Gouden Ganzenveer-laureaat Adriaan van Dis pleit voor een kwaliteitsnet

Gepubliceerd: 16-04-2009

Al meer dan 25 jaar slaagt Adriaan van Dis er in op een bijzondere manier te blijven boeien in een steeds multimedialer wordende samenleving. Aldus de Stichting De Gouden Ganzenveer toen zij in januari bekendmaakte dat de Gouden Ganzenveer 2009 was toegekend aan Van Dis. Zij prees zijn vermogen moeilijke onderwerpen toegankelijk te maken zonder concessies te doen aan diepgang en nuance en noemde hem een scherp observator, een buitenstaander, ‘maar wel een zeer betrokken buitenstaander’.

Stelling
De Gouden Ganzenveer is een culturele prijs die jaarlijks wordt toegekend aan een persoon of instituut vanwege zijn of haar grote betekenis voor het geschreven en gedrukte woord in Nederland. Hij wordt vandaag in de Koningszaal van De Bazel in Amsterdam uitgereikt aan Van Dis. Voorafgaand aan de uitreiking wordt onder leiding van Paul Schnabel gediscussieerd over een stelling die door de laureaat is aangedragen. Van Dis vindt dat de publieke omroep interessantere, eigenlijk elitaire programma’s zou moeten brengen.

Kijkcijferterreur
Door de kijkcijferterreur is het aanbod van de publieke omroep op televisie te oppervlakkig en te veel gericht op de massa, lichtte hij toe aan de Volkskrant. ‘U kent toch die graffititekst? 50 Billion flies can't be wrong. Eat more shit. We krijgen te veel stront op het scherm. Dat is best voor de commerciëlen, maar niet de taak voor de publieke omroep.’ Hij vindt dat de elite zichzelf te kort doet, aangezien de televisie bij uitstek een instrument van scholing en verheffing kan zijn. ‘En van vermaak natuurlijk.’ Belangrijker dan het aantal kijkers is de impact die een programma heeft. ‘Misschien zijn kijkers tot een inzicht gekomen, zijn hun handelingen door een uitzending ten positieve veranderd.’ Hij pleit voor een door de politiek in te stellen kwaliteitsnet, aangezien Nederland 2 dat nu niet is.

Laudatio
Hoogleraar Moderne Nederlandse letterkunde Marita Mathijsen, lid van de Academie De Gouden Ganzenveer, spreekt bij de uitreiking de laudatio voor Van Dis uit. De vorige laureaten waren Michaël Zeeman (2002), Jan Blokker (2003), Kees van Kooten (2004), Maria Goos (2005), Peter van Straaten (2006), Tom Lanoye (2007) en Joost Zwagerman (2008).

Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein

Voor een kenschets van het werk van Adriaan van Dis: zie LiTTerair van vandaag