Gouden Uil Literatuurprijs 2008

Ga direct naar

Details:

Aantal inzendingen: 379 titels
Prijzengeld: 31.000 euro
Winnaar: 25.000 euro
Genomineerden: ieder 1.500 euro
Plaats en datum uitreiking: Antwerpen, Justitiepaleis, 29 maart 2008

Rapport:

De jury van De Gouden Uil Literatuurprijs kreeg dit jaar maar liefst 379 boeken te verwerken. Dat is vanzelfsprekend een groot aantal voor zulk een klein taalgebied. Even vanzelfsprekend zitten er in die stapel een pak boeken die niet in aanmerking komt voor een literaire prijs zoals pure journalistieke verslaggeving of talloze ‘zelfhulpboeken’. Bij de meer literaire boeken waren vele inzendingen opvallend slecht afgewerkt: een iets strengere redacteur had die schrijvers moeten wijzen op een zwak laatste deel of op de ronduit slordige compositie.

Toch wil de jury graag beklemtonen dat de zoektocht in de grote boekenberg dit jaar meer dan de moeite loonde. Er was kwaliteit te vinden; er waren parels te ontdekken; er viel heel wat te genieten. Zo kwam de jury tot een longlist van maar liefst twintig lovenswaardige boeken. 2007 was dus een goed jaar, zodat de keuze van amper vijf boeken voor de shortlist een uitdaging werd. De jury heeft gekozen voor boeken met een sterke thematiek, getekend door een onontkoombare persoonlijke stijl én met een origineel opzet. Met gepaste trots stellen we de vijf kanshebbers aan u voor. In de hoop dat u ons leesplezier deelt, in de hoop dat u zich net als ons laat meeslepen.

De jury
Ruth Joos, voorzitter
Dirk Jan Arensman
Annelies Beck
Bert Bultinck
Julie De Mul
Nele Hendrickx

Uitreikingsrapport:

Dank je wel voor vijf boeken die ertoe doen.

Vijf boeken die met hun twee benen stevig in de wereld staan. Samen laten ze zien wat er allemaal mogelijk is in literatuur. De vele en verre gezichten van fictie. Alle hoofdpersonages tonen een gradatie van het kwaad en hun vlees is onveranderlijk zwak.

De jury
Ruth Joos, voorzitter
Dirk-Jan Arensman
Annelies Beck
Bert Bultinck
Nele Hendrickx
Kristoff Tilkin

Winnaar

  • Marc Reugebrink - Het grote uitstel

    Rapport winnaar
    De jury kiest voor een boek dat drijft op de spanning tussen één zijn en eenzaam. In deze roman is een lichaam aan alle kanten door afstand omringd. Dichter naderen dan dichtbij blijkt onmogelijk.

    Het is geschreven in een taal die verleidt, verwart en tracht te benaderen. Met woorden die proberen te ontsnappen aan de definitieve betekenis van zichzelf. Het is een boek dat gedurfde keuzes maakt en daar dan voluit voor gaat.

    De Gouden Uil 2008 gaat naar Het grote uitstel van Marc Reugebrink.

    Nominatierapport
    In deze uitbundige punkroman - compleet met uitgekiende soundtrack – stort Marc Reugebrink zich met zwier en levenslust op de jaren ‘70 en ‘80. Tegen de achtergrond van de Koude Oorlog gaat Daniël Rega, in feite niet meer dan een meeloper, wanhopig op zoek naar geborgenheid. Terwijl zijn kameraden in het jeugdhuis Che dwepen met Grote Idealen, geeft hij zich likkend, proevend en slikkend tussen de benen van een burgertrutje over aan de Grote Liefde. Het besef daagt dat het geluk 'm zit in het rekken van het moment, ofwel Het Grote Uitstel.

    Reugebrink stuwt zijn nostalgisch verhaal tot driemaal toe naar een flitsend hoogtepunt in een verblindende en swingende stijl. De weergaloze ik-verteller zit Rega gemeen dicht op de huid, geeft bijtend commentaar en zaait voortdurend twijfel. Revolutie en begeerte worden één pot nat in deze vunzige mélange van pop, politiek en seks (heel veel seks!).

    Het grote uitstel is een meeslepende trip over het verlies van jeugdidealen en een schalkse lofzang aan het tussenbeense.

Genomineerd

  • Jeroen Brouwers - Datumloze dagen

    Rapport Jeroen Brouwers:
    In Datumloze dagen tekent Jeroen Brouwers het failliet van een vaderschap op. Zoon Nathan komt tegen de wil van de vader ter wereld. Moeder Miriam hoopt op deze manier een tanend huwelijk te redden. Niets is minder waar. Het huwelijk houdt niet stand en de vader krijgt de jongen niet meer te zien. Tot driemaal toe zal de vader de zoon ergens onderweg in het leven niet herkennen (lees: ontkennen). Bij het nieuws van de nakende dood van Nathan, probeert de vader te herstellen wat er nooit is geweest.

    Zeven jaar na Geheime kamers levert Jeroen Brouwers alweer een roman af die in zijn gekende superieure stijl de rauwe eerlijkheid van het leven onderzoekt. De meester schrijft hard en direct, maar ook verbluffend mooi en ontroerend.

    Datumloze dagen beschrijft de genadeloze ontmaskering van de Schaamte. En de ontdekking dat die ontmaskering niemand verder helpt. Het is een biecht zonder absolutie.

  • Marjolijn Februari - De literaire kring

    Rapport Marjolijn Februari:
    In de indringende roman De literaire kring wordt er na rijp beraad een internationale bestseller gelezen, sterven er minstens zeventig Haïtiaanse kinderen door vervuilde glycerine en valt er … een suikerpot van de tafel. Marjolijn Februari schetst de upper class leden van een leesclub op het platteland die de slimste plannetjes meteen doorzien, maar de voeling met elke morele realiteit verloren hebben.

    Wanneer de Haïtiaanse slachtoffers en de vader van de bestsellerauteur innig met elkaar verbonden blijken te zijn, laten Februari's lege personages hun cynisme de vrije loop. De auteur dissecteert met ingehouden woede een haute finance-wereld waarin schuldigen met de glimlach aan hun straf ontkomen. Ondertussen velt ze in meeslepende essayistische interludia harde oordelen over de staat van Nederland, de wereldeconomie en de gsm.

    Februari toont haar vernuft in de steeds terugkerende beginscène met de vallende suikerpot. De literaire kring in zijn geheel getuigt van een even nuchtere als verpletterende kritiek die iedereen medeplichtig maakt.

  • A.F.Th. van der Heijden - Het schervengericht

    Rapport A.F.Th. van der Heijden:
    In Het schervengericht gebruikt A.F.Th. van der Heijden opnieuw de historische werkelijkheid als een (wervel)wind waarop hij zijn literaire vleugels uit kan spreiden. De figuren die hij in een Californische gevangenis samenbrengt, zijn herkenbaar; hun gedeelde drama bekend. Maar in dik duizend pagina's doet deze ambitieuze auteur uiteraard meer dan het navertellen van een van de beruchtste moorden uit de Amerikaanse geschiedenis.

    Regisseur Roman Polanski en sekteleider Charles Manson voeren een macabere en fantastische dans uit. Ze draaien om elkaar heen, geketend en getekend door het wezen van het kwaad der godsdienstwaanzin en door de bloederige details van de gebeurtenissen. Tot alle windsels loskomen en zelfs een gestorven foetus zijn ijzingwekkende verhaal heeft verteld.

    Resultaat: een gedurfde en imponerende krachttoer met de tergende spanning van een filmische thriller en het symbolische gewicht van een Griekse tragedie, geschreven in een stijl die lyrisch brult en zingt.

  • P.F. Thomése - Vladiwostok!

    Rapport P.F. Thomése:
    Vladiwostok! slaat met bijtende humor een gat in de muur van de schone schijn rond politiek en media. De waarheid is een kwestie van de juiste houding op het juiste moment en woorden maken de man. Dit is een satire met Swiftiaanse allures. In een snedige stijl schetst Thomése de opportunistische strategieën en constructies die aan feiten en gebeurtenissen de status van waarheid of geluk moeten verlenen.

    This is a man’s world: echtgenotes en tussendoormokkels zorgen hooguit voor verwarring en kopzorgen. En ook voor ontspanning en afleiding natuurlijk. Zelfreflectie is gereduceerd tot het redigeren van bon mots en het construeren van de eigen geloofwaardigheid. Met Fons Nieuwenhuijs, communciatie-adviseur en trouweloze echtgenoot, zet Thomése een pijnlijk menselijk personage neer waardoor het geheel veel meer wordt dan louter een pastiche. Nieuwenhuijs lijkt vatbaar voor schaamte en schuld - zo ontdekt de lezer een tragische ondertoon bij dit schouwtoneel van spinnen en machtsspelletjes.

    Thomése schreef een schitterende, oncomfortabele satire op hoe een bepaald wereldje zich aan ons voordoet.

Longlist

Naar de overzichtspagina

Delen