Vertaalprijzen voor Karol Lesman en Nelleke van Maaren

Gepubliceerd: 24-11-2009

Het Fonds voor de Letteren heeft bekendgemaakt dat de vertaalprijzen van dit jaar zijn toegekend aan Nelleke van Maaren en Karol Lesman. De prijzen, van elk 5.000 euro, worden op vrijdag 11 december tijdens de Literaire Vertaaldagen in Utrecht uitgereikt. De beide literair vertalers worden door een jury, bestaande uit Gerard Cruys, Mark Leenhouts (voorzitter) en Barber van de Pol, bekroond voor hun excellentie, durf en inzet.

Weloverwogen vertaalwijze
De in 1941 geboren Nelleke van Maaren wordt bekroond als vertaalster van in tijd, stijl en taal zo uiteenlopende schrijvers als Botho Strauss (7x), Leo Perutz (4x), Ernst Jünger, Heimito Von Doderer (2x), Mme De Staël en Sylvia Plath, en non-fictie, vooral op kunsthistorisch terrein. De jury prijst de ‘weloverwogen vertaalwijze’ die uit haar werk spreekt. Samen met uitgeverij Atlas behoedde Van Maaren het werk van de Oostenrijkse Heimito von Doderer (1896-1966) voor de vergetelheid. De recent verschenen vertaling van zijn vuistdikke roman De Strudlhoftrappen werd ook in de pers lovend ontvangen: ‘een zegen dat Nederland beschikt over zo’n briljante vertaalster,’ concludeerde Trouw.

Activist en initiator
Van Maaren is sinds 1977 niet alleen actief als literair vertaalster uit het Duits, Engels en Frans, maar heeft zich daarbij als activist en initiator bijzonder ingezet voor het literair vertalen in het algemeen. Zo stond zij aan de basis van het Vertalershuis in Amsterdam (samen met de in 2007 overleden Hugo Verdaasdonk) en van het Nederlands Literair Produktie- en Vertalingen Fonds. Als columniste voor het vakblad Filter beschreef ze zorgvuldig en geestig vele aspecten van het vertalerschap en bepleitte daarbij regelmatig nieuwe initiatieven, zoals het mentorschap voor nieuwe generaties vertalers. Haar grote betrokkenheid blijkt bovendien uit de vele jury-, advies- en bestuursfuncties die ze heeft vervuld, onder andere binnen de Vereniging van Letterkundigen, de Nederlandse Taalunie, de LIRA en momenteel de VertalersVakschool.

Cultureel ambassadeur
De in 1951 geboren Karol Lesman is sinds 1979 actief als literair vertaler Pools, zowel van proza als poëzie. Hij is een vertaler die niet gladstrijkt, die het aandurft de stilistisch vaak complexe boeken als kunstwerken voor zichzelf te laten spreken. De onvermoeibare inzet en het initiatief waarmee hij deze taak op zich neemt maken hem voor de jury tot een cultureel ambassadeur pur sang. Direct vanaf het begin ging vertalen voor Lesman samen met het introduceren van schrijvers en oeuvres; hij publiceert erover in kranten en tijdschriften en introduceert regelmatig Poolse auteurs bij Nederlandse uitgeverijen. Daaronder opvallend veel jonge auteurs zoals Olga Tokarzcuk, Andrzej Stasiuk en Tomek Tryzna, wiens succesroman Meisje Niemand Lesman voor de wereld ontdekte.

Videoportret
Hij stelde voorts de bloemlezing Heb medelijden, tijd : Poolse poëzie van de twintigste eeuw samen en vertaalde onder meer poëzie van Tadeusz Różewicz, Anna Świrszczyńska en Nobelprijswinnares Wisława Szymborska, wier nieuwste bundel Hier op 11 november in een vertaling van Lesman bij De Geus is verschenen. Ook verscheen deze maand op zijn initiatief de eerste Nederlandse vertaling van Wiesaw Mysliwśki, één van de belangrijkste levende Poolse schrijvers. Lesman introduceerde de epische roman Over het doppen van bonen (Querido) in het Tijdschrift voor Slavische Literatuur als ‘een grote metafysische roman’ van een ‘onthaast’ verteller. Iris en Klaas Koppe maakten naar aanleiding van de bekroning en het verschijnen van Over het doppen van bonen voor Literatuurplein een indrukwekkend videoportret van Karol Lesman.

Kwaliteit en inzet
Het Fonds voor de Letteren besloot in 2005 tot de instelling van twee jaarlijkse vertaalprijzen voor vertalers met bijzondere verdiensten voor de kwaliteit en diversiteit van de literatuur in Nederlandse vertaling. Hiermee worden literair vertalers bekroond die zich zowel onderscheiden door de hoge kwaliteit van hun vertaaloeuvre als door hun inzet als ambassadeur voor een bepaald taalgebied of genre en/of het literair vertalen in het algemeen. De eerdere laureaten zijn Peter Verstegen (Engels), Richard van Leeuwen & Djûke Poppinga (Arabisch), Ike Cialona (Italiaans), Harrie Lemmens (Portugees), Hilde Pach (Hebreeuws), Wilfred Oranje (Duits), Margreet Dorleijn & Hanneke van der Heijden (Turks) en Rien Verhoef (Engels).

Bron: persbericht Fonds voor de Letteren