Het Boekenbal gaat vreemd

Gepubliceerd: 25-03-2017

Gisteren was de traditionele opening van de Boekenweek: het Boekenbal. Dit jaar in Paradiso, dat vanwege het thema ‘Verboden Vruchten’ als Tuin der Lusten was aangekleed. Het ‘Boekenbal der Verleidingen’ was kinky, zelfs een tikkeltje ordinair. Maar non-verbale communicatie met mensen die leven van het woord heeft ook zijn charme. Een verslag.

Het Boekenbal ‘hoort’ in de Stadsschouwburg. Sinds 1947 – het allereerste Boekenbal – is het wel degelijk ook op andere locaties gehouden (o.a. Concertgebouw, Hotel Krasnapolsky, Carré, RAI), maar het Bal in de Amsterdamse schouwburg, waar Harry Mulisch altijd onderaan ‘zijn’ trap resideerde (‘Het is pas feest als Harry is geweest’), ja dat is het échte Boekenbal. Een Gouden Huwelijk.

Hoe het er daar sinds jaar en dag aan toeging is bijvoorbeeld te lezen in het artikel van Christiaan Weijts Het Boekenbal: sneu en lachwekkend. Maar dit jaar was alles anders. Het Boekenbal nam zijn eigen thema ter harte. En pleegde overspel. Niet met een willekeurige locatie, maar met Paradiso. Paradiso, de poptempel van Seks, Drugs en Rock & Roll. Paradiso, sinds 2002 het toevluchtsoord voor het ‘Boekenbal der Geweigerden’.

Als je dan toch zondigt, zondig dan ook goed, zo lijkt de organisatie (de CPNB) te hebben gedacht. Werkelijk alles werd uit de kast gehaald om het overspel te vieren. De gasten werden verwelkomd door vrouwen met levende slangen om hun nek, een sadomasochistische meesteres (of meester?) met slaaf aan een ketting en bronstig dansende mannen met ontbloot bovenlijf. Het was lust & zonde wat de klok sloeg – tot aan het kleinste kamertje aan toe. De genderneutrale wc’s hingen vol met niets verhullende pornografische zwart-wit foto’s. De gasten zelf waren jonger dan normaal, en misschien ook wel sexier. Zoals schrijfster Marion Bloem op Twitter verzuchtte: ‘Blij vertrokken, bij de ingang opeens heel wat minder, en binnen voel ik me opeens heel erg oud’.

Anders dan andere jaren was er ook geen ‘theaterprogramma’ maar een soort show met Thomas van Luyn die als spreekstalmeester optrad en mini-optredens aankondigde. Zoals Maarten Heijmans met een Ramses Shaffy vertolking, Charley Luske die een lied van Stella Bergsma en Kluun ten gehore bracht, en het letterlijke hoogtepunt: zangeres Maan die op spectaculaire wijze neerdaalde in de zaal om I feel love van Donna Summer te zingen. Connie Palmen – schrijver van het Boekenweekessay – en Tom Lanoye (met Lize Spit) stalen de show met hun dansmoves, en er waren veel dronken Bekende Nederlanders (dat laatste trouwens geheel in lijn met eerdere edities, zo wil de overlevering).

Het was een daverend feest. Goede muziek door DJ Verboden Vruchten en aantrekkelijke dansers en danseressen – nog net niet in een kooi – om de boel op te zwepen. Voor sommige schrijvers van gevorderde leeftijd was het iets té daverend – ik zag bijvoorbeeld Jan Brokken al weer vroeg vertrekken. Eerlijk gezegd was het ook voor mijn oren te veel van het goede. Pas bij het wakker worden vanochtend was de pieptoon verdwenen. De pijnlijke voeten van het dansen op stiletto’s waren dan weer wel een heel goed teken. Een beetje muurbloemen zit er simpelweg niet in als netwerken eigenlijk alleen zonder woorden lukt.

Het Boekenbal ging vreemd en heeft er van genoten. Spannend, een keer zo’n uitspatting, maar volgend jaar weer lekker thuis.

Sophie Ham/Literatuurplein