Fatsoenlijk land
Porgel en Porulan in het verzet
Loes Gompes
Auteur:
Uitgegeven:
Amsterdam, 2013
Uitgeverij:
Taal:
Nederlands
Indeling
Medium:
Boek
Fictie / Non-fictie:
Non-fictie
Trefwoord(en):
Codes
ISBN:
978-90-361-0350-3
ASW:
Algemeen boek
Technische gegevens
Formaat (hoogte):
24 cm
Omvang:
175 pagina's
Bibliografische annotatie
Met DvD documentaire Fatsoenlijk land (Lumen Film - 60 min.)
Met lit.opg.
Annotatie
Flaptekst
Fatsoenlijk Land schetst niet alleen een beeld van de werkzaamheden van een verzorgingsgroep, maar zet ook het stereotype beeld recht dat joden in Nederland zich zonder verzet naar de concentratiekampen hebben laten afvoeren.

De PP-groep van Jan Hemelrijk en Bob van Amerongen, beiden ‘half-joods’, bestond voor een aanzienlijk deel uit mensen met een joodse achtergrond, zoals overigens bij meer Amsterdamse verzetsgroepen. Maar liefst twintig procent van de helpers aan joodse onderduikers – aangesloten bij de Vrije Groepen Amsterdam (VGA) – had zelf een joodse achtergrond.

Met Fatsoenlijk Land krijgen niet alleen Bob van Amerongen en Jan Hemelrijk de aandacht die ze verdienen, maar ook het verzorgingsverzet. Deze vorm van verzet is onderbelicht gebleven in de geschiedschrijving over de Tweede Wereldoorlog. Publicaties hierover zijn schaars.

Jan Hemelrijk: ‘De duivelse inslag van de mens, die is ons toen duidelijk geworden. (…) De angst om door die beesten gepakt te worden, ben ik nooit kwijtgeraakt. Achteraf begrijp ik niet dat we het gekund hebben. Vier jaar stress. Maar ik kon niet zoals zovele anderen aan de zijlijn blijven staan.’

Bob van Amerongen: ‘Ik heb voor de deur van mijn huis in de Okeghemstraat een jonge verzetsstrijder doodgeschoten zien worden. Na de oorlog hoorden we over de vernietigingskampen. Zoveel slechtheid in de mensheid was een schokkende ontdekking. Na een dergelijke ervaring kun je twee kanten op. Of je wordt een hemelbestormer of je vervalt in lethargie. Ik wilde geen van beide. Ik ben kleine, haalbare dingen gaan doen.’

Fatsoenlijk Land werpt ook een licht op een van de belangrijkste literaire werken van de eerste jaren na de oorlog. Gerard Kornelis van het Reve beschreef deze generatie in De Avonden (1947). In deze klassieker der vaderlandse literatuur zijn alle figuren gemodelleerd naar werkelijke personages, onder wie een aantal mensen uit de PP-groep. Zo is Gerards broer Karel van het Reve Joop van Egters en zijn verzetskameraden Bob van Amerongen en Jan Hemelrijk, respectievelijk Viktor Poort en Herman.

Literaire adressenbank
Uitgever
Relevante links
Delen