Crematie Jan Wolkers rechtstreeks op televisie

Gepubliceerd: 24-10-2007

‘Cremeren, natuurlijk! Begraven vind ik gruwelijk.’ Dat antwoordde Jan Wolkers toen zijn biograaf Onno Blom hem vorige week donderdag vroeg of hij wist wat hij na zijn dood wilde. ‘En mijn as mag onder de tulpenboom, naast [de poes] Knorretje. Gewoon vrij, niet in een urn. Ik ben bang dat ik dan ga roepen: help, ik wil eruit!’ Onno Blom beschrijft de laatste dagen van de schilder en schrijver in een dagboek dat vandaag in Trouw is gepubliceerd.

Wolkers was vorige week in het Gemini ziekenhuis in Den Helder opgenomen vanwege een ontsteking aan zijn voet. Afgelopen maandag stelde men er vast dat hij aan levercirrose leed en dat zijn leven niet meer te redden was. De volgende ochtend is hij teruggekeerd naar Texel, waar hij met Karina en zijn zonen Bob en Tom ‘een heerlijke middag had,’ zoals Onno Blom schrijft. ‘Herinneringen opgehaald. Gelachen.’ Na het eten van een stukje brood met bessengelei zei hij die nacht: ‘Zo is het genoeg.’ Het waren zijn laatste woorden. Hij viel in een diepe slaap, waaruit hij twee etmalen lang niet meer zou ontwaken.

Vanmiddag wordt hij gecremeerd op de Nieuwe Ooster in Amsterdam, waar hij drie jaar geleden een monument voor Theo Thijssen heeft gemaakt. Een kleine rouwstoet verliet met de veerboot van twaalf uur het eiland en arriveerde twee uur later bij de begraafplaats. De NOS zal de plechtigheid vanaf 15.30 uur live uitzenden op Nederland 1. Peter Kloosterhuis, hoofd van de afdeling evenementen bij de NOS, zei op Radio 1 dat tot die uitzending was besloten omdat Wolkers een schrijver van nationale betekenis met een grote uitstraling was. Daarbij speelt ook mee dat de familie ervoor heeft gekozen er een publieke gebeurtenis van te maken.

De plechtigheid zal beginnen met een geluidsopname waarin Wolkers 'Een drieluik van herinnering en dood' uit Wintervitrines voorleest. Bezige Bij-directeur Robbert Ammerlaan, Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Broertjes, historicus Maarten van Rossum (een persoonlijke vriend) en minister van cultuur Ronald Plasterk zullen een toespraak houden. Remco Campert zal het gedicht voorlezen dat vanochtend in de Volkskrant is gepubliceerd en dat eindigt met de woorden: ‘al wachtend op de trein / bleek denken aan jouw dood / niet denken aan de dood / maar eerder aan het leven / zoals jij het vierde / uitbundig en voorbeeldig’. Voor de muziek zorgen onder meer Tom Wolkers en Leonie Hulsman, de vriendin van Bob. Tot slot zal Karina met een persoonlijk woord afscheid nemen van Jan.

Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein