Afscheid van Hugo Claus

Gepubliceerd: 29-03-2008

Zoals Onno Blom, de biograaf van Jan Wolkers, de plechtigheid bij diens crematie leidde, zo zal Piet Piryns, de biograaf van Hugo Claus, dat vandaag doen in de Bourlaschouwburg in Antwerpen. Daar wordt van twaalf tot half twee afscheid genomen van de vorige week overleden schrijver. Al zijn in principe alleen genodigden welkom, toch is er een beperkt aantal plaatsen gereserveerd voor het publiek. Canvas en de NOS (op Nederland 2) zenden de door Behoud de Begeerte georganiseerde herdenking live uit. Voor de NOS verzorgt Philip Freriks het commentaar.

Toespraken
Van De Bezige Bij komen directeur Robbert Ammerlaan en Claus’ redacteur Suzanne Holtzer (foto), tevens samensteller van Het huis van de liefde, een keuze uit zijn liefdespoëzie, aan het woord. Toespraken zijn er verder van zijn schrijversvrienden Cees Nooteboom en Erwin Mortier en van de VRT-journalist Jef Lambrecht. Jan Decleir, Hilde Van Mieghem, Gilde De Bal en Josse De Pauw lezen gedichten van hem voor. In de hal van de schouwburg kan het publiek vervolgens van half drie tot vier afscheid van hem nemen.

Portret
Voorafgaand aan de herdenking zendt de AVRO op Nederland 1 van 11.20 tot 12 uur de aflevering van Literaire ontmoetingen uit waarin H.A. Gomperts spreekt met Claus. Aansluitend op de registratie van de plechtigheid is bij de VPRO van 13.30 tot 13.45 uur een kort portret van hem met nog niet eerder vertoonde beelden te zien. Het is gemaakt door Hans Keller en Remco Campert. Over twee weken, op zondag 13 april, brengen schrijvers en kunstenaars, eveneens in de Bourlaschouwburg, een hommage aan hem.

Crematie
Een van de komende dagen wordt zijn stoffelijk overschot in intieme kring gecremeerd. Zijn nabestaanden willen de as uitstrooien boven de zee voor Oostende, waar hij op jonge leeftijd woonde en zijn eerste dichtbundel schreef. Het verstrooien van as op het strand is niet toegestaan, maar als dat op zee gebeurt vanuit een speciaal gecharterd vaartuig, is er geen wettelijk beletsel, zo liet het stadsbestuur van Oostende weten. De kustplaats is een van de vele Vlaamse steden waar als eerbetoon aan de schrijver een rouwregister werd geopend.

Diepste inzichten
Zijn heengaan op een zelfgekozen moment heeft in Vlaanderen de discussie over euthanasie op scherp gezet. De tegenstanders daarvan betogen dat die door de berichtgeving rond zijn dood ten onrechte een aureool zou hebben gekregen. De voorstanders pleiten ervoor dat, net als in Nederland, een euthanasieverklaring kan worden opgesteld voordat men wilsonbekwaam wordt. Daarnaast is er een run op zijn boeken gekomen, in het bijzonder op de jubileumeditie van Het verdriet van België, de roman die door Carel Peeters in Vrij Nederland van deze week een universele tragedie op een regionale schaal wordt genoemd, ‘de wereld in een waterdruppel’. ‘In deze tragikomedie van bijna achthonderd pagina’s duiken de diepste inzichten op via de gewoonste gebeurtenissen.’ Ook in Nederland schiet de verkoop ervan omhoog. Deze week is het boek vanuit het niets binnengekomen op 13 in de Bestseller 60.

Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein