Jules Deelder
Jules Deelder (Rotterdam, 1944) is Nederlands grootste beatdichter, die naast performer ook drummer is in de jazzformatie Trio Me Reet. Zijn poëzie heeft een polsslag, swingt als Charlie Parker, is vaak grappig, neemt alles inclusief zichzelf op de hak en spreekt een groot publiek aan. Daarom wordt ze binnen de traditionele poëziescene niet altijd even serieus genomen, maar dat zal de ‘aucteur’ een rotzorg zijn. Niet voor niets noemt dit enfant terrible van de Nederlandse poëzie zichzelf zonder schaamte ‘na Toon Hermans de best verkochte dichter van Nederland’. Burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb, een groot poëzieliefhebber, stelt een eind 2014 te verschijnen bloemlezing samen met de beste gedichten van Deelder, ter gelegenheid van diens zeventigste verjaardag.

Ongepolijst
Deelders poezie is ongepolijst; ze is niet mooier dan ze is: ‘Je hart blijft/ kloppen tot/ het stopt. Dan houdt het op.’ Zijn hakbijlstijl laat soms ontroering toe, zoals in zijn meest bekende gedicht voor zijn dochter Ari: ‘Hoe langer je leeft/ hoe korter het duurt/ Je komt uit het water/ en gaat door het vuur’.

Vrijdenker
In het hieronder opgenomen gedicht uit de bundel Tussentijds neemt Deelder het op ongekend krachtige wijze op voor de vrijdenker. Zijn werk is schatplichtig aan de dadaïsten, met name Kurt Schwitters, aan de beatschrijvers Jack Kerouac en Jim Carroll en aan Johnny van Doorn, met wie hij in 1966 optrad in het legendarische avondprogramma ‘Poëzie in Carré’, georganiseerd door Simon Vinkenoog.

Skyline
Tijdens optredens lardeert Deelder zijn gedichten met anekdotes en moppen – of misschien is het andersom. Vaste thema’s zijn de Tweede Wereldoorlog, voetbalclub Sparta en Rotterdam. In Tussentijds steekt de nachtburgemeester op aanstekelijke wijze de loftrompet over de opnieuw opgebouwde stad, waarvan de skyline tot de mooiste van Europa behoort. ‘Het hart van Rotterdam/ mag dan een kunsthart heten/ Het is het centrum van het nu/ De harde kern van heden’.

Tekst: Erik Jan Harmens
Foto: Klaas Koppe

De bundel Tussentijds (De Bezige Bij, 2014)


J.A. Deelder is de dichter van het zwart, van de satire, van de bijtende humor, maar Deelder heeft ook een grote historische kennis en een scherp oog voor alles van waarde.

In Tussentijds komt dit alles samen in ultrakorte filosofische gedichten.



Een gedicht uit Tussentijds

De onafhan-
kelijke geest
gelauwerd en
geprezen
wordt in stil-
te gevreesd
als gevaar
voor de vrede
Nagel aan de
doodskist
die geweten
heet.


Video's








De complete speech van Jules Deelder in de Rotterdamse gemeenteraad op 27 november 2014.

Gedicht voor Jules Deelder door Dichter des Vaderlands Anne Vegter



Bron: Koninklijke Bibliotheek


[16] O Jules

O strak
O pak
O streep
O strik
O strop
O lijn
O vouw
O snit

O bril
O cream
O silk
O peuk
O smoel
O muil
O taas
O toot

O god
O heer
O haan
O hoer
O hel
O ziel
O schoft
O held

O zot
O dwaas
O king
O clown
O lord
O kwast
O freak
O gast

O stuff
O speed
O breeze
O junk
O trip
O coke
O damp
O rook

O jazz
O jam
O drum
O draai
O groove


O stress
O keet
O beng

O rot
O dam
O bom
O war
O graf O plein
O hart

O spart
O a
O sport
O ja
O nee
O rood
O wit
O dood

O recht
O raap
O vloek
O zucht


O dicht
O rijm
O ram
O klucht

O kut
O fuck
O ruk
O reet
O shit
O schijt
O stront
O meur

O nacht
O zwart
O drift
O geest
O brain
O flow
O taal
O beest

O pik
O fluit
O punt


O prik
O pen
O tamp
O roe
O deel

O piel
O piem
O stok
O speer
O zwaard
O pees
O eik
O spier

O staaf
O mast
O vlag
O vuur
O lief
O lul
O jules
O jules


© Anne Vegter.

Foto's Klaas Koppe:
* Jules Deelder met Simon Vinkenoog (links) en René Vallentgoed op het Boekenbal van 1987.
* Jules Deelder en Henk Bernlef op de Uitmarkt in Amsterdam, 26 augustus 2000.
* Jules Deelder, Gerrit Komrij, Erik Menkveld, Anneke Brassinga en Jan Baeke (v.l.n.r.) in De Balie in Amsterdam op Gedichtendag, 25 januari 2001.
* Aan de draaitafel bij de 60ste verjaardag van De Bezige Bij op 12 december 2004 in de Amsterdamse Stadsschouwburg.
* En bij de 65ste verjaardag van De Bezige Bij, ten huize van de uitgeverij op 12 december 2009>br>

Naar de overzichtspagina

Delen