Annie Romeinprijs 2007

Winnaar

  • Marjolijn Februari - De literaire kring

    Ze publiceerde onder drie verschillende namen: M. Februari, Marjolijn Drenth en Marjolijn Februari. Dan is er nog de naam M. Drenth von Februar te vinden, maar daarover zei ze in een interview: “Die naam heb ik ooit verworven, mijn ouders heten niet zo. En probeer er maar niet achter te komen hoe dat zit, want dat lukt niemand.” Laten we het er op houden dat wanneer je zo veelzijdig bent als Marjolijn Februari, het handig is om meer dan één noemer te hebben.

    Ze voltooide drie studies: rechten, kunstgeschiedenis en filosofie. Debuteerde op haar 26e met een postmoderne roman, De zonen van het uitzicht (1989), waarvoor ze de Multatuliprijs kreeg. Promoveerde met Een pruik van paardenhaar & Over het lezen van een boek, een literair-filosofisch proefschrift over de verhouding tussen de economische en de ethische drijfveren van de mens. En sinds een aantal jaren schrijft ze columns in De Volkskrant, waarin ze moraal en ethiek op luchtige toon aan de actualiteit weet te koppelen. Ernst en humor gaan hier hand in hand.

    Het duurde bijna twintig jaar voor Februari opnieuw een roman publiceerde. Op de vraag naar het waarom antwoordde zij in een interview in De Volkskrant: “Ik vond mezelf te jong, 26 jaar, waarover moest het dan gaan? Ik was nog niet af, ik moest eerst de samenleving in, een groot project doen, een proefschrift maken, ergens echt verstand van krijgen, vakkennis opdoen, een beroep krijgen. … Ik heb van alles gedaan en gezien, en pas veel later vond ik het de moeite waard weer wat op te schrijven”.

    Het is een houding die meer schrijvers zou sieren: wachten tot de tijd rijp is. Sporen van Februari’s vakkennis, werkervaring en maatschappelijke betrokkenheid zijn terug te vinden in De literaire kring: een krachtig boek waaruit een sterk verantwoordelijkheidsbesef spreekt. De toon is licht, de manier van vertellen geestig en geanimeerd.

    De literaire kring is een verhaal over hoe macht de weldenkende klasse corrumpeert. Het gaat om wat men noemt beschaafde mensen in een welgesteld dorp: liefhebbers van literatuur, die samen in een leesclub zitten. Wanneer successchrijfster Ruth Ackermann, een voormalige dorpsgenote, het autobiografische verhaal publiceert over haar psychiatrische verleden, ontstaat er onrust binnen de gemeenschap. De literaire kring, onder aanvoering van staatsrechtsgeleerde Randolf Pellikaan, probeert de roman te negeren: zo´n autobiografische bestseller voldoet immers niet aan de hoge literaire standaard die het gezelschap hanteert. Randolfs dochter Teresa, maar vooral de journalist met wie ze bevriend is, voelt nattigheid. Wroetend naar de ware toedracht van Ruths inzinking, komen ze op het spoor van wat bekend werd als het glycerineschandaal, dat aan meer dan zestig kinderen op Haïti het leven kostte. Verschillende leden van de kring waren indirect betrokken bij de affaire – ze wisten ervan, gaven advies en grepen niet in – maar kennelijk had niemand van hen last van gewetenswroeging.

    Veel lezers zijn dol op waargebeurde romans. Zo bracht Lucifer, de roman van Connie Palmen die ongeveer tegelijkertijd verscheen en waarin de componist Peter Schat postuum van moord werd beschuldigd, heel wat beroering teweeg. De literaire kring daarentegen, die met zoveel woorden verwees naar het schandaal rond het Alphense bedrijf Vos bv dat tien jaar eerder doelbewust vervuilde glycerine had geleverd aan Haïti, leverde gek genoeg niet één ingezonden brief op.

    Doelde Februari hierop toen ze opmerkte dat iedereen het altijd wel over de schrijver heeft, maar dat de lezer zich ook best eens mag engageren? Dat zou heel goed kunnen. Want in de spiegel die zij in haar roman ophoudt zien we vooral ook onszelf: weldenkende literatuurlezers. Hoe zit het eigenlijk met onze eigen moraal, of die van onze naasten? Dat deze gewetensvraag zich aan ons opdringt, is de grote verdienste van Februari. Zij steekt geen preek af om ons op onze maatschappelijke verantwoordelijkheid te wijzen, maar bedient zich van literaire middelen: aanstekelijke humor, lichte toets, soepele stijl en een goed verhaal.

    De jury van de Annie Romeinprijs 2007 bestond uit Erica van Boven, hoofddocent Moderne Nederlandse Letterkunde aan de Universiteit van Groningen, dichteres Hagar Peters, recensenten Janet Luis en Daniëlle Serdijn en Opzij-redactrice Vivian de Gier. Zij waren het er unaniem over eens dat De literaire kring alle aandacht en lof verdient. De jury is zeer verheugd de Annie Romeinprijs dit jaar te mogen overhandigen aan Marjolijn Februari.

    De jury:
    Erica van Boven
    Vivian de Gier
    Janet Luis
    Hagar Peeters
    Daniëlle Serdijn


Naar de overzichtspagina

Delen