Beest & Boek

Gepubliceerd: 07-11-2019

Van 31 oktober tot 25 januari 2020 staat het thema dieren centraal in de Expositie Topstukken. Met veertig verschillende boeken laten wij zien hoe mensen al eeuwenlang geboeid zijn door dieren. Ze zijn te zien op middeleeuwse miniaturen, in zoölogische boeken, vriendenboeken en natuurlijk in kinderboeken. Het levert veel prachtige prenten op.

Paarden
In Werkmans latere werk – boekillustraties en unieke prenten – komen vaak paarden voor, zoals in bovenstaande prent uit de reeks 'Hot Printing' (ca. 1936). Werkman groeide als kind van een veearts op met paarden. Zijn vader had zijn praktijk in Noordwest Groningen en had zelf paarden voor zijn koetsje waarmee hij zijn huisbezoeken deed.

Vissen
In de negentiende eeuw werden technieken ontwikkeld waardoor illustraties haarscherp en natuurgetrouw konden worden gedrukt in grote oplagen. De chromolithografie was daarvan een voorbeeld. Daardoor hoefden illustraties niet meer met de hand te worden ingekleurd, maar kon men de kleuren in verschillende lagen over elkaar drukken. Van de 12.000 vissen uit het kabinet van Pieter Bleeker maakte L. Speyler tekeningen die gedrukt werden door Emrik & Binger (1862-1878). Ze geven een indruk van de enorme biodiversiteit in de Indonesische wateren. De getekende vissen waren overigens dood voordat ze getekend werden.

Honden
Honden zijn al duizenden jaren de trouwe kameraden van mensen. Op een centsprent (midden 19e eeuw) wordt het dier als voorbeeld aan kinderen getoond: hij wacht geduldig op de bevelen van zijn meester. Het kind moet net zo goed luisteren en geduldig wachten op de orders van zijn leraar als de hond. De halsband laat zien dat de hond letterlijk aan de spreekwoordelijke leiband loopt.

Insecten
De Amsterdamse apotheker Albertus Seba was een verzamelaar van bijzondere natuurhistorische objecten: stenen, schelpen, opgezette dieren, planten, rupsen, vlinders en insecten. Hij ordende zijn verzameling op artistieke wijze in kasten en laden. In 1725 besloot hij zijn verzameling op papier vast te laten leggen. Dat werden vier dikke delen die tussen 1734-1765 gepubliceerd werden. De laatste twee delen verschenen pas na zijn dood. Hij heeft dus zelf nooit kunnen zien hoe fantastisch de insecten uit zijn verzameling weergegeven zijn.

Bezoek de Expositie Topstukken
De Expositie Topstukken is te vinden op de eerste verdieping in het gebouw van de KB (Prins Willem-Alexanderhof 5, 2595 BE Den Haag) en is gratis te bezoeken op:
Maandag t/m vrijdag: 10.00 – 17.00 uur
Zaterdag: 12.00 – 17.00 uur
Zondag: gesloten

Ook online biedt de KB een selectie digitale bladerboeken met dieren in de hoofdrol: Dieren in digitale bladerboeken. Met onder meer 'Hot Printing' van Werkman.