Kinderboekwinkelprijs 2010

Winnaar

  • Suzanne Collins - De hongerspelen

    "De Kinderboekwinkels zijn wel gewend aan het brede aanbod bijzondere jeugdboeken, maar soms verschijnt er opeens een boek dat je hart sneller doet kloppen. In dit geval een intrigerend, ondoorgrondelijk boek om te zien: een donkerblauw omslag met een strakke zilveren belettering. Linksonder bevindt zich een opmerkelijk symbool: een cirkel van vlammend goud waarin een vogel een gevederde pijl in zijn snavel gevangen houdt. Die vogel is de spotgaai -een mutant - en de perfecte belichaming van het boek De hongerspelen van Suzanne Collins.

    De inhoud is zeker zo intrigerend als het omslag doet vermoeden. Collins schrijft in een achteloze tegenwoordige tijd en gebruikt geen woord te veel, waardoor je van meet af aan het verhaal ingezogen wordt. Op het moment dat je begint te lezen ben je onderdeel van het leven in District 12, waar de straatarme bevolking in de mijnen ploetert en lijdt onder honger en gebrek. Het is het meest hopeloze district van het land Panem, het vroegere Amerika, waar de bevolking meedogenloos wordt onderdrukt door het Capitool, het centrum van macht. Erger nog is de jaarlijkse ‘Boete’. Alle twaalf districten moeten voor de Hongerspelen via loting een jongen en een meisje aanwijzen. Deze vierentwintig tributen moeten op leven of dood strijden in een arena, voorzien van allerlei dodelijke hinderlagen. De spelen zijn in de eerste instantie bedoeld om de bevolking te straffen voor een opstand in het verleden. Maar omdat het hele gebeuren op de nationale televisie wordt uitgezonden, geldt het inmiddels als topamusement. Rond de Hongerspelen is een soort circus ontstaan van spelmakers, stylisten, schoonheidsspecialisten, coaches en journaille. Het is superdecadent vermaak en staat in schril contrast tot de werkelijkheid: vierentwintig jongeren die worden gedwongen elkaar in het openbaar af te slachten.

    In deze wereld belandt de zestienjarige Katniss Everdeen, als haar jongere zusje Prim ingeloot wordt voor de Spelen. Sinds de dood van hun vader in de mijn en de ernstige depressie van hun moeder is Katniss degene die het gezin bij elkaar houdt en voor het eten zorgt. Zij bedenkt zich geen moment en biedt zich aan als vrijwilliger in plaats van haar zusje. Samen met Peeta Mellark, de andere tribuut, reist ze naar het Capitool, omgeven door luxe en overvloed. Hun coach, Haymitch Abernathy, is een verloederde alcoholist en hun begeleidster is de lachwekkende Effie Prul. Beiden haten district 12, omdat het zo verarmd is en niets kan doen voor zijn tributen. Maar Katniss en Peeta zijn uit ander hout gesneden. Katniss is een overlever pur sang en kan uitstekend met pijl en boog overweg. Al jaren trekt zij er met haar vriendje Gale op uit om op verboden terrein te jagen en de buit op de zwarte markt te verkopen. Peeta beschikt weer over andere kwaliteiten: hij is buitengewoon intelligent en kunstzinnig. En al heel lang in het geheim verliefd op Katniss.

    Katniss ziet het als haar opdracht de Hongerspelen te overleven om voor Prim te zorgen, maar ze maakt aanvankelijk geen schijn van kans. Alle aandacht is gericht op de tributen die er fantastisch uitzien en rijke sponsors in de wacht kunnen slepen. Hun stylist Cinna slaagt er echter in Katniss en Peeta als koppel zo te laten opvallen dat ze een verpletterende indruk maken op het publiek. Als Katniss hem vraagt of het geen tijdsverspilling is om tributen uit district 12 bij te staan, zegt hij dat hij er zelf om gevraagd heeft. Op dat punt rijst het vermoeden dat er mogelijk onderhuids verzet bestaat tegen het gruwelijke machtsmisbruik van het Capitool.

    Bijzonder vakkundig weet de schrijfster deze verhaallijnen met elkaar te vervlechten tot een groter geheel waarin alles uiteindelijk op zijn plaats valt. Zij liet zich inspireren door de mythe van de Minotaurus en de Romeinse gladiatorenspelen. Het boek is doortrokken van naderend onheil, van menselijk tekort, angst en pijn, maar ook van onbaatzuchtige liefde. Steeds als het verhaal dreigt te bezwijken onder uitzichtloosheid is er een klein teken van hoop. Een onaanzienlijke, lelijke kat die over Prim waakt; een bakkerszoon die zomaar brood geeft aan een wanhopig, hongerig meisje; de moeder van Katniss die pijn kan verzachten en zieken genezen; of de vriendschap van de bevoorrechte Madge, die Katniss de gouden Spotgaai speld geeft, het symbool van toekomstige verzet.

    De Samenwerkende Kinderboekwinkels zijn van mening dat Suzanne Collins met De Hongerspelen een fenomenale prestatie geleverd heeft. Zij schreef een indrukwekkend boek dat zich onderscheidt van het huidige aanbod young adult-romans door de buitengewone setting, de geserreerde schrijfstijl en het ingenieuze plot. In Katniss Everdeen heeft ze een onvergetelijke heldin geschapen, niet zozeer sympathiek, maar krachtig, moedig en strijdbaar. Maria Postema vertaalde het boek met vaart en verve. Mede door haar vakmanschap is De Hongerspelen zo’n grootse leeservaring geworden."

Naar de overzichtspagina

Delen