Griffel der Griffels voor De brief voor de koning

Gepubliceerd: 06-10-2004

De brief voor de koning van Tonke Dragt is de winnaar van de Griffel der Griffels. Dit is gisterenavond bekendgemaakt tijdens het Gouden Kinderboekenbal, de opening van de 50ste Kinderboekenweek in de Stadsschouwburg in Amsterdam. Het winnende boek werd in 1963 bekroond als Kinderboek van het Jaar, de voorloper van de Gouden Griffel. Zeventig oud-juryleden van voormalige Griffeljury’s maakten een keuze uit alle boeken die de afgelopen vijftig jaar een Gouden Griffel wonnen. De speciale jubileumprijs van de jarige Kinderboekenweek werd door Prins Constantijn (voor wie De brief voor de koning het favoriete boek uit zijn jeugd was) en Prinses Laurentien uitgereikt aan de schrijfster.

Het in 1962 bij uitgeverij Leopold verschenen De brief voor de koning was destijds het tweede boek van Tonke Dragt, dat zij tevens zelf illustreerde. Het vertelt het verhaal van de 16-jarige schildknaap Tiuri, die in de nacht voor hij tot ridder zal worden geslagen een geheime opdracht krijgt. Hij moet een belangrijke brief brengen naar de koning van het naburige Rijk Unauwen. Het blijkt een opdracht met vele gevaren.

De brief voor de koning is in de afgelopen jaren 24 keer herdrukt en is vanaf het moment van verschijnen altijd in druk geweest. Het boek wordt door kinderboekexperts gerekend tot een tijdloos boek dat alles in zich heeft wat een goed kinderboek moet hebben. Een spannend en meeslepend verhaal met een universeel thema, met kinderen als volwaardige hoofdpersonen, en in een schrijfstijl die jong en oud boeit.

Tonke Dragt (1930) schreef tien romans en vele verhalen en is nog steeds actief als schrijfster en illustrator. In 1961 verscheen haar eerste boek Verhalen van de tweelingbroers. In 1976 ontving ze voor haar gehele oeuvre de Staatsprijs voor Kinder- en Jeugdliteratuur. Nog steeds staat haar werk volop in de belangstelling. Zo ging maandag jongstleden de musical De Zevensprong in première, naar haar gelijknamige boek uit 1966.

Als ik mij een persoonlijke noot mag veroorloven, wil ik niet verhullen dat ik erg ingenomen ben met deze keuze. Inmiddels is het meer dan een kwarteeuw geleden dat ik voor de monografieënserie Refleks een uitvoerige analyse heb gemaakt van De brief voor de koning, gevolgd door een interview met Tonke Dragt, waarin zij diepgaand inging op het boek en haar belevingswereld. Als De wereld van Tonke Dragt iets aantoonde, was het hoe zorgvuldig het boek in alle opzichten gestructureerd is en hoe rijk de wereld is die zij erin opriep en die erachter schuilgaat. Meer dan terecht, deze prachtige nieuwe bekroning voor een boek dat steeds nieuwe generaties laat ervaren waar het in lezen echt om gaat.

Zie ook: LiTTerair, 7 september 2004

Update
In reactie op de toekenning van de Griffel der Griffels heeft Leopold aangekondigd het jaar 2005 tot een Tonke Dragt Jaar te willen maken. Aangezien de schrijfster dan op 12 november 75 wordt, was daar reeds alle aanleiding tot. Haar boeken worden extra onder de aandacht gebracht, in het bijzonder het nu tot een musical bewerkte De zevensprong en uiteraard De brief voor de koning, waarvan een speciale editie verschijnt. Als klap op de vuurpijl zal het reeds lang aangekondigde De weg naar de cel verschijnen, het tweede deel van de cyclus Zeeën van tijd, waarvan tweederde nu voltooid zou zijn. Hoe het programma er precies zal uitzien, moet nog worden overlegd met Tonke Dragt zelf.