Twee Gouden Uilen voor Tom Lanoye

Gepubliceerd: 22-03-2003

Nadat hij in de Handelsbeurs te Gent voor Boze tongen, het derde deel van zijn Monstertrilogie, twee Gouden Uilen in ontvangst had mogen nemen, las Tom Lanoye bij wijze van dankwoord twee gedichten voor uit Niemands Land. Daarin heeft hij de gedichten van de War Poets in zijn eigen idioom omgezet. Het was zijn manier om uiting geven aan zijn gemengde gevoelens nadat hij een hele nacht naar de beelden van de oorlog in Irak had gekeken.

De eerste Gouden Uil die hij mocht ophalen (in de vorm van een litho van Ever Meulen) was die voor de Publieksprijs. Van de 10.272 uitgebrachte stemmen ging de meerderheid naar Boze tongen. In zijn eerste dankwoord relativeerde hij die uitverkiezing (als enige Vlaming tussen vier Nederlanders is het met een uitsluitend Vlaams publiek niet zo’n kunst te worden gekozen) en riep hij de stemmers op toch vooral de boeken van zijn medegenomineerden te lezen.

Zijn tweede uitverkiezing, voor de Gouden Uil Literatuurprijs, was aanzienlijk minder makkelijk tot stand gekomen. De jury (Jeroen Overstijns, Sander Pleij, Bart Vanegeren, Marnix Verplancke en voorzitter Anna Luyten) bleef ook tijdens een bezinningsweekend in het kuuroord Spa zo verdeeld dat er uiteindelijk moest worden gestemd. Uit de commentaren zou kunnen blijken dat in ieder geval het Nederlandse jurylid Sander Pleij zijn kaarten op een andere winnaar had gezet, maar zijn stukken over Lanoye in De Groene Amsterdammer doen anders vermoeden. De andere genomineerden waren Dik van der Meulen met Multatuli : leven en werk van Eduard Douwes Dekker, Oek de Jong met Hokwerda’s kind, Frank Westerman met Ingenieurs van de ziel (eerder ook al genomineerd voor de AKO-Literatuurprijs) en Annejet van der Zijl met Anna : het leven van Annie M.G. Schmidt. Lanoye die met Boze tongen, aldus de jury, ‘een literaire symfonie heeft geschreven waarin hij perfect de achterkant van de schijn belicht’, kreeg voor de Gouden Uil Literatuurprijs naast een trofee van Ever Meulen een bedrag van 25.000 euro.

Eenzelfde bedrag en eenzelfde trofee kreeg ook Floortje Zwigtman. Haar boek Wolfsroedel werd door een jury onder voorzitterschap van het onlangs afgetreden Antwerpse raadslid Kathy Lindekens uitgeroepen tot winnaar van de Gouden Uil voor Jeugdliteratuur, waarvoor 172 boeken waren ingezonden. Voor de Gouden Uil Literatuurprijs waren dat er overigens 304, een enorm aantal, die op elkaar gelegd een stapel van 6,616 meter vormen. In Wolfsroedel, haar tweede boek, heeft Zwigtman (ondanks haar favorietenrol in Humo blij verrast met de prijs) twee verhalen uit Wallachije, een gebied in het voormalige Joegoslavië, samengebracht in ‘een ingenieus vlechtwerk’. Het verhaal dat een oude man zijn zoon vertelt over de tijd dat hij deel uitmaakte van een roversbende, wordt doorschoten met andere episodes uit het middeleeuwse Wallachije, waarin de wrede Vlad Tepes, ook bekend als Dracula, een hevige strijd uitvecht met zijn broer Radu. ‘Met haar debuut wist Zwigtman de jury in 2001 al te bekoren; met dit verhaal bewijst ze dat ze de vertelkunst meester is,’ aldus Lindekens en haar collega’s. De andere genomineerden waren Ted van Lieshout met Papieren museum, Maritgen Matter & Jan Jutte met Schaap met laarsjes, Daan Remmerts de Vries met Godje en Ina Vandewijer met Merg en bloed.

Relevante link:
Website De Gouden Uil 2003