Knacks top 50 van de Vlaamse literatuur

Gepubliceerd: 02-04-2008

Paul Claes heeft Pallieter van Felix Timmermans wel en Elias en het gevecht met de nachtegalen van Maurice Gilliams niet opgenomen in zijn top 15 van de Vlaamse letteren. Ook geen Gilliams in het pantheon van Herman Brusselmans maar wel De witte van Ernest Claes. Drie boeken van Louis Paul Boon (De Kapellekensbaan, Menuet en Pieter Daens) en drie van Willem Elsschot (Kaas, Lijmen en Het dwaallicht) in de top 12 van Paul Verhaeghen. Hij noemt Boon en Elsschot de enige 20ste-eeuwse Vlaamse schrijvers die ertoe doen. Zeven boeken van in het Frans schrijvende Vlamingen als Georges Rodenbach en Emile Verharen in de top 30 van Erwin Mortier.

Het leukste van de top 50 van de Vlaamse literatuur die het weekblad Knack op 1 april publiceerde, zijn de twaalf ‘meest markante canonlijstjes van de Vlaamse letteren’. Naast de voorkeurslijstjes van de genoemde schrijvers zijn dat onder meer ook die van de schrijvers Leo Pleysier en Geert Buelens, de uitgever Julien Weverbergh en de Antwerpse cultuurgedeputeerde Ludo Helsen (waarbij de redactie zich afvraagt of hij, gezien zijn toelichting daarop, De Kapellekensbaan wel gelezen heeft).

Ten einde die canon van de Vlaamse literatuur met vijftig titels samen te kunnen stellen, vroeg Knack een 150-tal schrijvers, academici, critici, leraren, uitgevers, bibliothecarissen en boekverkopers een top 30 in te zenden. Ongeveer de helft van hen heeft aan het verzoek voldaan. In aanmerking kwamen boeken van Vlaamse auteurs, van de Middeleeuwen tot heden, ongeacht of ze in het Nederlands of het Frans schreven. Schreven inderdaad, want alleen overleden auteurs krijgen een plaats in de canon. Wel werd apart gepeild naar de belangrijkste nog levende auteurs. Van hen werd een top 10 gemaakt.

Zo is de na het afsluiten van de enquête overleden Hugo Claus niet alleen op de eerste plaats in die top 10 maar ook op de derde plaats in de top 50 terechtgekomen. Het aantal stemmen dat op hem was uitgebracht, gaf daartoe het recht. Die top 50 verschilt hemelsbreed van de lijst die door de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde werd samengesteld op basis van de inbreng van zeventien academici, zo stelt Knack tevreden vast. De enquête was bedoeld om tegenwicht te bieden aan deze lijst, die de Vlaamse inbreng is in de Nederlands-Vlaamse canon die momenteel wordt samengesteld. Die canon wordt de inzet van een reeks van zestig klassiekers, zowel in wetenschappelijke edities als in handelsedities, die door het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds en het Huygens Instituut zullen worden uitgebracht.

De top 50 van Knacks onsterfelijke Vlaamse klassiekers (de eerste titel bij een auteur is de meest genoemde, de tweede de runner-up):

























































De top 10 met nog levende auteurs (inclusief dus nog Hugo Claus):













De getallen duiden aan hoeveel keer een auteur is genoemd.

Tekst en copyright: Jef van Gool / Litetatuurplein