Ten afscheid

Gepubliceerd: 21-09-2016

Op 23 april 2002, Wereldboekendag, werd Literatuurplein geopend door Rick van der Ploeg, de toenmalige staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen. De opzet was op een toegankelijke manier en zo ruim en gevarieerd mogelijk informatie te bieden over schrijvers en boeken en zo mensen te inspireren tot lezen. Het verbindende element was toen en is nog steeds een eigen database van boeken en andere media die de bibliografische data integreert en verrijkt van het boekenvak (Centraal Boekhuis) en het bibliotheekwerk (NBD/Biblion).

Kopen of lenen
Aanvankelijk deelde Literatuurplein die database en enkele van zijn rubrieken met Boekbalie. Literatuurplein was een initiatief van de Vereniging van Openbare Bibliotheken (VOB), Boekbalie van de VOB en de Nederlandse Boekverkopersbond (NBb), daartoe samenwerkend in de Stichting Boekportaal. Heel bijzonder, zeker voor die tijd, was dat de lezer kon kiezen of hij een titel wilde bestellen bij de boekhandel of reserveren bij de bibliotheek. Dat was allebei mogelijk. De NBb beoogde met Boekbalie boekverkopers een handige tool te bieden voor de verkoop via het net. Toen de verwachting dat zij daar in meerderheid mee zouden gaan werken, niet uitkwam, werd Boekbalie in maart 2010 uit de lucht gehaald.

Widgets
Literatuurplein ging zelfstandig verder en is in de loop der jaren inhoudelijk nog aanzienlijk verrijkt. De twintig rubrieken werden bovendien als widget of als onderdeel van een website aan de openbare bibliotheken aangeboden. Die konden zo de nieuwsberichten, de interviews, de literaire agenda, het prijzenbestand en de andere rubrieken op de eigen site plaatsen. Aanvankelijk werd ook de technische infrastructuur voortdurend verbeterd en werd nieuwe functionaliteit toegevoegd, zodat om het jaar een nieuwe release van Literatuurplein kon worden gepresenteerd.

Meer dan 5 miljoen bezoekers
Om de informatie op een uiterst adequate manier te blijven aanbieden, belangrijke innovaties te integreren, optimaal vindbaar te zijn voor zoekmachines en goed te worden getoond op mobiele apparaten, is de site weer toe aan technische verbeteringen. Het Literatuurplein is dat ook meer dan waard want het is uitgegroeid tot een rijke, altijd actuele en zeer gezaghebbende site op het gebied van boek en letteren. En tevens een druk bezochte site. Momenteel trekt Literatuurplein per jaar meer dan 5,1 miljoen bezoekers die met elkaar meer dan 21,2 miljoen pagina’s bekijken. Van die bezoekers komen er 2,3 miljoen via de widgets van de bibliotheken en die zijn gezamenlijk goed voor 10,3 miljoen pageviews. Gemiddeld brengen lezers 7:47minuten op de site door, waarbij ze gemiddeld bijna vijf pagina’s bekijken. Dat zijn cijfers om als makers bijzonder trots op te zijn.

Inhoudelijke en technische ondersteuning
In 2001 ben ik begonnen met het opzetten en uitbouwen van Literatuurplein en sindsdien heb ik de site beheerd. Inhoudelijk heb ik daarbij een beroep kunnen doen op een team van uitstekende externe redacteuren die rubrieken verzorgen als de literaire agenda en de literaire prijzen, de wereldkaart en de tijdlijn, de literaire excursies en cursussen en die meewerken aan het permanent actualiseren van de database. Klaas en Iris Koppe hebben specifiek voor Literatuurplein meer dan 120 videoportretten van auteurs gemaakt, Erik Jan Harmens inmiddels vijftien podcasts met dichters en romanciers. Guus Bauer heeft tot op heden 574 recensies voor Literatuurplein geschreven en meer dan 100 interviews afgenomen. Wat de technische ontwikkeling en het infrastructurele beheer betreft is BSL Computer Consultacy in Breukelen al die jaren een bijzonder constructieve en creatieve partner geweest.

Afscheid
Zelf heb ik naast het beheer van de site onder meer ook de nieuwsberichten, de Canon van de Nederlandse geschiedenis, de specials, de selecties van nieuwe boeken en in het verleden de teksten voor NOS Teletekst LiTTerair verzorgd. Het werken aan een site als Literatuurplein is een onderdeel van je leven, waarmee je ook ’s avonds en in de weekends doorgaat. De actualiteit laat zich niet aan kantooruren binden, eerder integendeel. Het werk aan Literatuurplein is nooit af, maar voor mij is het nu toch klaar. Vanwege het bereiken van de pensioenleeftijd (de facto de AOW-leeftijd plus vier maanden) heb ik afgelopen donderdag afscheid genomen van de Koninklijke Bibliotheek en daarmee ook van Literatuurplein. Met pijn in het hart, dat moge duidelijk zijn.

Opvolgster
Gelukkig heb ik de fakkel kunnen overdragen aan een enthousiaste en deskundige opvolgster, Sophie Ham. Zij heeft aan de Universiteit Utrecht Nederlandse taal- en letterkunde gestudeerd en was de afgelopen jaren in de Koninklijke Bibliotheek projectleider bij de opbouw van de Digitale Bibliotheek Nederland. Literatuurplein is bij haar in goede handen!

Tekst: Jef van Gool / Literatuurplein

Foto’s Jef van Gool, Hans van Velzen en Sophie Ham: Inge Angevaare

Bibliotheekblad heeft bij mijn afscheid een uitvoerig interview door Maarten Dessing gepubliceerd. Dat is hier te lezen.