Controverse rond tentoonstelling Feminateek van Louis Paul Boon

Gepubliceerd: 31-01-2008

Is het de tijdgeest dat in Nederland politici zich druk maken over de uitzending door de publieke omroep van Deep throat en dat in Vlaanderen een politicus een streep trekt door een tentoonstelling met door Louis Paul Boon verzamelde vrouwenfoto’s? Vanaf 1954 begon Boon plaatjes van naakte vrouwen te verzamelen. Als ‘seismograaf van een immer voorthollende wereld’ wilde hij alle verschijningsvormen van het vrouwenlichaam inventariseren en beschrijven. Bij zijn dood in 1979 bestond zijn collectie uit 144 plakboeken met 22.400 foto's en knipsels, waarmee hij tevens op eigenzinnige wijze de moderne moraal tegen het licht wilde houden.

In 2004 bracht Meulenhoff-Manteau zijn Fenomenale feminateek in boekvorm uit, verpakt in een houten kistje en met een nawoord van ‘prof. dr. Em. Steivekleut’. Ter gelegenheid van de presentatie ervan in het Letterkundig Museum in Den Haag werd een kleine tentoonstelling ingericht. In twee vitrines waren een maand lang driehonderd originelen uit de feminateek te zien.

De plannen om de feminateek vanaf 20 juni integraal in het Fotomuseum in Antwerpen te exposeren werden gisteren door het provinciebestuur van Antwerpen geannuleerd, volgens de christen-democratisch gedeputeerde Ludo Helsen omdat het artistieke gehalte van de collectie ondermaats zou zijn. Boons voorliefde voor ‘Lolita-meisjes’ en ‘engeltjes’ zou bij dat besluit ook een rol hebben gespeeld. Harold Polis, bij Meulenhoff-Manteau uitgever van Fenomenale feminateek, distantieerde zich onmiddellijk van dat besluit en sprak er in Knack zijn verbazing over uit dat de politiek anno 2008 zo kan ingrijpen in het beleid van een artistieke instelling.

Inmiddels heeft Anne Provoost bekendgemaakt dat de feminateek op 4 april te zien is op het literaire festival Zogezegd in Gent. Zij zegt in De Morgen veertig jaar na ’68 op zoek te willen gaan naar wat er is overgebleven van de grote thema’s van toen, zoals de verbeelding, het geloof in de toekomst en de seksuele bevrijding. ‘Ik hoop dat door de tentoonstelling duidelijk wordt dat de tijd dat instanties kunnen beslissen of een controversieel project al dan niet gezien mag worden voorbij is.’

Voor schrijver Stefan Brijs is het besluit van Helsen reden alsnog de Provinciale Prijs voor Letterkunde voor De engelenmaker te weigeren. Die zou hij binnenkort uit handen van de gedeputeerde ontvangen. ‘Ik kan van een provincie waarin discriminerende wetten worden gestemd en waarin censuur wordt toegepast, geen prijs in ontvangst nemen. Mijn geweten laat dat niet toe.’ Hij overweegt het prijzengeld van 2.480 euro terug te storten.

Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein