Literaire videos en podcasts
L. Kok Door: Erik Jan Harmens (Datum opname: 11-10-2018)
Erik Jan Harmens sprak met Lotte Kok (1996), thuis in Utrecht, over haar debuutroman 'Skydancer', een meeslepende vertelling over hoe we opgroeien en groot worden en over de vraag of je iemand echt kunt redden.
Gerrit Komrij Door: Iris en Klaas Koppe (Datum opname: 18-03-2012)
‘Ik maak deel uit van een generatie verraders… Ik ben door verraad besmet, ik ben aanwezig geweest.’ Dat zei Gerrit Komrij in juli 2003 in zijn Ruigoordrede. De verraders zijn z’n leeftijdgenoten, de generatie van mei 1968, van provo en verbeelding, van de nieuwe muziek en nieuwe beeldentaal. De oproerkraaiers van toen zijn de regenten van nu. Na het echec van de hooggestemde idealen wisten ze niet hoe snel ze zelf op de vrijgekomen stoelen en achter de geldkranen plaats moesten nemen. Zij zijn verantwoordelijk voor de crisis van nu. Terwijl alles opnieuw is vastgeroest en jongeren hun geloof in de toekomst hebben verloren, doen de politici of hun neus bloedt.
In zijn roman De loopjongen heeft hij dat vormgegeven in het verhaal van een vroegere schoolvriend die, bezield met idealen, als student was geronseld door de BVD. Hij heeft van diens verhaal fictie gemaakt, omdat hij het, zonder nostalgie, door wilde trekken naar de huidige tijd. En ook omdat hij wilde begrijpen hoe een goed mens terecht kan komen in de wereld van wat we nu het terrorisme noemen.
Kasper van Kooten Door: Iris en Klaas Koppe (Datum opname: 02-12-2011)
Kasper van Kooten heeft het gevoel dat hij misschien in de verkeerde tijd is geboren. Zonder zich over te geven aan nostalgie hunkert hij naar de Roaring Twenties en de Thirties. De crisis was toen nog ingrijpender dan nu, maar werd bezworen met kunst, muziek, poëzie, met dansen op de vulkaan. Anders dan nu, nu we lamgeslagen in onze uitingsvormen alleen maar tegen de berg opkijken. Al jong sprak het feit dat zijn grootvader in de jaren twintig met de Holland Amerika Lijn als scheepsbediende naar New York was vertrokken, tot zijn verbeelding. Die fascinatie heeft verwerkt in de roman en de voorstelling Het wonderlijke leven van Jackie Fontanel. In de voorstelling IS hij Klaas Kits, de hoofdpersoon uit de roman, die in de jaren ’90 in Amsterdam is gaan studeren en in zijn hunkering naar de jaren ’20 en ’30 alles om zich heen als onecht ervaart. In een nieuwe vorm van cabaret, tonet, een mix van cabaret en toneel, vertelt hij over zijn grootvader en over het wonderlijke leven van Jackie Fontanel.
Anton Korteweg Door: Erik Jan Harmens (Datum opname: 15-02-2016)
Onlangs verscheen van dichter en oud-directeur van het Letterkundig Museum Anton Kortweg (1944) de verzamelbundel Ouderen zijn het gelukkigst en alle andere gedichten van 1971 tot nu. Erik Jan Harmens ging bij Korteweg op bezoek om te spreken over forenzen per racefiets van Leiden naar Den Haag, het verschil tussen een geliefde en een skelethoer, en over het niveau van zijn eigen werk: 'Ik vind mezelf een soort Menno Wigman light.'
Tim Krabbé Door: Iris en Klaas Koppe
Schaatsen op natuurijs is de allermooiste sport die er bestaat, aldus Tim Krabbé. Dat hij veel aan sport doet, heeft echter niets aan zijn schrijven veranderd. Wel is sport vaak het onderwerp van zijn boeken, zoals wielrennen in De renner en schaatsen in Drie Slechte Schaatsers. Ook heeft hij veel over schaken geschreven, maar dan vooral als componist van schaakproblemen. De vreugde van het winnen van een wedstrijd is geringer maar wel heviger dan de vreugde om het voltooien van een boek.
Iris en Klaas Koppe filmden Krabbé tijdens een tocht op het ijs van Waterland en fotografeerden hem tijdens het NK Masters 60+ in Steenwijkerwold.
Opnamedatum: 6 januari 2009
Henk Kraima Door: Iris en Klaas Koppe
‘Het boek staat er nu beter voor dan ooit.’ Toen Henk Kraima in 1978 overstapte van de reclame naar Meulenhoff en in 1986 van Meulenhoff naar de CPNB, werd daar meewarig op gereageerd. Het boek, dat was ten dode opgeschreven. Vanaf de jaren ’90 worden er echter steeds meer boeken verkocht. ‘Dat is de grote winst van de afgelopen 25 jaar: dat het lezen zoveel breder is geworden.’ Elk nieuw medium werd en wordt nog steeds als een bedreiging voor het boek gezien, terwijl het in werkelijkheid een versterking daarvan blijkt. Kraima, die over enkele maanden met prepensioen gaat, wordt op 9 maart gevolgd bij de voorbereidingen van zijn laatste Boekenbal als CPNB-directeur en bij de ontvangst van de prominente gasten.
Opname: Stadsschouwburg Amsterdam, 9 maart 2010
Michel Krielaars Door: Iris Koppe en Bart Voorsluis (Datum opname: 01-04-2014)
Toen Michel Krielaars in 2007 als correspondent voor de NRC naar Moskou ging, was dat de bekroning van een merkwaardige verhouding met Rusland die al uit zijn jonge jaren stamt. Toen hij op zijn twaalfde zijn eerste vertaling van Tsjechov las, raakte hij verslaafd aan diens werk, omdat het zo modern is en zo gewoon. Zijn boek Het brilletje van Tsjechov is de neerslag geworden van zijn haat-liefdeverhouding met Rusland. Als het ware door de ogen van Tsjechov kijkt hij naar de steden en landschappen waar de schrijver heeft gewoond en gewerkt en doorheen is gereisd. Hij vergelijkt wat Tsjechov heeft geschreven met de huidige situatie en concludeert dat er bijna niets is veranderd.
Hij is de Wolga afgereisd van Moskou tot Astrachan aan de Kaspische Zee. Voor het eerst het hartland en de natuur van Rusland ingaan, was een overweldigende ervaring. Rusland is ook een heel intensief land. Door alle ellende die er is geweest, aan oorlog en repressie, wordt de gevoelswaarde van de belangrijke dingen des levens er heel sterk beleefd. Sinds de annexatie van de Krim lijkt het hele volk bovendien achter Poetin te staan. Ze zien in hem de grote tsaar die het Russische imperium weer aan het herstellen is, ook al ontpopt hij zich als een 19de-eeuwse of misschien wel middeleeuwse vorst die vindt dat het volk horig is aan de staat.
Opname: 1 april 2014.
Rindert Kromhout Door: Iris Koppe en Joey Boink (Datum opname: 20-11-2013)
Zestien was hij, Rindert Kromhout, toen hij een kinderboek schreef, ‘een getrouwe kopie van de Kameleon’ en het opstuurde naar Lemniscaat. Het werd geweigerd, maar hij werd wel uitgenodigd voor een gesprek met de directrice van de uitgeverij [de deze maand op 93-jarige leeftijd overleden Marijke Boele van Hensbroek]. Als hij schrijver wilde worden, zo hield zij hem voor, moest hij eerst zijn verbeelding voeden met boeken, met mooie muziek, in theaters en musea. Hij nam haar advies ter harte en er ging een wereld voor hem open.
Op een vergelijkbare manier, maar toch wezenlijk anders, ging er een wereld open toen hij voor het eerst Charleston Farmhouse binnenstapte, de wereld van de Bloomsbury Groep, een wereld van kunstenaars en schrijvers, van vrijdenkers, pacifisten, feministen. Na Soldaten huilen niet heeft hij nu met April is de wreedste maand een tweede boek over de groep rond Viriginia Woolf en Vanessa Bell geschreven. Stonden in het eerste boek de mannen van de groep centraal, in het tweede boek zijn dat de vrouwen.
Opname: Weesp, 20 november 2013.
Sjoerd Kuyper Door: Iris en Klaas Koppe (Datum opname: 10-09-2012)
Zijn werk voor volwassenen moet meegenomen worden in het oordeel over zijn werk voor kinderen, omdat ze zo verweven zijn dat ze niet los van elkaar kunnen worden gezien. Dat is te lezen in het juryrapport van de Theo Thijssen-prijs, die op donderdag 27 september aan Sjoerd Kuyper wordt uitgereikt. Op zijn dertiende begonnen met poëzie voor volwassenen, is hij op zijn vijfentwintigste voor kinderen gaan schrijven.
Zijn verhalen voor kinderen drukken meer uit wat hij wil vertellen. In zijn poëzie is hij op zoek naar de zuivere blik op de dingen. Kortgeleden heeft hij ontdekt dat die ‘eerste manier van kijken’ eigenlijk in al zijn kinderboeken zit. Zijn recente poëzie voor volwassenen gaat vooral over geluk en de momenten waarop hij die in het leven heeft gevoeld, zoals het krijgen van kinderen en kleinkinderen. Door hun ogen kun je ook zelf weer met een zuivere blik kijken.
Opname: Deventer, 4 augustus 2012, en Hondsbossche Zeewering en Bergen, 10 september 2012.
Rick de Leeuw Door: Erik Jan Harmens (Datum opname: 14-11-2017)
Rick de Leeuw schreef samen met hoogleraar Middelnederlandse letterkunde Remco Sleiderink een levendige roman over de precies vijfhonderd jaar geleden overleden Brusselse stadsdichter Jan Smeken. Erik Jan Harmens zocht De Leeuw op in België en sprak met hem over het boek 'Ik Jan Smeken'.