyrische Kleine reek, evolueert Hugo Claus in zijn poëzie naar het modernisme van de jaren vijftig met als hoogtepunt De Oostakkerse gedichten uit 1955. Zijn later dichtwerk mag dan weer klassiek genoemd worden.

    Bekijk details
  • Herman de Coninck

    Herman de Coninck

    Herman de Coninck maakte de poëzie voor veel lezers toegankelijk. Vanaf zijn debuut in 1969 met De lenige liefde excelleren zijn gedichten in relativering, lichte ironie en hun grote toegankelijkheid.

    Bekijk details
  • Ellen Deckwitz

    Ellen Deckwitz

    De poëzie van Ellen Deckwitz is broeierig en griezelig en vliegt hier en daar uit de bocht, maar wel op zo’n manier dat je wenst dat dit bij meer dichters zou gebeuren.

    Bekijk details
  • Jules Deelder

    Jules Deelder

    Tijdens optredens lardeert Deelder zijn gedichten met anekdotes en moppen – of misschien is het andersom. Vaste thema’s in die gedichten zijn de Tweede Wereldoorlog, voetbalclub Sparta en Rotterdam.

    Bekijk details
  • Charles Ducal

    Charles Ducal

    Naast poëzie publiceerde Charles Ducal (pseudoniem van Frans Dumortier) ook een veelgeprezen verhalenbundel en onder meer een Gedichtendagessay. In 2014 werd hij gekozen tot de eerste Dichter des Vanderlands van België.

    Bekijk details
  • Christine D’Haen

    Christine D’Haen

    Het oeuvre van Christine D’Haenzal steeds nieuwe lezers weten aan te trekken. Deze poëzie vraagt veel van de lezer, maar geeft in ruil brede vergezichten die uitnodigen tot reflectie over leven en cultuur.

    Bekijk details
  • Andy Fierens

    Andy Fierens

    Wie nog dacht dat de poëzie steeds verheven onderwerpen bezingt op een haast sacrale, eerbiedige toon, moet die opvatting na lectuur van de gedichten van Andy Fierens grondig bijstellen.

    Bekijk details
  • Maarten van der Graaff

    Maarten van der Graaff

    ‘Een uiterst beweeglijke en vindingrijke dichter,’ zo typeerde de jury van de C. Buddingh’-prijs voor nieuwe Nederlandstalige poëzie 2014 Maarten van der Graaff op basis van zijn door haar bekroonde bundel Vluchtautogedichten.

    Bekijk details
  • Judith Herzberg

    Judith Herzberg

    Het is vreemd dat Judith Herzberg nog niet verkozen is als Dichter des Vaderlands, want ze is een van de meest toegankelijke en invoelbare dichters die er zijn. Maar hoe toegankelijk en invoelbaar ook, er is altijd een diepere betekenis.

    Bekijk details
  • Hester Knibbe

    Hester Knibbe

    Vanaf haar debuut in 1982 is Hester Knibbe een klassieke dichteres in een moderne wereld. Ze schrijft poëzie die het niet zoekt in onbegrijpelijke formuleringen, maar in de wereld aan betekenis die schuilgaat achter een heldere zin. Haar gedichten zijn helder en precies en getuigen immer van een groot vakmanschap.

    Bekijk details
  • Geert De Kockere

    Geert De Kockere

    Geert De Kockerede debuteerde in 1989 met Vingers in de jam, een poëziebundel voor kleuters. Daarna volgden snel ook prentenboeken, filosofische verhalenbundels, fotoboeken en, meer recent, boeken voor volwassen lezers.

    Bekijk details
  • Gerrit Kouwenaar

    Gerrit Kouwenaar

    Het barst van de emotie, maar je moet het er wel uithalen.’ Dat zei Gerrit Kouwenaar in een interview met Kenneth van Zijl op Cultura over het vooroordeel dat hij een kille, emotieloze dichter van kille en emotieloze verzen zou zijn.

    Bekijk details
  • Ted van Lieshout

    Ted van Lieshout

    Iedere keer weer bewijst Ted van Lieshout dat hij in geen enkel hokje past en niet vastzit aan één vorm en één doelgroep. Deze geanimeerde verteller en tegendraadse vernieuwer publiceerde al meer dan zestig kinderboeken.

    Bekijk details
  • Lieke Marsman

    Lieke Marsman

    Lieke Marsman debuteerde als dichter in het tijdschrift Tirade. Voor de bundel Wat ik mijzelf graag voorhoud werd ze driemaal bekroond. De eerste letter is haar tweede bundel.

    Bekijk details
  • Els Moors

    Els Moors

    Els Moors werd door de kritiek met lof overladen voor haar debuut Er hangt een hoge lucht boven ons (2006). In 2008 debuteerde zij als prozaschrijver met Het verlangen naar een eiland, een roman over liefde, seks en de hunkering naar de ander. Daarna verscheen nog de verhalenbundel Vliegtijd.

    Bekijk details
  • Ilja Leonard Pfeijffer

    Ilja Leonard Pfeijffer

    ‘Ik heb het nog nooit zo koud gehad/ als toen ik alles snapte,’ dichtte Ilja Leonard Pfeijffer in de niet separaat verschenen bundel Doka, die is opgenomen in De man van vele manieren, zijn verzameld dichtwerk.

    Bekijk details
  • Alfred Schaffer

    Alfred Schaffer

    Alfred Schaffer (1973) publiceerde vijf dichtbundels en won de Jo Peters Poëzieprijs, de Hugues C. Pernathprijs, de Ida Gerhardt Poëzieprijs en de Jan Campertprijs. Hij doceert aan de universiteit van Stellenbosch in Zuid-Afrika.

    Bekijk details
  • Peter Verhelst

    Peter Verhelst

    Naast dichter is Peter Verhelst ook romancier en regisseur. Voor zijn werk ontving hij prestigieuze prijzen als De Gouden Uil, de Vlaamse Cultuurprijs, de F. Bordewijkprijs, de Herman de Coninckprijs en de Jan Campertprijs.

    Bekijk details
  • Miriam Van hee

    Miriam Van hee

    Veel bundels van de in 1952 geboren dichter en slaviste Miriam Van hee werden bekroond, onder meer met de Herman de Coninck-prijs 2008, en genomineerd, onder meer voor de VSB Poëzieprijs 2014.

    Bekijk details

Boekenweek 2017



Van zaterdag 25 maart tot en met zondag 2 april wordt voor de 82ste keer de Boekenweek gehouden, met tal van evenementen in bibliotheken, boekhandels en scholen. Het thema is dit jaar 'Verboden vruchten'.

Log in

Inloggen

Inloggen hoeft alleen als u een reactie wilt plaatsen of aan een discussie wilt deelnemen.

 

Personaliseer

Personaliseer het Literatuurplein

Bepaal zelf welke rubrieken op de homepage worden getoond.

Kies een paginakleur

  • Verras mij
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •