Talent en ervaring
Column door Rodaan Al Galidi (27 augustus 2018)
Literatuurplein 2.6 Zonder talent gaan woorden niet zingen, blijven ze niet hangen, gaan zinnen verloren en komen verhalen niet over. Talent is voor een schrijver belangrijker dan ervaring. Alleen ervaring zet geen woord op papier. Met alleen talent kunnen er boeken geschreven worden, maar die worden na een keer lezen daarna weggedaan.

Talent geeft de schrijver de schoonheid. Ervaring geeft hem de waarheid. Waarheid is langduriger dan schoonheid. Een filosoof zou ons kunnen overtuigen dat waarheid schoonheid kan zijn, maar schoonheid is geen waarheid. Integendeel.

Soms is de ervaring belangrijker dan het talent. Zonder ervaring had niemand geweten wie Hemingway is, een man die mijns inziens geen talent had. Hemingway reisde de wereld over, ging naar een burgeroorlog, kreeg een kogeltje in zijn been en schreef er een heerlijke zeshonderd pagina’s over. Daarna nam hij een boot op een oceaan, zeilde achter een vis aan (niet Moby Dick, een andere) en schreef een ander boek.

Het grootste probleem dat de Nederlandse schrijvers hebben, is volgens mij dat ze vaak een enorm talent hebben, maar meestal – ik zeg meestal – schrijven over onderwerpen waarmee ze geen ervaring hebben. Zaken waar ze hun neus niet in gestoken hebben. Lees een boek van een Nederlandse schrijver die een dierbare verloren heeft en vergelijk dat met de andere boeken van dezelfde schrijver, over onderwerpen waar hij geen ervaring mee heeft en je zal zien hoe dat verschilt.

Ik las boeken van een paar Nederlandse schrijvers over iemand die ik heel goed ken: de asielzoeker. En over een onderwerp dat ik heel goed ken: het asielbeleid. Die schrijvers kenden de asielzoeker en het asielbeleid voornamelijk via kranten en televisie. En ook hun lezers kennen het onderwerp en de persoon via diezelfde kanalen. Ik verbaasde me over de complete onwetendheid over wat ze schrijven. Over hoe het echt is. Hoe kunnen ze honderden pagina’s vullen met iets dat niet helemaal klopt, omdat ze het zelf niet hebben geleefd? En die dan ook nog lekker lezen. Dat is zeker briljant talent. Maar toch vind ik het zonde. Niet voor de asielzoekers of het asielbeleid of de schrijvers zelf, maar voor de bomen die worden omgehakt om er die honderden pagina’s van te maken.

Ik dacht: als die schrijvers vol talent honderden pagina’s kunnen vullen met iets dat ze niet echt kennen, wat zouden ze kunnen als ze het wel meemaakten. Stel je voor dat Harry Mulisch - ik noem hem omdat hij overleden is, dus dan durf ik het – ooit een kamertje deelde met vier asielzoekers en dat minimaal vier jaar lang, en er dan een boek over zou schrijven. Hoe uniek zou dat zijn.

Juist de combinatie talent en ervaring zorgt ervoor dat er eeuwige boeken geschreven worden, die meerdere malen gelezen worden, en aangeraden en uitgeleend. Boeken die groeien, met hun lezers, zoals ooit met de schrijver.

Foto: Klaas Koppe
Delen
Koppelingen
Personen
Meer columns
Literatuur en handen Door Rodaan Al Galidi (14-11-2018)
De val / Pech / Smithy Door Annelies Verbeke (02-11-2018)
Lang leve het KNIR! Door Rodaan Al Galidi (17-10-2018)
Een vleesgeworden Alice in Wonderland Door Annelies Verbeke (01-10-2018)
Heil mijn collega Hitler Door Rodaan Al Galidi (18-09-2018)