Appassionata van André Brink
Recensie door Guus Bauer (26 maart 2010)

Een dodelijke combinatie

André Brink (1935) is een gevierd Zuid-Afrikaans schrijver. Zijn oeuvre beslaat een boek of zestig en is in dertig talen vertaald. Zijn geëngageerde roman A dry white season is verfilmd met Marlon Brando in een glansrol als advocaat van een zwarte man. Een bittere aanklacht die Brink veel problemen met het regime heeft opgeleverd.

Dat Brink een bevlogen schrijver is, bewijst hij ook weer met zijn nieuwe roman Appassionata, een uitgave van J.M. Meulenhoff. Al spelen hier muziek, eten en verzengende liefde de hoofdrol. Operadiva Nina Rousseau is gestopt met haar zangcarrière. Twee van haar begeleiders, en tevens minnaars, zijn op verdachte wijze om het leven gekomen. We volgen in de roman in eerste instantie de ontwikkeling van een jongeman tot concertpianist.

‘Het is er op uitgedraaid dat ik beroemdere en vermoedelijk ook talentvollere artiesten begeleid. (…) En bovendien moet ik tegenwoordig ook zelf pianolessen geven. (…) je begint met masterclasses, daarna word je toegeeflijker en doe je eerst je vrienden in de muziekwereld een plezier, vervolgens hun kinderen en na verloop van tijd vrienden van vrienden. (…) bij voorkeur iemand die in het Nieuwe Zuid-Afrika een bepaalde rol speelt en jou op een later tijdstip misschien een wederdienst kan bewijzen.’

Derek Hugo is begenadigd, maar beslist geen wonderkind. Brink verweeft op uiterst knappe wijze de eerst stappen op het liefdespad met de muzikale weg die Hugo gaat. Hij verluchtigt het met hilarische anekdotes over escapades van de grote componisten. Dat is de opmaat naar het ware verhaal van deze kleine (honderd pagina’s) maar daarom niet minder goed in elkaar getimmerde roman. (Een verademing in tijden van dikke pillen met onnodige zijpaden.)

Derek Hugo weet Nina Rouseau over te halen om naar het internationale podium terug te keren, maar moet eerst plechtig beloven dat hij haar beslist niet zal proberen te verleiden. Als ze zich weer aan de muziek moet overgeven is er geen plaats voor liefde. Een dodelijke combinatie, volgens haar. Ze gaan samen een recital voorbereiden. Er groeit bij Hugo een bijna niet te beheersen passie voor Nina. Zij weet dat met subtiele hints aan te wakkeren. Une femme fatale. Af en toe blijft ze slapen bij haar begeleider, maar wel in het gastenverblijf. Zijn lijfelijk ongemak in die nachtelijke uren zijn goed voelbaar voor de lezer. Je helpt hem het gehele boek door hopen.

Een schitterend rond verhaal waarin muziek, eten en het landschap zorgen voor een broeierige sfeer. Prachtige, bijna feeërieke beschrijvingen zonder gezocht poëtisch te zijn. Dit boekwerk is het laatste onderdeel van een drieluik. De blauwe deur en Spiegel gingen Appassionata voor.