Thema - Literaire excursies - De Hollandse kusten

Buiten de stranden van de provincie Zeeland, hebben ook de Noordelijker gelegen Hollandse kusten altijd veel aantrekkingskracht gehad op kunstenaars en schrijvers, en generaties Nederlanders brachten en brengen er hun vakanties door. Geen wonder. Het is dichtbij en de Noordzee biedt oneindig veel variatie in weer, stemming en verschijning. Soms lieflijk blauw, soms woest, onstuimig en spectaculair!

De Noord-Hollandse kust rond Bergen aan Zee
Al sinds het begin van de 20e eeuw was Bergen aan Zee zo'n plaats waar veel schrijvers zich thuis voelden. Nescio kwam er graag, evenals Karel en Gerard van het Reve. Werumeus Buning, Herman Gorter en Elly de Waard hebben er gewoond (uiteraard niet tegelijkertijd) en Adriaan van Dis werd er geboren.
Er bestaan verschillende boeken en boekjes met literaire wandelingen door Bergen en de dorpen in de omgeving. Een literaire route langs Groet, Schoorl en Camperduin is bv. te vinden in deze wandelwebsite.

Bergen ligt ook aan de Westfriese Omringdijk. Dit 126 kilometer lange lint is een historisch en landschappelijk fenomeen, een wonder van menselijke hand. Langs deze dijk is de Literair Landschap route uitgezet, gericht op een aantal literaire en landschappelijke hoogtepunten. De hele route is opgeknipt in 4 delen. Het eerste deel (28 km) loopt van Alkmaar naar Schagen. De complete fietsroute kan men downloaden van de website van de Westfriese Omringdijk.

De kust bij Haarlem
Neerlandicus Wim Vogel beschrijft in Het verrukkelijk gelegen Overveen en Bloemendaal (2009) zes tochten met vooral de literatuur als richtsnoer. Dit prachtige gebied tussen Haarlem en de zee, met zijn villa’s, duinen, meren en bos is nl. uitgebreid bezongen door verschillende schrijvers. Vogel doorspekt zijn wandelingen dan ook met citaten en anekdotes. Het boek is verkrijgbaar bij Boekhandel de Vries in Haarlem.




De kust van Noordwijk tot Kijkduin
Schrijvers en dichters op zoek naar inspiratie of rust kozen ook vaak voor Noordwijk. Het was de woonplaats van schrijvers als Henriette Roland Holst, Albert Verwey, Hendrik Marsman en J.B. Charles. Ook P.F. Thomése, Harry Mulisch en Susan Smit hebben zich laten inspireren door het decor van duinen, bollenvelden en boulevard, strand en zee.
De app Literaire Routes van het Literatuurmuseum biedt een speciale wandeling langs locaties in Noordwijk-Binnen en Noordwijk aan Zee. De wandeling duurt ongeveer 2 uur en leidt langs 14 'stops'. Bij iedere stop (of tussen de stops) kun je foto's bekijken en audio beluisteren. De app is te downloaden voor Apple of Android.

Hemels gewelf
En als u dan toch in Kijkduin bent, bezoek dan ook het Hemels Gewelf, een bijzondere, uiterst poëtische sculptuur van de kunstenaar James Turrell.

De Blauwe Tram - een literaire fietsroute
Oudere generaties Nederlanders hebben vaak nog herinneringen aan de "Blauwe Tram", die reed tussen Den Haag en Leiden en ook de kustplaatsen aandeed. Naar aanleiding van het feit dat het in 2011 vijftig jaar geleden was dat de Blauwe Tram voor het laatst reed, heeft Probiblio de brochure De Blauwe Tram: een literaire fietsroute uitgebracht. Daarin is naast de routebeschrijving van de tram een beschrijving opgenomen van de literaire en andere wetenswaardigheden langs de route, waarbij wordt verwezen naar passages uit de literatuur. De brochure is als PDF te downloaden. Er staan twee routes in: Scheveningen-Leiden (24,5 km) en Leiden-Katwijk-Noordwijk-Leiden (26,5 km).
Foto: de Blauwe tram bij het beginpunt in Scheveningen (1948).

Eenmaal in Leiden, kunt u zien dat dit een stad is met een rijk literair verleden. Hetzelfde geldt natuurlijk voor Den Haag.

Ergens anders op pad?
Kijk voor meer literaire uitstapjes in Nederland en het buitenland onder de menuknop Thema’s > Excursies. De literaire excursies zijn daar alfabetisch per plaats beschreven.

Tekst: 16-08-2017, redactie Literaire excursies

**************************************

Terug naar het Thema