Filter Vertaalprijs 2009 voor Hans Boland

Gepubliceerd: 25-03-2009

‘De vertaler moet eerst en vooral vertalen wat er níét staat, dan komt alles wat er staat vanzelf in de vertaling terecht. Want het is de context waar alles om draait, en die context is in principe onbegrensd. Hoe vrijer de vertaling zich daarin beweegt, hoe preciezer de vertaling kan worden.’ Dat schrijft Hans Boland in Zeer Russisch zeer : over Dostojevski’s Duivels, de ‘apologie’ die hij uitbracht bij zijn vertaling van Dostojevski’s magistrale terroristenroman uit 1873, die eerder was vertaald als Demonen en als Boze geesten.

Zijn vertaling, verschenen in de Gouden Reeks van Athenaeum-Polak & Van Gennep, is nu bekroond met de Filter Vertaalprijs 2009 voor de meest opvallende productie van het afgelopen jaar. Twee begrippen kenmerken volgens de jury, bestaande uit Cees Koster, Bertie van der Meij (winnaar Filter Vertaalprijs 2008) en Désirée Schyns, deze vertaling: durf en creativiteit. In het oplossen van de problemen die voor vertalers uit het Russisch spelen, toont Boland een grote creativiteit. Toegankelijkheid voor de 21ste-eeuwse lezer staat bij hem voorop, zonder dat er afbreuk wordt gedaan aan het historische karakter van de tekst. Hij maakt van deze intrigerende roman een monument van levend Nederlands. Het hele juryrapport is te lezen op de website van het tijdschrift Filter.

Filter is ‘hét Nederlandstalige podium waar open, onbekommerd en onorthodox van gedachten wordt gewisseld over vertalen en vertalingen’. De prijs, waaraan een geldbedrag van 1000 euro is verbonden, ter beschikking gesteld door Uitgeverij Vantilt, is voor de derde keer toegekend. Naast Bertie van der Meij (2008) heeft Onno Kosters de prijs eerder gewonnen, in 2007. De winnaar van dit jaar, Hans Boland (1951), is vertaler van Russisch proza en poëzie. Hij woonde en werkte meer dan vijf jaar van zijn leven in Sint Petersburg. Behalve Dostojevski vertaalde hij ook het werk van diens lichte, vrolijke tegenhanger, Aleksandr Poesjkin, de schrijver die in Rusland nog steeds op nummer één staat.

Tekst en copyright: Jef van Gool / Literatuurplein