BookSpot Gouden Strop 2018

Ga direct naar

Details:

De jury van de BookSpot Gouden Strop – onder leiding van Anniko van Santen – heeft op 4 april de longlist van 2018 bekendgemaakt. Op 2 mei werden de genomineerden voor de BookSpot Gouden Strop en de BookSpot Schaduwprijs bekendgemaakt. De winnaars worden bekendgemaakt op woensdag 6 juni.

De jury van De BookSpot Gouden Strop 2018 bestaat uit: juryvoorzitter Anniko van Santen, Jos van Cann (recensent Hebban.nl, VN’s Detective & Thrillergids en thrillerboek.nl), Marian van Leth (oud-directeur BiblioNu Venray/Horst), Els Roes (Thriller & Zo, recensent VN’s Detective & Thrillergids) en Herma Schipperheijn (Boekhandel Augustinus Nijmegen).

Uitreikingsrapport:

Inleiding
Van Zaventem naar Hongkong, van Odessa via de luchthaven van Eindhoven naar de Antwerpse diamantwijk – de jury van de BookSpot Gouden Strop reisde heel wat af. En toen hadden we nog maar één boek gelezen.

Van de zestig boeken waar de jury zich deze jaargang van de BookSpot Gouden Strop door mocht laten meevoeren, heeft een groot deel een internationale setting. Akte van berouw van Chris Houtman gaf ons een ontluisterend kijkje achter de schermen in het Vaticaan. We lieten ons halsoverkop meevoeren naar Zuid-Frankrijk, waar in de thriller Broertje van Michael Berg de autistische broer van de hoofdpersoon wordt verdacht van een driedubbele moord. Jacob Vis trok ons in Don Quichote mee in de actuele internationale verhouding met Rusland en we belandden in King Coke van Dannis Kramers via de Amsterdamse onderwereld in Afghanistan en Columbia, om maar een paar uithoeken te noemen.
Wil je een land, een provincie, een stad leren kennen vanuit je luie stoel, lees dan een thriller die zich daar afspeelt. Het spannende boek is bij uitstek het medium om het wezen van een locatie weer te geven. Dat geldt niet alleen voor een eiland aan de Zweedse kust, Zuid-Afrika of Londen, maar ook voor Hilversum, Amsterdam en de Achterhoek. Dat is de meerwaarde die Nederlandse thrillers kunnen bieden: couleur locale van eigen bodem. De jury zag daarom met plezier dat tegenover de groeiende groep spannende boeken waarin de misdaad zich afspeelt tegen een internationaal decor, dit jaar ook enkele lokale boeken staan. Denk bijvoorbeeld aan Het Pauluslabyrint van Jeroen Windmeijer, waarin we de hoofdpersoon op de voet kunnen volgen door universiteitsstad Leiden, of aan Over het spoor, het thrillerdebuut van Eva Keuris, over een Hilversumse moordzaak. Lezers die deze plaatsen goed kennen, zullen extra plezier beleven aan dergelijke boeken.

Al het goede komt in drieën, en dat geldt ook voor het kwaad, zo lijkt het devies. De trilogieëntrend die de Gouden Strop-jury in 2017 al signaleerde, zet zich onverminderd voort. Het is natuurlijk heerlijk als een auteur je drie dikke delen lang bij de lurven grijpt, en als je na het lezen van het ene deel niet kunt wachten tot het volgende verschijnt. De keerzijde van trilogieën is dat de losse delen soms wat onbevredigend zijn, doordat een echte afronding ontbreekt en doordat er herhaling nodig is om het geheugen van de lezer op te frissen. Dat er gelukkig schrijvers zijn die ook de losse delen van een trilogie superspannend weten te houden, blijkt wel uit de shortlist: Bling Bling 2. De Zaventemmers van Jan Van der Cruysse en Enter - Rebound 1 van Willem Asman zijn allebei delen van trilogieën.

Verder vielen dit jaar in de inzendingen de vele perspectiefwisselingen op. Toegepast door een vaardige auteur geven die een verhaal veel vaart en extra spanning. Willem Asman, de winnaar van de BookSpot Gouden Strop 2018, is zo’n schrijver die weet hoe hij de lezer gretig houdt door hem steeds weer door de ogen van een ander personage te laten kijken. Maar het schakelen tussen verschillende figuren kan ook een averechts effect hebben: je raakt als lezer de draad kwijt. Helaas hebben we daarvan diverse voorbeelden gezien. In hun hang naar spektakel vliegen sommige schrijvers met hun perspectiefwisselingen gierend uit de bocht.

We gunnen wat dat betreft zowel auteurs als hun lezers weleens een strengere redacteur die een scherp oog heeft voor de verhaallijn en die clichés, storende foutjes en inhoudelijke inconsequenties uit de tekst haalt. Er zijn bovendien nogal wat boeken die vaart verliezen door eindeloze uitweidingen. Als er dan toch iemand dood moet in het verhaal, breng dan in ieder geval je darlings om zeep ...

Gelukkig was er genoeg moois om uit te kiezen. Met zestig boeken achter de knopen was het zaak om eerst tot een longlist te komen en uiteindelijk tot een shortlist. Onder de noemer van het spannende boek vallen uiteenlopende subgenres: van psychologische thriller tot horror, van actiethriller en de onvermijdelijke politieroman tot pastiche en van historische detective tot spionageroman en niet te vergeten de humoristische thriller. Ze waren allemaal vertegenwoordigd. Hoe vergelijk je zulke uiteenlopende boeken nu met elkaar, zonder dat persoonlijke voorkeuren voor bepaalde genres de doorslag geven?
Om tot een selectie te komen, gebruikte de jury drie criteria. Ten eerste natuurlijk: is het boek echt spannend? Die spanning kan er op verschillende manieren in zitten: actie kan bijvoorbeeld spanning oproepen, maar er kan ook psychologische spanning zijn, of de spanning om een puzzel op te lossen. Het tweede criterium was een plot dat goed, onverwacht, intelligent of intrigerend is en in ieder geval niet al te voorspelbaar. En ten derde keken we naar de stijl: is het boek goed geschreven en bevat het niet te veel stijlbloempjes en clichés?

Hoewel er ook aan de afvallers een heleboel leesplezier te beleven viel en we bijzondere plots tegenkwamen, kwam de jury op deze manier toch behoorlijk vlot tot een longlist. Ook over de shortlist waren we opvallend eensgezind. Het zijn de boeken die volgens de jury niet alleen het best aan de criteria voldeden, maar waarvan we ook echt gingen houden.

De keuze van de jury: vijf spannende boeken van Nederlandse en Vlaamse auteurs, onder wie maar liefst twee debutanten, die daarmee een wervelend entree maken in de thrillerwereld. Maar ook doorgewinterde thrillerauteurs schitteren op deze zeer gevarieerde shortlist, waardoor elke liefhebber van spannende boeken aan zijn trekken komt.



Winnaar

Rapport:
Enter – Rebound 1 is een boek dat je af en toe weg moet leggen om de stress en eenzaamheid van de hoofdpersoon van je af te schudden. Het probleem? Je wilt het helemaal niet wegleggen, want Willem Asman verleidt je steeds weer om door te lezen. En ook als je dit eerste deel van zijn REBOUND-trilogie uit hebt, verlang je naar meer.

REBOUND is een internationale commerciële organisatie die mensen de kans biedt om een nieuw leven elders te beginnen, vergelijkbaar met een getuigenbeschermingsprogramma. De Amerikaanse Tyler leeft dankzij deze organisatie samen met haar dochter Charlie in Nederland met een nieuwe identiteit, omdat ze getuigd heeft tegen haar criminele echtgenoot. Zelf denkt ze in een getuigenbeschermingsprogramma van de overheid te zitten. Niemand weet van haar verleden; zelfs Charlie, die nog te jong was om zich alles te herinneren, denkt dat haar vader is omgekomen bij een brand. Maar als zij als rechtgeaarde puber Tylers kluis kraakt, ontdekt ze dat haar vader nog leeft. Wanneer Charlie op zoek gaat naar antwoorden, komen moeder en dochter terecht in een spiegelpaleis van intriges, leugens, halve en hele waarheden, waarin niets is wat het op het eerste gezicht lijkt. Asman weeft een web van plotlijnen en schrijft in een tempo dat je af en toe naar adem laat happen, maar in een stijl en opzet die het bijna onmogelijk maken het boek aan de kant te leggen. Dit doet hij ook met een vleugje verfijnde humor. De hoofdstukken eindigen met verrassende cliffhangers, waardoor de spanning erin blijft. De plotwending zetten je steeds weer op het verkeerde been. Waar nodig neemt Asman gas terug om zaken uit te diepen. Trefzeker weet hij in enkele rake zinnen uitgebalanceerde karakters te schetsen en sferen op te roepen. Ronduit beklemmend is de eenzaamheid van de hoofdpersoon. Wie kan ze vertrouwen? Haar neurotische wantrouwen is diep invoelbaar en haar emotie grijpt je bij de keel. Voortdurend voelt ze de hete adem van het verleden in haar nek. Ze heeft alle schepen achter zich verbrand, maar weet dat ze maar een klein foutje hoeft te maken om haar dekmantel te verliezen.

Eerder werk van Asman werd genomineerd voor De Diamanten Kogel en De Gouden Strop. Met Enter – Rebound 1 heeft hij een thriller van internationale allure geschreven die hongerig maakt naar meer. Dat treft: Exit, het derde deel van de REBOUND-trilogie, verschijnt in juni.

Genomineerd

  • Michael Berg - Broertje

    Rapport Michael Berg:
    Michael Berg is een gelauwerd thrillerschrijver die met Nacht in Parijs in 2013 De Gouden Strop won en met Het meisje op de weg genomineerd werd voor de Hebban Award voor Beste Thriller, De Diamanten Kogel en nogmaals De Gouden Strop. Met Broertje levert hij opnieuw een thriller van het hoogste niveau. De 23-jarige Amin heeft zijn ouders beloofd goed voor zijn jongere broer Mustafa te zorgen. Samen proberen ze te ontsnappen uit Syrië – er is niet genoeg geld om de hele familie naar Europa te laten smokkelen. Maar onderweg naar Lesbos zinkt de vluchtelingenboot.

    In Zuid-Frankrijk wordt Felix, de autistische zoon van een Nederlandse ex-politicus, verdacht van de gruwelijke moord op zijn vader, zijn stiefmoeder en een nog onbekende vrouw. Hoewel Felix’ zus Lotte Pradel al tien jaar geen contact meer heeft gehad met haar broer en haar vader, weet ze zeker dat Felix de dader niet kan zijn. Ze reist halsoverkop naar Zuid-Frankrijk om hem bij te staan. En als hij ontsnapt, kan ze niet anders dan hem volgen. Berg vlecht deze twee verhaallijnen, die ogenschijnlijk niets met elkaar te maken hebben, ingenieus door elkaar en brengt ze pas laat in het verhaal op verrassende wijze samen. De moordzaak belicht hij vanuit drie invalshoeken. De perspectiefwisselingen verlopen vloeiend en geen moment hoeft de lezer te twijfelen aan waar hij zich in het verhaal bevindt. We kijken niet alleen mee met Lotte, maar ook met inspecteur Gilles Fillon. Het aardige is dat deze nu eens niet de perfecte speurder is, maar duidelijk zijn zwakheden heeft in het onderzoek. Het derde perspectief is dat van Felix, de verdachte. Berg weet vanuit persoonlijke ervaring de binnenwereld van een jongeman met autisme geloofwaardig te beschrijven. Tegelijk geeft hij het boek vaart en heeft hij een aantrekkelijke, filmische schrijfstijl. Door de goed getroffen Zuid-Franse sfeer is Broertje het ideale boek om mee te nemen op vakantie naar die contreien. Een waarschuwing is dan wel op zijn plaats: zolang je deze thriller niet uit hebt, ben je niet uit je hangmat weg te slaan.

  • Chris Houtman - Akte van berouw

    Rapport Chris Houtman:
    In Akte van berouw smeedt Chris Houtman twee actuele thema’s uit de Rooms-Katholieke Kerk aaneen tot een ijzersterke thriller. We maken kennis met Jaap Hofhuis, pastoor van de enige Nederlandstalige parochie in Rome, die ontdekt dat zijn vader een van de vele slachtoffers was van misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk. Terwijl Hofhuis op zoek gaat naar de inmiddels hoogbejaarde dader, ontdekt Martin Hochstettler, commandant van de Zwitserse Garde, dat tegenstanders van paus Franciscus een aanslag op de Heilige Vader beramen. Er is een machtsstrijd gaande in het Vaticaan tussen de tegendraadse paus en conservatieve geestelijken. Franciscus heeft een onderzoek laten uitvoeren naar financiële misstanden en corruptie binnen het Vaticaan en staat op het punt om het rapport daarover openbaar te maken. Dit roept herinneringen op aan de dood van paus Johannes Paulus I, die tijdens Hochstettlers wacht onder onopgehelderde omstandigheden overleed. Hochstettler zet alles op alles om een aanslag op paus Franciscus te voorkomen.

    Chris Houtman debuteert met Akte van berouw als thrillerauteur, maar timmerde al aan de weg als scenarioschrijver. Dat is te merken aan zijn beeldende schrijfstijl: je ziet het verhaal als een film voor je terwijl je het leest. Vaardig verweeft hij de verschillende plotlijnen en brengt hij zijn personages tot leven. Daarbij laat hij een grote kennis van zaken zien. Ook wie geen rooms-katholieke achtergrond heeft, steekt iets op van de kerkelijke tradities en de omwentelingen daarin. Het is knap dat Houtman daarin slaagt zonder oeverloze uitweidingen. Hij houdt de vaart erin. Overtuigend schildert hij de machinaties in het Vaticaan, waarin niet alleen Opus Dei – bekend uit de boeken van Jef Geeraerts en Dan Brown – een dubieuze rol speelt, maar ook de uiterst rechtse Amerikaanse nieuwssite Breitbart News. Wie nog dacht dat de Vaticaanse geestelijken hun naasten liefhebben gelijk zichzelf, is daar na het lezen van Akte van berouw wel van genezen. Tegelijk blijft Houtman respectvol kritisch. Dat maakt het boek evenwichtig, waardoor het des te harder aankomt. Akte van berouw is een ingenieuze, spannende thriller met een uiterst verrassend einde.

  • Eva Keuris - Over het spoor

    Rapport Eva Keuris:
    Over het spoor is het razendknap geschreven debuut van Eva Keuris. Zij is docent aan de Schrijversacademie en schrijft voor televisie en toneel. De tienjarige Jordi wordt dood aangetroffen in een vijver in een natuurgebied tussen Hilversum en Bussum. Het is duidelijk dat hij door een misdrijf om het leven is gekomen. Het lijkt om een zogeheten thrill kill te gaan, een doelloze moord die alleen is gepleegd om de spanning van het moorden. Hoewel twee van hen vasthoudend blijven ontkennen, worden drie puberjongens veroordeeld voor de moord: de charismatische, hoogopgeleide Ingmar, de weedverslaafde Julian en de automonteur in opleiding Remi. Als zij hun straf hebben uitgezeten, besluit ghostwriter Stella een boek te schrijven over Ingmar, die als leider van het drietal werd gezien en die als enige van de drie van ‘de goede kant van het spoor’ in Hilversum komt. Ze is ervan overtuigd dat zijn veroordeling een gerechtelijke dwaling is en probeert te reconstrueren wat er destijds echt is gebeurd met Jordi. Voor Ingmar is dit een uitgelezen kans om zijn onschuld te bewijzen. De twee komen steeds dichter bij elkaar, maar komt Stella daarmee ook dichter bij de waarheid?

    Over het spoor is zeer beeldend geschreven, en wie Hilversum en omstreken kent, zal er veel in herkennen. Keuris heeft een originele vorm gevonden voor deze psychologische thriller: een boek in een boek. Daardoor word je lezer, redacteur en medespeurder ineen. Het tempo en de spanning zijn goed gedoseerd: gaandeweg ontrafelt Stella steeds meer van de geschiedenis, maar hoe die zich zal ontknopen, blijft lang ongewis. De personages die Keuris schetst, zijn intrigerend – van de charismatische Ingmar tot de ambitieuze Stella en de automonteur in opleiding Remi die van goede wil is, maar desondanks betrokken raakt en daarvoor de prijs moet betalen.

    Het is te hopen dat Keuris deze nominatie voor haar prachtdebuut als aanmoediging ziet om haar schrijftalent te gebruiken voor meer van dergelijke spannende boeken.

  • Jan Van der Cruysse - De Zaventemmers

    Rapport Jan Van der Cruysse:
    Bling Bling 2. De Zaventemmers is het tweede deel van een trilogie. Voor het eerste deel daarvan won Jan Van der Cruysse in Nederland de Schaduwprijs voor beste misdaaddebuut en in zijn vaderland België de Hercule Poirotprijs en De Diamanten Kogel. Die lof deed uitzien naar deel 2, en dat stelt allerminst teleur. Van der Cruysse nestelt zich stevig in de top van de Nederlandstalige thrillerauteurs.

    Op de luchthaven Zaventem vindt de grootste diamantroof ooit plaats: overvallers van een waardetransport maken voor tientallen miljoenen buit. De aanpak doet vermoeden dat de overvallers beschikken over interne informatie over de beveiliging van de luchthaven. De diamanten waren bestemd voor dezelfde Georgische maffiabaas die in deel 1 ook al werd beroofd. Woedend zint hij op wraak, terwijl ook de politie jacht maakt op de daders. Bling Bling 2 voert de lezer in vliegende vaart langs luchthavens wereldwijd en volgt het bloederige spoor van een moorddadig trio over de Balkan tot aan de Zwarte Zee.

    Van der Cruysse is voormalig woordvoerder van de luchthaven Zaventem en weet alles van het reilen en zeilen op het vliegveld. Met die kennis weet hij de tot in de puntjes voorbereide, spectaculaire diamantroof volstrekt geloofwaardig te maken. Treffend zijn ook zijn beschrijvingen van de verschillende milieus die een rol spelen in deze lichtvoetige actieroman, zoals de Georgische maffia en de Brusselse diamantwereld. De plot zit geraffineerd in elkaar en hoewel het verhaal zich in verschillende tijden en op tal van plaatsen afspeelt, blijft de verhaallijn duidelijk. Daaruit spreekt vakmanschap van de auteur. Het overzicht van personages en de kaart van hun route over de Balkan achter in het boek geven de lezer een extra houvast. Het boek heeft vaart en humor en houdt de lezer meer dan 500 pagina’s geboeid. Bling Bling 2 is overigens uitstekend te lezen zonder kennis van het eerste deel, maar wie hier eenmaal aan begonnen is, zal ongetwijfeld verder willen met deel 3. Dat boek, met de titel Bling Bling 3. Toen was er nog maar één, is in mei verschenen

Longlist

Naar de overzichtspagina

Delen