Kiekeboekprijs 2001

Winnaar

  • Rindert Kromhout - Een grote ezel

    Op 1 september wordt voor de achtste keer de Kiekeboekprijs uitgereikt. Deze prijs wordt jaarlijks toegekend aan het beste peuterboek van het voorafgaande jaar. De prijs wordt uitgereikt namens alle openbare bibliotheken in Groningen, Friesland, Drenthe, Overijssel en Noord- en Zuid-Holland.
    De keuze voor de Kiekeboekprijs 2001 is gevallen op het prentenboek Een grote ezelDe tekst is van Rindert Kromhout, de illustraties zijn verzorgd door Annemarie van Haeringen. Het boek is in 2000 uitgegeven door uitgeverij Leopold.

    Korte inhoud:
    Kleine Ezel wil graag groot zijn en alles zelf doen. Hij maakt een mooie tekening voor Feestvarken en gaat alleen op stap om de tekening te brengen. Onderweg komt Kleine Ezel Aap, Bok, Cavia en Das tegen. Aap loopt te snel, de schoot van Bok is hard en koud, Cavia stopt hem in bad en de wc van Das ruikt zo raar. Waar hij ook komt, het is nergens zo vertrouwd als thuis. Het wordt al donker als Kleine Ezel bij Feestvarken aankomt en de taart smaakt ook nog zuur... Kleine Ezel wil naar huis, maar hij is zo moe, hij kán niet meer. Eindelijk vindt hij een fijn plekje om te slapen en als hij dan ‘s morgens wakker wordt, blijkt dat hij tegen mamma Ezel aan heeft gelegen!

    Het onderwerp:
    Peuters willen graag groot zijn. ‘Zelf doen’ is een belangrijke drijfveer. Voor peuters is Kleine Ezel, die zelf op de po wil, zelf zijn kleren wil aantrekken, zelf wil eten en alleen op stap gaat zeer herkenbaar. Ook zullen zij zich goed kunnen inleven in de situatie van Kleine Ezel, die graag alleen de wereld wil verkennen, maar tegelijkertijd zijn mama zo mist... De grote wereld blijkt zonder mama toch niet zo vertrouwd te zijn.

    De verhaalopbouw:
    Het verhaal wordt duidelijk opgebouwd. Eerst wordt de situatie thuis geschetst, daarna de belevenissen van Kleine Ezel op weg naar Feestvarken en het zoeken naar een slaapplek voor de nacht. In tekst en illustratie wordt heel goed de gemoedstoestand van Kleine Ezel weergegeven. De ongemakkelijke situaties, waarin Kleine Ezel zich bevindt worden versterkt door het kleurgebruik en door de beschrijvingen ‘scherpe sprieten prikken in zijn buik’ en ‘de boom is hard, niet zoals thuis’. Ook zijn de emoties van Kleine Ezel in zijn houding treffend weergegeven. Als Kleine Ezel op stap gaat staan zijn oortjes fier rechtop, later heeft hij hangende oren en schouders.

    Tenslotte vindt Kleine Ezel toch een fijn plekje om te slapen. Daarna komt snel en verrassend de goede afloop. Mamma Ezel heeft haar grote ezeltje niet alleen gelaten! Dit is een zeer wensvervullend slot. Tegelijkertijd is het einde ‘open’, dit nodigt uit om verder te fantaseren.

    Illustraties/uiterlijke verzorging:
    De illustraties in gecombineerde techniek, pen en aquarel, zijn afwisselend van formaat, veelal doorlopend over twee bladzijden. Ze zijn sfeervol en geven heel goed de gevoelens van de Kleine Ezel weer. De illustraties nodigen uit om bij te vertellen en te wijzen op kleine details. Sommige peuters hebben bij de eerste lezing misschien al ontdekt dat mama Ezel Kleine Ezel is gevolgd en deels op verschillende platen te zien is. Zo niet, dan zullen zij zeer verrast reageren wanneer zij hierop worden geattendeerd.

    Het boek is zeer verzorgd uitgegeven in royaal formaat en gedrukt op stevig papier. Op de schutbladen zijn kleine, speelse tekeningen van Kleine Ezel in allerlei houdingen afgedrukt. Voor- en achterplaat vertellen een eigen verhaal.
    De afgebeelde dieren komen ook voor in andere prentenboeken van Rindert Kromhout en Annemarie van Haeringen, namelijk in Wat staat daar? en in Knappe Gans.

    Taalgebruik:
    Het taalgebruik is wisselend. Op de eerste bladzijden is de tekst kort en het woordgebruik eenvoudig. Verderop in het boek is er meer tekst per bladzijde en worden hier en daar moeilijker begrippen en langere samengestelde zinnen gebruikt. Soms zal extra uitleg nodig zijn en bij het voorlezen aan jongere peuters zal de tekst wat aangepast moeten worden.

    Samenhang tekst en illustraties:
    Tekst en illustraties vormen qua sfeer een sterke eenheid. Er wordt toegewerkt naar een climax; het donker worden, het alleen zijn en de moeite die Kleine Ezel moet doen om een goede slaapplek te vinden. Dit wordt benadrukt door de herhaling van de zin ‘Hier kan hij niet slapen’ en in de illustraties door de kale omgeving, het sombere kleurgebruik en natuurlijk door de houding van Kleine Ezel.Voor jonge peuters kan het onduidelijk zijn dat de tekst hier en daar meer vertelt dan in de illustraties zichtbaar gemaakt wordt. Dit vraagt extra uitleg van de voorlezer.

    Bruikbaarheid:
    De oudere peuter zal zich goed kunnen inleven in het avontuur van Kleine Ezel en zijn hang naar zelfstandigheid herkennen. Voor de jonge peuter (hier wordt bedoeld tweejarigen) geldt, dat enige uitleg nodig is om het verhaal begrijpelijk te maken. Bij ouders en beroepskrachten zal dit prentenboek herkenning en ontroering oproepen. Het boek is geschikt om in een groep te worden voorgelezen, maar ook om individueel of in een klein groepje te gebruiken. Er is dan meer oog voor details en ook het zoekspelletje Waar heeft mamma Ezel zich verstopt? kan gespeeld worden.

    Eindconclusie:
    De jury is van mening dat Een grote ezel een zeer sfeervol en origineel prentenboek is, zowel wat betreft het onderwerp als in de uitwerking. Het prentenboek verdient het om samen met peuters heel zorgvuldig bekeken te worden, het nodigt uit tot interactie en vraagt om eindeloze herhaling.
    De jury bestont uit:
    Lies Kurvers (Openbare Bibliotheek Groningen)
    Wia Huisman (Openbare Bibliotheek Veendam)
    Tineke Fietje (Openbare Bibliotheek Emmen)


Naar de overzichtspagina

Delen