Morgen en morgen en morgen
Column door Rodaan Al Galidi (17 mei 2018)
Wat maakt dat een paar zinnen, niet meer alleen een paar zinnen is, maar een oceaan van poezie? Is het mogelijk dat een dichter in slechts een paar zinnen, een paar zinnen maar, alles kan zeggen? Wat zorgt ervoor dat de betekenis van een tekst, soms generaties geleden geschreven, eeuwig is? Soms hoor je woorden, die je al honderden keren hebt gehoord, maar ineens laten deze woorden je opnieuw de wereld ontdekken. Of de kern van ons bestaan op deze planeet. Woorden waar je in het dagelijkse leven niet op let, raken je op het diepste punt. Dat is literatuur. Dat is poezie. Dat is de magie van het woord.

In het midden van de oorlog was de hemel van Bagdad vuur. Onze Engelse leraar op de middelbare school was een stille man. Hij wist dat je weinig woorden nodig hebt om alles te kunnen zeggen. Ik weet nog dat we het er eens over hadden dat de oorlog morgen afgelopen zou zijn. Hij mompelde: ´Morgen en morgen en morgen….´ Het raakte me, dat woord. Later vroeg ik hem ernaar. Hij lachte en zei dat het niet zijn woorden waren.
´Maar dat woord is toch van iedereen?´
´Klopt, maar alleen een meester kan dat zo herhalen´, zei hij. Hij liet mij kennis maken met Macbeth. Zo lang geleden geschreven, zo vaak gelezen, vertaald en opgevoerd. Maar het raakt nooit uitgekauwd.

Nu vind ik Shakespeare zeker niet de allerbeste dichter die er ooit was. Shakespeare stapelt de taal, hij zet woord op woord op woord. Net als bloemen in een bloemenwinkel op een Nederlands station, of fruit op de zaterdagse fruitmarkt in Zwolle. Het ziet er mooi en lekker uit, maar het mist de natuur. Eén bloem aan een tak in een bos in een zin van Dante Alligheri, (wat mij betreft de grootste dichter ooit), één bloem die verwelkt op zijn ijs of verbrandt in zijn vuur, is mooier dan honderden bloemen die Shakespeare in zijn winkel heeft opgestapeld. Ik durf hier te zeggen dat het slechtste gedicht van Dante net zo goed is als het beste gedicht van Shakespeare. Maar om je te laten zien waarom Shakespeare wel een van de weinige literaire meesters is met de eeuwige magie, eindig ik dit stuk graag met een tekst van hem. De tekst die mijn leraar Engels in Bagdad citeerde aan het eind van de vorige eeuw, geschreven rond het jaar 1600 en voor mij nu nog steeds betekenisvol. Luister:

Tomorrow, and tomorrow, and tomorrow

Creeps in this petty pace from day to day,
To the last syllable of recorded time;

And all our yesterdays have lighted fools

The way to dusty death. Out, out, brief candle!

Life's but a walking shadow, a poor player,
hat struts and frets his hour upon the stage

And then is heard no more. It is a tale

Told by an idiot, full of sound and fury
Signifying nothing.

Voel je het? De laatste strofe nog in het Nederlands, dan snap je misschien wat ik bedoel.

Ons leven is een dolende schaduw, een dwaas
die pronkt en tiert op het toneel, en na
het vertoon in het niets verdwijnt. 't Is een verhaal
verteld door een malloot, dat niets beduidt.


(vertaling van Jules Grandgagnage)
Foto: Harry Pierik
Delen
Koppelingen
Personen
Meer columns
Dat ene boek Door Rodaan Al Galidi (19-06-2018)
De meest gelezen schrijver van China Door Annelies Verbeke (04-06-2018)
Knopen Door Annelies Verbeke (30-04-2018)
Nobelprijs voor Literatuur Door Rodaan Al Galidi (19-04-2018)