Vier Bloomsday door Ulysses te lezen

Gepubliceerd: 16-06-2004

Tot zijn dood in 1941 was Nora Barnacle de levensgezellin van James Joyce. Op 16 juni 1904 had hij een eerste afspraak met haar, nadat hij haar een kleine week eerder in Dublin op straat had ontmoet. Die dag heeft voor tal van lezers in de hele wereld een bijzondere lading gekregen en is voor honderden onder hen jaarlijks aanleiding om naar Dublin af te zakken. Joyce koos immers de zestiende juni 1904 als de dag waarop hij in zijn roman Ulysses Leopold Bloom zijn aan Odysseus herinnerende zwerftocht door Dublin laat maken. Meer over Ulysses en de vele activiteiten naar aanleiding van de ‘honderdste’ Bloomsday in LiTTerair van vandaag.

In verband met het jubileum heeft de Nederlandse pers veel aandacht besteed aan Ulysses. De algemene teneur is dat de legendarische roman dreigt te bezwijken onder het gewicht van de boekenplanken die erover volgeschreven zijn. Wie durft nog aan de lezing te beginnen zonder zich eerst omringd te hebben met stapels secundaire literatuur? Vlooi die eventueel na afloop door, maar begin het boek gewoon te lezen en niet meteen te bestuderen. ‘Laat je meeslepen door de stijl die bij vlagen betoverend is. En lees een verhaal over het mysterie van de liefde, wat Ulysses is essentie is,’ betoogde Thomas van den Bergh in Elsevier.

Ook in het Nederlands zijn er overigens toegankelijke gidsen tot Joyce en zijn werk, tot Ulysses en het Dublin uit die dagen. Een uiterst aanstekelijk boek is James Joyce : een introductie van de hoogleraar Engelse en vergelijkende literatuur Geert Lernout. Deze uitgave van Athenaeum-Polak & Van Gennep wordt nu voor een aantrekkelijke prijs aangeboden. Bij diezelfde uitgeverij is vorige maand de achtste druk verschenen van de vertaling van Dubliners door Rein Bloem, herzien met assistentie van Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes. Twee jaar geleden klaarden zij de onmogelijk geachte klus Finnegans Wake, het monstrum opus van Joyce, in het Nederlands over te brengen. Zaterdag wordt bij boekhandel Athenaeum in Amsterdam van henzelf Bloemsdag gepresenteerd, een uitgave van De Harmonie die toch al vanaf vandaag in de handel ligt. In navolging van de in Ulysses beschreven tocht door Dublin trekken zij op 30 maart 2004 Amsterdam in, waar ze van ’s ochtends vroeg tot diep in de nacht het spoor volgen van meneer Bloem, mevrouw Bloem en de dichter-polemist Anton Wachterromans.

Bij Bas Lubberhuizen verscheen van Kees Tamboer, journalist bij Het Parool, Bloomsday : gids door Dublin en Ulysses van James Joyce. In de afleveringen van zaterdag van de TROS Nieuwsshow en Knetterende letteren was hij te gast om over zijn boek te vertellen. Vergrote kopieën van de foto’s daaruit zijn onder meer te zien in de al genoemde boekhandel Athenaeum. Last but not least bracht De Bezige Bij ‘voor een vriendenprijs’ een jubileumeditie uit van de veelgeprezen vertaling van Paul Claes en Mon Nys van Ulysses. Alle aanleiding dus om de oproep van Graa Boomsma in De Groene Amsterdammer te volgen. ‘Vier een eeuw Bloomsday door Ulysses écht te gaan lezen en te merken dat deze klassieker nog lang geen “uitdovende sintel” is.’

Relevante link: Officiële site van 100 jaar Bloomsday