Literaire videos en podcasts
Het pauperparadijs Door: Iris en Klaas Koppe
Vorige week stond Het pauperparadijs van Suzanna Jansen op 45 in de Bestseller 60. Dat was op zichzelf niet bijzonder; wel bijzonder was dat het boek daarmee 104 weken, of precies twee jaar, op die bestsellerlijst prijkte. Dat succes van haar familiegeschiedenis, en daarmee van anderhalve eeuw armoede in Nederland, heeft haarzelf verrast.
Haar oma, wier ouders allebei in de Drentse pauperkolonie Veenhuizen hadden gezeten, woonde met haar man in Amsterdam-Noord, in de Weegbreestraat. De buurt heette destijds Floradorp, maar iedereen sprak van 'de Rimboe', omdat het gold als een asociale buurt. Het uitzoeken van de geschiedenis van haar familie, deels gehuld in nevelen en geheimen, heeft Suzanna Jansen doen beseffen dat afkomst wel degelijk een deel van je wezen uitmaakt. En dat haar neiging zichzelf klein te houden mede daardoor was bepaald.
Zo is het schrijven, en vervolgens de grote weerklank daarvan, voor haarzelf een bevrijding geweest. Het gevoel van vrijheid gaf haar de ruimte een theateropleiding te gaan volgen en met nieuwe vormen te experimenteren, zoals ze ook in haar tweede boek, De hemel is goud, heeft gedaan. Na het voltooien van haar theateropleiding kan ze nu ook experimenteren met het toneel, zonder het schrijven los te laten.
Opname: Amsterdam-Noord, 6 juni 2011.
Het raadsel vader Door: Iris en Klaas Koppe
‘De vader naar wie ik dan toch misschien op zoek was, is me in ieder geval iets naderbij gekomen. Het raadsel is niet geheel opgelost. En dat is maar goed ook. Er moet altijd nog iets te raden overblijven.’ De periode dat haar vader ziek was en zij voor hem zorgde, is voor Monika Sauwer erg intensief geweest. Net als de tijd na zijn dood, toen zij zijn huis, met al zijn schilderijen, moest opruimen en verkopen. Door het lezen van zijn brieven uit de tijd dat hij nog een romantische jongeman was, leerde zij hem beter kennen. Die jonge man en de oude man die hij was geworden, heeft zij in Het raadsel vader gecombineerd in een portret dat meer moest zijn dan alleen het portret van een vader.
Opname: Amsterdam/Bussum, 6 april 2011
Het wonderlijke leven van Jackie Fontanel Door: Iris en Klaas Koppe (Datum opname: 02-12-2011)
Kasper van Kooten heeft het gevoel dat hij misschien in de verkeerde tijd is geboren. Zonder zich over te geven aan nostalgie hunkert hij naar de Roaring Twenties en de Thirties. De crisis was toen nog ingrijpender dan nu, maar werd bezworen met kunst, muziek, poëzie, met dansen op de vulkaan. Anders dan nu, nu we lamgeslagen in onze uitingsvormen alleen maar tegen de berg opkijken. Al jong sprak het feit dat zijn grootvader in de jaren twintig met de Holland Amerika Lijn als scheepsbediende naar New York was vertrokken, tot zijn verbeelding. Die fascinatie heeft verwerkt in de roman en de voorstelling Het wonderlijke leven van Jackie Fontanel. In de voorstelling IS hij Klaas Kits, de hoofdpersoon uit de roman, die in de jaren ’90 in Amsterdam is gaan studeren en in zijn hunkering naar de jaren ’20 en ’30 alles om zich heen als onecht ervaart. In een nieuwe vorm van cabaret, tonet, een mix van cabaret en toneel, vertelt hij over zijn grootvader en over het wonderlijke leven van Jackie Fontanel.
Hoe de eerste vonken zichtbaar waren Door: Erik Jan Harmens (Datum opname: 23-02-2018)
“Je lichaam is echt een heel raar ding.” Simone Atangana Bekono (1991) ging in gesprek met Erik Jan Harmens over haar dichtbundel Hoe de eerste vonken zichtbaar waren die deze winter verscheen bij Lebowski.
Hoe ik talent voor het leven kreeg Koelkastlicht Door: Erik Jan Harmens (Datum opname: 01-06-2016)
‘Als je geen paspoort hebt en geen verblijfsvergunning, dan sta je naakt tegenover het systeem. En het systeem staat naakt tegenover jou, net als bij een bokswedstrijd. Het is genadeloos als je geen nummertje hebt. Dan ben jij helemaal geen mens.’

Erik Jan Harmens sprak met Rodaan Al Galidi over zijn roman Hoe ik talent voor het leven kreeg en over zijn recent verschenen dichtbundel Koelkastlicht.
Homo submersus Door: Iris en Klaas Koppe
Als eersteklassertje kwam Ulli Jessurun d’Oliveira in september 1945 op het Vossius Gymnasium in Amsterdam in de klas van de geschiedenisleraar Jacques Presser. Die had toen nog de hoop dat zijn gedeporteerde vrouw ergens in leven was. Daarvan getuigt ook het onlangs bij Boom verschenen boek Homo submersus, dat wordt aangeboden als een roman, ‘maar de relatie met de werkelijkheid druipt er, ondanks de fictionaliserende elementen, van af’. Die hoop op hereniging met zijn vrouw is de eerste fase in het werk van Presser, aldus D’Oliveira. In de tweede fase vergezelt hij haar uit solidariteit, de ondergang tegemoet. In de derde fase is hun persoonlijke verhaal opgenomen in het grote geheel van de vernietiging.
Opname: Amsterdam, 26 april 2010
Hoor nu mijn stem Door: Erik Jan Harmens (Datum opname: 11-12-2017)
Op een winterse middag in Den Haag ging Franca Treur met Erik Jan Harmens in gesprek over haar derde roman Hoor nu mijn stem die dit najaar verscheen bij Prometheus. Een heel integer gesprek over geloven en niet meer geloven, over je uitspreken of juist zwijgen. Opnamedatum: 11 december 2017
Huize Het Gras Door: OBA
Tussen 1964 en 1971 woonde Gerard Kornelis van het Reve in Huize Het Gras in het Friese Greonterp. Zijn partners Willem Bruno van Albada en Hendrik van Manen - in de literatuur bekend als Teigetje & Woelrat – maakten in die periode honderden foto’s, waarvan een groot aantal nu is te zien in de tentoonstelling Teigetje & Woelrat in het Gerard Reve Museum in de OBA.
IJsheiligen Door: Erik Jan Harmens (Datum opname: 22-08-2017)
Erik Jan Harmens sprak met Florence Tonk over haar tweede roman, IJsheiligen. Over het leven in bubbles, het vechten met demonen en het onmachtig zoeken naar werkelijke verbinding.
IJstijd Door: Iris Koppe en Bart Voorsluis (Datum opname: 13-05-2014)
Schrijven is voor Maartje Wortel als wandelen in een onbekende stad. Ze schrijft associatief, zonder vooropgezet plan. De beelden en woorden dienen zich als vanzelf aan. Pas achteraf kan ze het plan van die stad in kaart brengen.
Zo schreef ze ook haar nieuwste roman, IJstijd, over een man die op verzoek van de redactrice van een literaire uitgeverij een boek schrijft. Hij worstelt met de vraag of hij dat wel zelf wil of dat hij het alleen maar doet omdat het van hem wordt gevraagd. De roman verbeeldt de zoektocht van een man naar zijn identiteit, naar de waarachtigheid van zijn handelen. De leegheid die hij voelt, zegt ook iets over de leegheid van onze tijd.
Opname: Amsterdam, 13 mei 2014.