Met Jan Wolkers door museum De Lakenhal

Gepubliceerd: 20-10-2008

Vanaf morgen is in Stedelijk Museum De Lakenhal in Leiden de grote tentoonstelling Jan Wolkers toegankelijk voor het publiek. Gisteren (precies een jaar na zijn overlijden) is die geopend door zijn weduwe Karina. Hij zou volgens haar heel blij zijn geweest met de expositie van zijn beeldend werk. ‘Zijn ziel waart hier rond.’ Bij de opening werden twee nieuwe boeken gepresenteerd: Marszwart & titaanwit, een uitgebreid full colour boek over het beeldend werk van Wolkers, geschreven en samengesteld door Onno Blom en vormgegeven door Irma Boom, en een nieuwe editie van Verzamelde gedichten, met daarin ook gedichten die niet eerder in druk zijn verschenen.

Samenspel met de eigen collectie
De tentoonstelling (te zien tot en met 15 februari 2009) belicht het hele spectrum van zijn werk, met het accent op de beeldende kunst: tekeningen, schilderijen, beelden, vroeger en recenter niet eerder getoond werk, verrijkt met gedichten en fragmenten uit het literaire werk. De collectie van De Lakenhal en in het bijzonder Het Laatste Oordeel van Lucas van Leyden inspireerden hem waarschijnlijk als beeldend kunstenaar en schrijver. Vanaf zijn vroegste jeugd bezocht hij vaak het museum. De tentoonstelling is mede daarom opgezet als een parcours door het hele museum en in samenspel met de eigen collectie van De Lakenhal.

Debatten en lezingen
Onno Blom, de biograaf van Wolkers, trad op als gastconservator en maakte een keuze uit de omvangrijke collectie Wolkers, Irma Boom, internationaal erkend om haar grafische vormgeving, tekende voor de typografie en oud-museumdirecteur Rudi Fuchs richtte de tentoonstelling in en liet spannende en mooie combinaties met de Lakenhal-collecties ontstaan. Wolkers nog eens nalezen kan in de ‘lounge’ bibliotheek, waar op donderdagavond en zondagmiddag ook debatten en lezingen worden georganiseerd. De documentaire Oceaan van hoop, waarin Wolkers vertelt over zijn oorlogsjaren in Leiden, is tijdens de expositie te zien in de oud-Hollandse keuken.

Jan Wolkers en de oorlog
Donderdag aanstaande is er een debatavond rond het thema ‘Jan Wolkers en de oorlog’, met medewerking van Hans Blom, voormalig directeur van het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie en hoogleraar Nederlandse Geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Zijn stelling is dat het bij de oorlog weliswaar om zeer schokkende jaren ging, zoals Wolkers ze heeft ervaren, maar dat die jaren, anders dan velen aannemen, geen belangrijke breuk in de Nederlandse geschiedenis vormen. De bezettingstijd was eerder een soort intermezzo daarin, waarna het leven overwegend zijn oude en vertrouwde gang hernam. Dat kwam omdat het nationaal-socialisme verloor. Zou Duitsland hebben gewonnen dan zou een wezenlijke breuk zijn opgetreden.

Afbeelding: Jan Wolkers, ‘Laatste mogelijkheden’, 1944, pen en penseel op papier.

Bron: persberichten Stedelijk Museum De Lakenhal