Interview met Nicci Gerrard
‘Een boek ontstaat bij mij zodra twee verschillende verhalen tegen elkaar wrijven’
Door Guus Bauer (28 oktober 2011)


Nicci Gerrard (1958) is de vrouwelijke helft van het schrijversduo Nicci French dat met thrillers wereldwijd zeer succesvol is. Het zojuist in vertaling verschenen Nooit vergeten is haar vijfde soloproject sinds 2003.

De vijftigers Felix en Isabel Hopkins, respectievelijk academicus en lerares op een basisschool, hebben drie kinderen: Tamsin, Johnny en Mia. Tamsin is voluptueus en rebels, Johnny is onverstoorbaar gelijkmoedig, zelfs tijdens de adolescentie. Hij is letterlijk en figuurlijk de ‘middleman’ in het gezin. Mia, de jongste, is zo mager als een lat, lijkt meer op een jongen dan een meisje, en heeft op school eigenlijk geen echte vrienden. Wanneer Johnny uit huis gaat om te studeren, verdwijnt hij van de aardbodem.

De Engelse titel is Missing Persons. Meervoud. Slaat dat op het feit dat alle personages in de roman eigenlijk elk op hun eigen manier ‘verloren’ zijn?
Het is in eerste instantie de term die de politie gebruikt voor mensen die spoorloos zijn verdwenen. En in dit geval is dat Johnny. Hij is nadrukkelijk aanwezig in het boek, maar alleen op de achtergrond. Als een zwart gat waar alle personages omheen draaien. Ze zijn inderdaad elk op hun eigen manier verloren. Zoals in al mijn boeken wil ik het innerlijk landschap van mijn personages beschrijven. Dit boek gaat niet alleen over vermissing, maar over het gemis dat elk van de achterblijvers in zichzelf voelt.

En de verschillende manieren waarop mensen daarmee omgaan?
Of niet omgaan. Felix probeert het te rationaliseren door een wetenschappelijk onderzoek naar vermiste personen te starten. Mia vertrekt na een tijd van huis en houdt de vermissing angstvallig verborgen voor haar nieuwe omgeving. Maar uit haar daden, de vele losvaste relaties die ze onderhoudt, de onmogelijkheid van daadwerkelijk contact, blijkt haar gemis. Haar liefde voor Johnny verwordt langzaam tot haat en veroorzaakt zelfs een laag zelfbeeld.

Op welk moment laat je je kinderen los?
Een niet te beantwoorden vraag. Ouders hebben te veel de neiging om de toekomst voor hun kinderen te bepalen. Je wilt dat ze gelukkig zijn en vraagt daarom te veel van hen en van het leven. De nieuwe generatie moet het toch echt zelf uitvinden, ook al kost het pijn en moeite. Zowel voor de ouders als voor de kinderen.

Isabel, de moeder, zegt tegen iedereen ‘Hij komt terug!’. Een soort bezwering?
Het is iets wat wij mensen doen. We denken dat met onze liefde en wilskracht de wens kunnen laten uitkomen. Zij houdt hem in leven door haar geloof. Het is een statement. Felix is een rationalist en daardoor passief. Isabel blijft nieuwe kleren en cadeautjes voor Johnny kopen. Het is natuurlijk ook zelfbehoud. Zodra de telefoon gaat, zegt ze om lastige vragen te vermijden allereerst ‘Geen nieuws’.

Ondanks het thema is het een boek met hoop?
Mijn Engelse uitgever keek wel even op toe ik zei dat het een optimistische boek is. Het is een boek over vermiste personen, maar ook over mensen die overleven.

Het middenklasse gezin Hopkins krijgt na de verdwijning van Johnny ineens aandacht voor de verschoppelingen op straat. Waar komt uw fascinatie voor de daklozen vandaan?
Ik was journalist voor de Engelse krant The Observer en heb tien weken verslag gedaan van de zaak van Fred en Rosemarie West die veel meisjes en jonge vrouwen seksueel hebben gemarteld, gedood en in hun tuin begraven. Wat me behalve de gruwelijke details zo verontrustte, was het feit dat geen van de meisjes werd vermist. Ze waren al uit het zicht van hun families verdwenen lang voordat ze werden vermoord. Alleen naar een middenklasse meisje is lang gezocht. Voor mijn studie heb ik gewerkt in opvanghuizen voor verlaten kinderen. Elk leven is waardevol. De zwervers onder de bruggen in Londen worden als afval behandeld. Ik kies als schrijver mijn thema’s niet, ze grijpen me bij de keel. Een boek ontstaat bij mij zodra twee verschillende verhalen tegen elkaar wrijven. Dan ontstaat er vuur.

Isabel haalt uit naar Felix omdat hij haar het gevoel geeft dat haar emoties oppervlakkig zijn.
Intellectuelen zijn soms van mening dat ze diepere gevoelens hebben. Het onzinidee dat je alleen zaken écht kunnen voelen als je ze goed kunt verwoorden. Terwijl denkers zoals Felix hun intellect vaak gebruiken om gevoelige zaken ver van hen te houden. En daardoor breekt hij op een gegeven moment.

Felix en Isabel zijn beiden vijftigers. De twijfel van de midlifecrisis speelt ook een rol.
Het is bijna Dante. In het midden van ons leven lopen we een donker bos in. Alle clichés zijn waar, maar je moet het doorleefd hebben om het te weten. En dat heeft ook wel weer iets moois.

Hoe gaat dat, samen een boek schrijven?
Mijn man en ik hebben net onze veertiende thriller afgerond. We schrijven in aparte kamers. Voordat we beginnen moeten we het eens worden over de plot, het emotionele hart van het boek, de stem van de verteller en de toon. We beginnen pas als we ervan overtuigd zijn dat we hetzelfde boek in ons hoofd hebben. En daarna is het een kwestie van vertrouwen.

In 2003 bent u begonnen met soloprojecten. Had u dat nodig? Leest u man mee?
Het zijn thema’s die mij persoonlijk direct aanspreken. Je hebt Nicci French-boeken en boeken van Nicci Gerrard. Het eerste gedeelte van Nooit vergeten heb ik vrij snel geschreven. Daarna moest ik het een half jaar wegleggen. Ik zat helemaal vast. Pas toen ik de passages voor de verdwijning grotendeels had geschrapt, kwam het boek weer tot leven. De rol op de achtergrond paste beter bij Johnny. Ik kon en wilde mijn man niet om hulp vragen. Hij krijgt mijn boeken pas te lezen als ik ze heb afgerond.

Dat past wel in uw eindconclusie. ‘Iedereen is een mysterie, voor anderen en voor zichzelf’.
Isabel heeft haar kinderen met liefde verstikt. Zodanig dat ze bijna geen ‘geheime plekjes’ voor zichzelf meer hebben. Aan het einde van het boek heeft ze leren loslaten, een pijnlijk proces.

Houdt u van het promoten van uw boeken?
Dertig jaar geleden gaven schrijvers nauwelijks interviews. Ik speel niet graag ‘de schrijver’. Wel vind ik het belangrijk om contact te hebben met je publiek. Het boek komt pas tot leven wanneer het gelezen wordt. Ik vind het interessant om te weten wat mensen in het boek zien. Iedereen heeft toch zijn eigen achtergrond. Ik ben niet bepaald schuw, maar er zijn schrijvers die zijn gaan schrijven omdat ze te verlegen zijn om in het openbaar te spreken. Het gaat er nu helaas vaak om of een auteur goed te vermarkten is, of hij of zij het goed doet op de tv.

De boekenmarkt ligt zwaar onder vuur?
Zorgwekkend is wel dat de uitgeefindustrie zich net als Hollywood concentreert op de kaskrakers. Terwijl de middensectie van auteurs die maar een klein beetje winst opbrengen voor de uitgever heel erg belangrijk zijn voor de breedschaligheid van de cultuur. Je mag nu blij zijn als je een uitgever hebt die achter je staat.
Delen
Koppelingen
Personen
Boeken
Meer interviews
Interview met Brad Watson Door Guus Bauer (09-01-2019)
De taal voor het publieke gerecht Door Guus Bauer (11-12-2018)
Interview met Michel Laub Door Guus Bauer (02-11-2018)
Interview met Geir Gulliksen Door Guus Bauer (03-10-2018)
Interview met Deborah Feldman Door Guus Bauer (11-09-2018)